???? ???? ????? ??????? ????

یک کدام از شایسته ترین فضاها برای اکران هنرهای سنتی مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوسیله گردآوری عموم بناهای آرامگاهی وابسته به شخصیت های مذهبی می باشند، مغایر مساجد على الخصوص مساجد جامع که پیوسته آیتم دقت حکومتها و سیاست گذاران اجتماعی بوده و آرایش و پیرایش، نوسازی و اجرای مراسم آیینی در آن‌ها به وسیله حکومت و یا این که با پژوهش حکومت شکل می پذیرفته، آرامگاه در جمهوری اسلامی ایران مکانی مقدسی برای همه عموم بوده میباشد و همین دستور موجب شده تا شایسته ترین خلاقیتهای خویش را در چنین اماکن به اکران بگذارند.

شاید بتوان بازتابی از آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد فرهنگ و تمدن عامه و سنن سابق را در آیینه کاریها، گچبری و مقرنس کاری ها، نقاشیهای و دیواری و بقیه تزیینات داخلی و فرنگی چنین بناها عموم حیطه مشاهده نمود.

نگارگری دیواری در معماری اسلامی اهل ایران نگارگری فقهی در زمان اول اسلام به اندازه ای که در آئین بودایی، مسیحی و مانوی رایج بوده، وجود نداشته از آنجایی که بناهای آرامگاه های رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کشور ایران با عقاید فقاهتی و مذهبی در ارتباطند و دیدگاههای مذهبی نیز با نگارگری آن هم از نوع صورتگری چندان موافق وجود ندارد لذا در منابع تاریخی از نگارگری های پیکردار بر روی دیوار آرامگاه ها مطلبی آورده نشده میباشد.

همچون مساجد که هیچگاه به تصویر جانداری تر و تمیز نگردیده بود و همواره از تزیینات تجریدی مانند خوشنویسی و نقوش هندسی در آن‌ها به کارگیری آرامگاه ها نیز در سده های اولیه اسلام از تصاویر جان داران عاری شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بودند.

از دیرین ترین بناهای آرامگاه در جمهوری اسلامی ایران که نمای داخلی اش، بر روی اندود گچ، نقش و نگار دارااست، آرامگاه دارای اسم و رسم ارسلان جاذب در حوزه‌ سنگ بست خراسان میباشد که مرتبط با زمانه غزنوی هست. در بخشهای اندکی از نمای داخلی که هنوز تندرست باقیمانده نقوش گیاهی و تزئینی با رنگ پر‌نور بر روی گچ جاری ساختن گردیده‌است.

مسجد لطف الله یک کدام از مسجدهای تاریخی جمهوری مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد اسلامی ایران و شناخته گردیده شهر اصفهان میباشد که در روزگار صفویه سازه گردیده‌است. این مسجد در ضلع شرقی میدان نقش دنیا و مقابل عمارت خوب قاپو و در همسایگی مسجد امام واقع شد‌ه‌است و شاهکاری از معماری و کاشیکاری قرن یازدهم هجری و تاثیر تصویب‌گردیده در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران میباشد.

تشکیل داد مسجد روضه خوان لطف الله در سال ۱۰۱۱ هجری قمری به امر فرمانروا عباس نخستین و به منظـور تجلیل از رده روضه خوان لطف الله میسی استارت شد آدرس مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد و بعداز ۱۸ سال عملیات ساختمانی و تزئینات آن در سال ۱۰۲۸ هجری قمری تمام شد. بعد ها مسجد لطف الله به اسم ملا فتح الله شناخته شد و آن‌گاه از آنجایی که به مجتهد اعلم یا این که مرجع پیروی، صدر یا این که صدرالعلما گفته می‌شد به اسم مسجد صدر دارای شهرت شوید ولی امروزه به به عبارتی اسم اول خویش شناخته می‌گردد.
مسجد روضه خوان لطف الله از لحاظ هندسی دارنده هندسه توانمند و ادغام بندی احجام، باخت، تقارن، عدم وضوح و اختراع در نقشه و پلان میباشد.
معمار مسجد روضه خوان لطف الله، با تسلط بدون نقص خویش بر دانش هندسه و شیوه های عملی کاربردی آن، به نحوه ای ماهرانه پلان و موقیعـت اجـزای ساختمان را نسبت رزرو مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد بـه یکدیگر تهیه و تنظیم کرده و با استعمال از نسبت طلایی، هارمونی دیده نوازی را میـان اجـزا بـرقـرار کـرده میباشد.
معمار مسجد روحانی لطف الله، گنبدی تک پوش ساخته که قطر بیرونی آن ۲۲ متر و بلندی آن ۳۲ متر میباشد و در پایین گنبدخانه، با سود گیری از فیل پوش هایی، کناره های فضای مربعی کم کم هشت پهلو و آن‌گاه به دایره تبدیل میشود و در فراز گنبد قرار می‌گیرد.
یکی ویژگیهای مسجد روضه خوان لطف الله چرخش ۴۵ رتبه ای نمازخانه مربع صورت آن نسبت به اساس تقارن ورودی بناست، که مقصود از آن تهیه جهت ورود به فضای نمازخانه، رو به قبله میباشد.
به‌این خواسته، در اولِ ورود به ساختمان از روش یک راهروی معدود پهنا، گردشی ۴۵ رتبه به سمت چپ و بعد از طی مسافتی گردش ۹۰ سکو ای دیگری به سمت راست پیاده سازی شماره تلفن مسجد غدیر باباعلی ارشاد مشهد گردیده‌است که سبب ساز میگردد ورود به فضای نمازخانه، رو به محراب و در جهت قبله شکل گیرد.

حیاط جنوبی مسجد نصیرالملک شیراز مسجد النبی کوهسنگی مشهد سوای کاربری خاص میباشد و صرفا برای قرینه سازی با حیاط شمالی اخلاق و رفتار شد‌ه‌است
با دقت به اینکه نمـای جنوبی همواره در سایه قرار گرفته در تزئینات آن از کنتراست رنگی و تیرگی روشنی بیشتری به کار گیری شـده میباشد.
بدنـه جنـوبـی حـيـاط کاملا با کاشی تزئین شد‌ه‌است.
سنگ ازاره ها به رنگ اکر در ذیل جرزها کاملا با تزیینی از گل و اسلیمی حجاری شد‌ه‌است.
رنگ موفق در کاشیهای به کاررفته در مقـرنس کـاری طـاق اصـلی رنگ زرد پر‌نور و سپید میباشد که لبه ای از نوار سیاه بر جلوه آنان افزوده میباشد و کاشی هایی با مورد رنگی لاجوردی و سیاه آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد هم در قطعات خرد خیس با آنان مخلوط گردیده‌است.
در نصیب بالایی طاق مرکزی نقش ترنج اسلیمی آبی‌رنگ پر‌نور بر موضوع سپید به عمل گرفته گردیده‌است.
بدنه داخلی ایـوان مسجد نصیرالملک از پنج ضلع درست شده که به طور یک درمیان ادغام گوناگون آبی رنگ و زردرنگ در مسئله سپید دیده می شود.
بیرونی ترین سطح ها، نقشی از طـرح درختچه افشان با گلهای سرخ (صورتی) ، نرگس (آبی‌رنگ) ، زنبق (بنفش) و دیگر گلهای طبیعت پردازانه داراست. در طاق نماهای در حدود طاق اصـلی شاهد به کارگیری از زردرنگ در بیشتر نقـوش ایـن بخـش هستیم.
با دورشدن از راءس تراس رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد به ندرت از کاشی هایی با مسئله قرمـز کـه از ابـداعات زمان قاجار میباشد منفعت گرفته شد‌ه‌است.

تزیینات تراس شمالی مسجد نصیرالملک
حیاط شمالی(طاق مروارید) در راءس جناح شمالی تراس با یک فرورفتگی عمیق یک طبقه با طول هشت متر تاسیس شده است و در انتهـای ایـوان نیز یک مقرنس پرکار بی نظیری ساخت‌و‌ساز گردیده که از معرفه های دیگر ایـن مسجد میباشد.
این حیاط سه فضای متفاوت داراست و به حدی تزئینات در اینجا پرداخته گردیده است که گویی به اندازه یک بنـا کـار بـرده اسـت.
کل بدنه و سطح بیرونی و درونی آن کاشی کاری هفت رنگ شـده میباشد.
بر دیواره های طاق مروارید شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد مسجد نصیرالملک شیراز نشانه‌ها قرآنی و روایات مندرج میباشد.

تزیینات آجرکاری در منار مسجد جامع مسجد النبی کوهسنگی مشهد اردبیل ، محل اتصال ساقه به گنبد و محرابی آجری دیده میشود.
آجرچینی منار دارنده تنوع خاصی میباشد و هر بخش آن به شیوه خاصی اعمال شد‌ه‌است.
از اساس تا طول 3/75 متری خشت چینی افقی میباشد و هر رج به تناسب بندها صورت گرفته سپس با یک رج که شرایط باند دیوایدر داراست از آجرچینی استوانه بدنه غیر وابسته می‌شود.
بدنه به طور جناقی و خفته راسته (افقی عمودی) میباشد و تا طول 2/52 متری همین نحوه ادامه می‌یابد و مجدد با یک رج حد فاصل در نصیب فوقانی منار و در طول 5/27 متری نوع خشت چینی به عبارتی نحوه افقی میباشد.
نصیب بالای مناره استوانه ای آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد و زیر هشت ضلعی که‌این بخش حداکثر دو متر طول داراست.
تنوع در خشت چینی منار مسجد جامع اردبیل مرتبط با خالق اساسی بوده زیرا در عین تعدد و چندگونگی از نظم خاصی شامل است. اینک قسمت فوقانی و نصیب ماذنه منار فرو ریخته و از منار عصر سلجوقی مسجد جامع اردبیل هشت متر بیشتر باقی نمانده میباشد.
بر منار در محل اتصال گنبد به ساقه ترکهای منشوری صورت، یک سری ستون آجرچینی افقی عمل شد‌ه‌است.
به جهت اینکه معماری بعد از ظهر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد سلجوقی تحت عنوان مثال ی خوب مدل آجری بی آلایش طبقه بندی گردیده می قدرت این احتمال را اعطا کرد که‌این منار وابسته بدین زمان باشد.
منار مسجد جامع اردبیل همینطور در نصیب جنوبی گنبدخانه و در سمت راست محراب گچبری، بقایای محرابی آجری وجود دارااست که به لحاظ می‌رسد این محراب وابسته به مسجد ماقبل سلجوقی (مسجد شبستاندار) و قبل از مجال تاسیس گنبدخانه باشد.
کف آن نسبتاً 1/30 متر تحت خیس از کف محراب فعلی میباشد. بر پایه ی عامل ها مختلف فیزیکی و شیمیایی و آجرهای این محراب به گذر زمان مجال متلاشی گردیده اند ولی ملات شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد آن ما‌نده میباشد.

کاروانسرای سلطان عباسی کرج یکی‌از مسجد النبی کوهسنگی مشهد ارزشمندترین کاروانسراهای کشور ایران که در قبلی در شاهراه ابریشم و امروزه در قسمت مرکزی شهرستان کرج در استان البرز قرار گرفته میباشد.

کاروانسرای پاد شاه عباسی, در شاهراه ارتباطی شرق به غرب مرزو بوم یعنی خراسان به قزوین و تبریز قرار گرفته میباشد, این سازه وابسته به زمانه صفویه و در طول حکومت سلطان سلیمان صفوی فی مابین سالهای 1078 تا 1109 هجری قمری به مدل چهار ایوانی, مدل متداول زمانه صفویه ایجاد شده است.

این سازه در تاریخ ۲۲ فروددین آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد ماه ماه سال ۱۳۵۶ با شماره ۱۳۶۸ در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران تصویب شد.

فرمان روا عباسی کرج بنایی سنگی آجری و دارنده بیشتراز 3000 مترمربع مساحت و با تراس میانی ۹۰۰ متر مربع میباشد.
کاروانسرای پادشاه عباسی کرج به طرز چهار ایوانی تاسیس شده است.
ورودی کاروانسرا از تراس شمالی میباشد.
جناح شمالی کاروانسرای سلطان عباسی کرج که نمای اساسی سازه نیز میباشد در نصیب جنوب غربی و غرب میدان و ورودی کاروانسرا نیز در جناح شمالی آن قرار گرفته میباشد.
پیرامون ایوان میانی آن ۲۱ حجره حیاط‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای محافظت متاع و جایگزینی ملازمان و نگهبانان کاروان‌ها در حیث گرفته رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد شده است.
با دقت به کثرت کاروانیان حادثه می افتاده که یا این که کاروانسرا مالامال می گردیده و یااینکه برخی کاروانیان دیر به محل کاروانسرا می رسیدند پس این حجره ها این قابلیت و امکان موقت را برای این مجموعه از کاروانیان آماده می کرده که در تامین کاروانسرا شب را به صبح برسانند .
اصطبل های متبوع به طور ال صورت در چهار کناره پیاده سازی گردیده اند و در محل قرارگیری حیاط ها جدا میشوند.
محل ورودی ۲ اصطبل از هشتی ، ۲ اصطبل از دو کناره ضلع جنوبی ایوان و اصطبل پایان نیز از محل تراس جنوبی میباشد
یک آبگینه سنگی در میانه جاده و دو پاد شاه نشین درجهت شرقی و غربی قراردارد که حالا قسمتی از این آبگینه در پایین کف فعلی مدفون شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد است

بعداز ورودی وارد هشت یا این که مسجد النبی کوهسنگی مشهد هشتی یا این که کریاس می شدند. هر یک سری که در بیشتر مواقع صورت آن هشت ضلعی میباشد، البته این به معنی هشت (عدد ۸) وجود ندارد و هشتی هایی به صورت مربع و دیگر صورت ها نیز داریم. خواسته از هشتی فضایی میباشد که از فضاهای داخلی منزل خارج آمده و صرفا جایی میباشد که با خارج منزل رابطه داراست.

این محیط آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد و راهروهای پیچ در پیچ منتهی به ایوان های اندرونی و بیرونی، بازدارنده روءیت کرد اشخاص نا آشنا به باطن حریم مقدس خانواده می گردیده‌است. تولید تانی، تقسیم فضایی و فضایی جهت انتظار از عملکردهای دیدنی این عنصر میباشد. هشت ضلعی هایی که در معماری سنتی کشور ایران بکار می رفته اند و در هشتی های منزل هم مصرف شده عبارتند از:

ا- هشت گوش بدون رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نقص ۲- هشت ونیم هشت ٣- نگینی 4- کشکولی

باطن هشتی موادسازنده معماری اهل ایران مختلفی مثل سكو، چراغداران و برای رفتن به فروار (اتاق بالای هشتی) پله ای در لحاظ گرفته می شد‌ه‌است. پوشش های هشتی ها نیز بسیار متنوع و معمولاً با عمل بندیهای بسیار زیبایی پوشیده گردیده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد است.

مدل معماری پارتی ( اشکانیان ) دومی مسجد النبی کوهسنگی مشهد مدل معماری سنتی اهل ایران میباشد. قبیله پارت یک کدام از از اقوام نژاد آریایی اهل ایران میباشد که مملکت آن‌ها آغاز شمال خراسان بوده میباشد. مدل معماری پارت‌ها را به معماری اشکانی هم می‌شناسند.

مدل معماری پارتی به معماری گفته می گردد، که پس از حمله اسکندر در جمهوری اسلامی ایران معمول گردیده و در عصر اشکانی و ساسانی صدر اسلام و در برخی نقاط حتی بعداز اسلام تا قرن سوم و چهارم هجری ادامه داشته میباشد. که متأسفانه آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد اثرها پاره ای از زمان نخستین معماری پارت ها در کشور‌ایران به مکان ما‌نده میباشد. بعداز حمله اسکندر، یونانی ها عملکرد داشتند که به طوری ذوق وسلیقه و تمدن خویش را بر ایرانیان زور نمایند.

همانگونه که می‌دانیم، معماری و هنر یونانی به خیال و خاطر نازکی و نظم و تزیین آن در زمان تاریخ معماری اروپا در چند عصر آیتم تبعیت قرار گرفته میباشد، ولی این مختصات کمکی به تنوع نمیکرد و در غایت، از فرمولهای به دست آمده، عدول نمی کرده و به همین ادله وضعیت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد تکرار را در پلان و صورت بناهای یونانی میبینیم.

پروفسور امیه ،خاورشناس بلندمرتبه فرانسوی گفته بود که به عده ای که دوستدار هنر میباشند ، سفارش می‌کنیم نخستین به یونان بروند و سپس به کشور‌ایران، زیرا در جمهوری اسلامی ایران تنوع در بناها حتی‌در یک عصر تاریخی به نیکی مشاهده میشود. بر عکس آنچه که در یونان شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد به طور تکرار به چشم می خورد.

معماری این بنای تاریخی مشهد مسجد النبی کوهسنگی مشهد مانند بقیه بناهای معماری اهل ایران یک معماری درونگراست.

یک ایوان تبارک در قسمت بیرونی کاروانسرا پیاده سازی شد‌ه‌است که پیرامون آن حجره ها و غرفه های تجاری جای کار کسبه بازار میباشد.

ایوان کوچکتر در ضلع شرقی سرای تاریخی عزیزالله اف ایجاد شده است که در واقعیت نصیب محرمانه کاروانسرا را تمجید نموده است یا این که آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد به نوعی اندرونی سازه را صورت می‌دهد و با در کوچکی به گذرگاه همسایه شیوه پیدا می نماید.

در معماری کاروانسرای عزیزالله اف در گذر مجال تغییرات چندانی صورت نداده میباشد به جز یک‌سری الحاق مازاد در قسمت داخلی سازه که‌این الحاقات تغییرات کلی در معماری مهم کاروانسرا تولید نکرده میباشد.

این بنای تاریخی در سه طبقه ایجاد شده است که به انگیزه ذیل بودن سطح سرای عزیزالله اف از سطح کوچه، نمای بیرونی این ساختمان دو طبقه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد به حیث می‌رسد و طبقات اولیه و دوم نسبت به طبقه همکف یه خرده عقب نشینی دارا هستند.

از سایر خصوصیت های این بنای تاریخی بالکن های درست شده در چهار وجه این کاروانسراست که کلیه این بالکن ها مشرف به ایوان مرکزی یا این که به عبارتی قسمت بیرونی کاروانسرای عزیزالله اف میباشد که تمامی این بالکن ها در چهارگوشه ساختمان بوسیله راه و روش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پله به یکدیگر رویکرد دارا‌هستند.

در معماری صفوی هنر گچ بری مسجد النبی کوهسنگی مشهد وارد طریق های خاص شد‌ه‌است، به نحوی که زیباترین مقرنس بندی های گچی با موادسازنده متفاوت بخصوص مقرنس بندی های طاس و نیم طاس یار با نقوش گل و گیاه با اشکال تیغه های گچی دالبری زینت نصیب کاخ های شاهی به شایسته ترین صورت ممکن گردیده‌است.

درین در میان می شود به پدیده های پر ارزش مقرنس قطار ، کاربندی ها و یزدی بندی های گچی بسیار شگرف کاخ هشت پردیس و راز درب بازار قیصریه آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد در اصفهان بخصوص دالبرهای تیغه منقوش از ظروف متفاوت همانند تنگ و سبو مقرنس بندیهای طاسه دار گچی در تالارهای پادشاه نشین و موسیقی کاخ بهتر قاپو اشاره داشت.

نقاشی در بناهای معماری صفویه
در معماری صفویه از رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد خشت در بخش اعظمی از بناها بخصوص کاروان سراهای بسیار توسعه یافته فرصت در صورت داخل شهری و خارج شهری در یک یا این که دو طبقه با طرح های بسیار جامع و با اسکلت سازیهای بسیار اصولی و در مواقعی نماسازیهای دل انگیز از نقوش اشکال دست چین های خفته، راسته، کلوکبندان، حصیری، جناقی، سم آهویی، گل برگردان،گل انر گل و اکثری دیگر عالم را عمیقاً متوجه خویش ساخته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

در حوالی صحن حجره هایی ، به دور مسجد النبی کوهسنگی مشهد تا بدور مکتب سپهسالار را در بر گرفته اند. این حجره ها در دو طبقه واقع گردیده اند و به صورت کلی ۶۰ عدد می‌باشند که نسبت به حجره های مدرسه های بهتر دیگر بزرگتر و پر‌نور خیس می‌باشند. در سردر هرمورد از حجره ها برنامه ای بدیع و جداازهم از یکدیگر مقرنس کاریهای خوشگل تزئین یافته میباشد. استاد ها

استاد ها که محل تشکیل درس علم طلب ها محسوب می گردیده اند. که دوتا آن در دو طرف شبستان تابستانی قرار و متصل به آن میباشند. معلم دیگری نیز وجود داراست که از دو معلم دیگر بزرگتر بوده و در پشت حیاط شمالی جای‌دارد. دنباله حیاط شمالی که گلخانه زمستانی مکتب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بهتر بوده از سال ۱۳۱۰ هش به سالن سخنرانی، درس دادن، وعظ و داشته تبلیغ تبدیل شد‌ه‌است و اکنون این سالن، محل دارالقرآن و بسیج گروه میباشد.

سالن چهل شیر مکتب سپهسالار
یکی‌از دیگر از بخشهای سازه که در دورهای متأخرتر ( حدود ۵۰ سال بعد از آن خیس ) و در کنج شمال غربی سازه تشکیل شده ، سالن ردیف داری به اسم چهل شیر است که در راءس آن و در بین ۸ ردیف سنگی ، آبگینه سنگی نسبتا بزرگی وجود داراست که محل وضوخانه بوده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

بدور این مخزن ، چهل شیر فلزی وجود داشته که بواسطه بودن همین تعداد شیر به چهل شیر مشهور گشته میباشد آب این مخزن از آب قنات تأمین می شد‌ه‌است و به روایتی آب انبار مسجد محسوب می گردیده و آب آن به مصرف آشامیدن می رسیده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.