???? ???? ????? ??????? ????

معماری این بنای تاریخی مشهد مسجد النبی کوهسنگی مشهد مانند بقیه بناهای معماری اهل ایران یک معماری درونگراست.

یک ایوان تبارک در قسمت بیرونی کاروانسرا پیاده سازی شد‌ه‌است که پیرامون آن حجره ها و غرفه های تجاری جای کار کسبه بازار میباشد.

ایوان کوچکتر در ضلع شرقی سرای تاریخی عزیزالله اف ایجاد شده است که در واقعیت نصیب محرمانه کاروانسرا را تمجید نموده است یا این که آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد به نوعی اندرونی سازه را صورت می‌دهد و با در کوچکی به گذرگاه همسایه شیوه پیدا می نماید.

در معماری کاروانسرای عزیزالله اف در گذر مجال تغییرات چندانی صورت نداده میباشد به جز یک‌سری الحاق مازاد در قسمت داخلی سازه که‌این الحاقات تغییرات کلی در معماری مهم کاروانسرا تولید نکرده میباشد.

این بنای تاریخی در سه طبقه ایجاد شده است که به انگیزه ذیل بودن سطح سرای عزیزالله اف از سطح کوچه، نمای بیرونی این ساختمان دو طبقه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد به حیث می‌رسد و طبقات اولیه و دوم نسبت به طبقه همکف یه خرده عقب نشینی دارا هستند.

از سایر خصوصیت های این بنای تاریخی بالکن های درست شده در چهار وجه این کاروانسراست که کلیه این بالکن ها مشرف به ایوان مرکزی یا این که به عبارتی قسمت بیرونی کاروانسرای عزیزالله اف میباشد که تمامی این بالکن ها در چهارگوشه ساختمان بوسیله راه و روش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد پله به یکدیگر رویکرد دارا‌هستند.

در معماری صفوی هنر گچ بری مسجد النبی کوهسنگی مشهد وارد طریق های خاص شد‌ه‌است، به نحوی که زیباترین مقرنس بندی های گچی با موادسازنده متفاوت بخصوص مقرنس بندی های طاس و نیم طاس یار با نقوش گل و گیاه با اشکال تیغه های گچی دالبری زینت نصیب کاخ های شاهی به شایسته ترین صورت ممکن گردیده‌است.

درین در میان می شود به پدیده های پر ارزش مقرنس قطار ، کاربندی ها و یزدی بندی های گچی بسیار شگرف کاخ هشت پردیس و راز درب بازار قیصریه آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد در اصفهان بخصوص دالبرهای تیغه منقوش از ظروف متفاوت همانند تنگ و سبو مقرنس بندیهای طاسه دار گچی در تالارهای پادشاه نشین و موسیقی کاخ بهتر قاپو اشاره داشت.

نقاشی در بناهای معماری صفویه
در معماری صفویه از رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد خشت در بخش اعظمی از بناها بخصوص کاروان سراهای بسیار توسعه یافته فرصت در صورت داخل شهری و خارج شهری در یک یا این که دو طبقه با طرح های بسیار جامع و با اسکلت سازیهای بسیار اصولی و در مواقعی نماسازیهای دل انگیز از نقوش اشکال دست چین های خفته، راسته، کلوکبندان، حصیری، جناقی، سم آهویی، گل برگردان،گل انر گل و اکثری دیگر عالم را عمیقاً متوجه خویش ساخته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

در حوالی صحن حجره هایی ، به دور مسجد النبی کوهسنگی مشهد تا بدور مکتب سپهسالار را در بر گرفته اند. این حجره ها در دو طبقه واقع گردیده اند و به صورت کلی ۶۰ عدد می‌باشند که نسبت به حجره های مدرسه های بهتر دیگر بزرگتر و پر‌نور خیس می‌باشند. در سردر هرمورد از حجره ها برنامه ای بدیع و جداازهم از یکدیگر مقرنس کاریهای خوشگل تزئین یافته میباشد. استاد ها

استاد ها که محل تشکیل درس علم طلب ها محسوب می گردیده اند. که دوتا آن در دو طرف شبستان تابستانی قرار و متصل به آن میباشند. معلم دیگری نیز وجود داراست که از دو معلم دیگر بزرگتر بوده و در پشت حیاط شمالی جای‌دارد. دنباله حیاط شمالی که گلخانه زمستانی مکتب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بهتر بوده از سال ۱۳۱۰ هش به سالن سخنرانی، درس دادن، وعظ و داشته تبلیغ تبدیل شد‌ه‌است و اکنون این سالن، محل دارالقرآن و بسیج گروه میباشد.

سالن چهل شیر مکتب سپهسالار
یکی‌از دیگر از بخشهای سازه که در دورهای متأخرتر ( حدود ۵۰ سال بعد از آن خیس ) و در کنج شمال غربی سازه تشکیل شده ، سالن ردیف داری به اسم چهل شیر است که در راءس آن و در بین ۸ ردیف سنگی ، آبگینه سنگی نسبتا بزرگی وجود داراست که محل وضوخانه بوده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

بدور این مخزن ، چهل شیر فلزی وجود داشته که بواسطه بودن همین تعداد شیر به چهل شیر مشهور گشته میباشد آب این مخزن از آب قنات تأمین می شد‌ه‌است و به روایتی آب انبار مسجد محسوب می گردیده و آب آن به مصرف آشامیدن می رسیده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

ورودی
مکتب غیائیه خرگرد دارنده یک مسجد النبی کوهسنگی مشهد ورودی اساسی با سردری رفیع در اواسط ضلع شمال شرقی میباشد که در قاعده و طول از سطح نما خارج زده و با تزئینات کاشی آبی‌رنگ و سپید یادآور ذوق و سلیقه تیموری در نماهای پرشکوه میباشد.

سردر ورودی درون یک هشتی مربع می‌گردد که یک طبقه طول آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست با طاق کلمبوس کاربندی که مستقیماً به تراس و دهانه های دو طرف دیگر به هشتی تالارهای گنبددار پشت نمای مکتب غیاثیه خرگرد منتهی میگردند.

صحن
جناح اساسی نمای داخلی مکتب غیائیه خرگرد رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد رو به سمت شمال شرق میباشد که جز در مبنا ورودی که به صحن میرسد، باهم ارتباطی ندارند. ضرباهنگ نسبتاً یکنواخت نتیجه ها از حجره ها و ایوانچه های ( پیش فضای حجرات ) شبیه را، تراس والا و مرتفعی در اواسط هر نما می‌شکند. این چهار تراس، که از کناره نما خارج زده و دو اساس تقارن طرح را تمجید می نمایند، بر استحکام هندسه طرح شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد صحن می‌افزاید

کاروانسرای مرنجاب به صورت قلعه‌ای مسجد النبی کوهسنگی مشهد مربع‌ صورت به مساحت ۳۵۰۰ متر مربع میباشد که شش ساختمان بلند در دیوارهای آن درنظرگرفته شده میباشد.

· محور‌های این کاروانسرا از سنگ و ملاط ایجاد شده است.

· مصالح مستعمل در کاروانسرای مرنجاب از گچ و خشت میباشد.

· باطن کاروانسرای مرنجاب حیاطی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد به بعدها ۳۰ در ۲۰ متر میباشد که بدور تا به دور آن را ۲۹ اتاق در آورده‌اند که با چندین پله از کف ایوان به آن می‌رسند.

· در پشت اتاق‌ها هم سرسرای بزرگی برای اصطبل پیش‌بینی گردیده بود مسافران بتواند اسب ها و قاطرهایشان را آنجا نگه بدارند.

· کاروانسرای مرنجاب دارنده قنات آب شیرین نیز است.

· در حوالی کاروانسرای مرنجاب حوضچه‌ آبی‌رنگ به ارتفاع ۵۰ متر و پهنا ۱۵ متر جای‌دارد که درختان بید و گز آن را محدود کرده‌اند و با آب قنات کاروانسرا لبریز رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می شود.

· در بالای این کاروانسرا سنگرهایی به مراد دیدبانی ساخته بودند که حدود ۵۰۰ پاسدار دارای سلاح وظیفه پاسداری و نگهداری از قلعه را داشتند.

· ۴ ساختمان بلند در کناره‌های کاروانسرای مرنجاب و دو تا هم روبروی هم، در وسط دو دیوار که سازه را به زیبایی و دوام قابل توجهی رسانده‌اند.

· نقشه‌ سازه از بخش اعظمی جهات مشابه به ساختمان‌های قصر بهرام و عین‌الرشید سیاه‌کوه میباشد و پیدا میباشد که اقامتگاهی برای قوافل بوده اما بنای مرنجاب جدیدتر از شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بناهای مذکور میباشد و پیشینه‌ پیشاصفوی ندارد.

بازاری خطی میباشد که در جهت طولی مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرورش نموده است و فضاهای همگانی را در دو سوی خویش جا داده میباشد.
همه فضاهای بازار کرمانشاه با هم مرتبط بوده اند و در دو طرف راهرو های خطی معماری این بازار را صورت داده اند
تکوین این راهروها سبب این گردیده‌است که خلال نگهداری رابطه فضاهای اساسی و فرعی با یکدیگر مسیر طولی بازار نیز نگهداری گردیده‌است
ریتم تکان صورت گنبدی و منحنی در سقف بازار به واسطه نوگیرهای دایره ای صورت از نقاط نظم معماری بازار کاشان به‌حساب می‌آید
وجود کاروانسراهایی در سوا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد رسته مهم که موجب ساخت و ساز همجواری شغل های سازگار در دادو ستد بازار گردیده‌است از انسجام و یکپارچگی اقتصادی بازار خبر می‌دهد.
راسته بازار های دارای اسم و رسم گروه عبارتند از:
بازار بزازها، بازار صندوق سازها، بازار بنکدارها، بازار آهنگرها، بازار زرگرها، بازارحوری آباد، بازار کلوچه پزها، بازارحلبی سازها، بازارصحاف ها، بازارمسگرها، بازار توپخانه و …

حجره های بنا شده در بازار کرمانشاه در طبقه همکف نقش یک مغازه را داشتند که در آن ها مال عرضه میشد. در حالی که حجره های طبقه فوقانی بیشتر تحت عنوان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد دفتر یا این که فضای اداری تجارتخانه گزینه بهره‌برداری قرار می گرفت و در تحت حجره هایی که از سطح معبر فراتر بودند انبار می ساختند.
قیصریه عمادالدوله که در راسته بازار صندوق سازها قرار داشت دفتر کار صنعتگران و پیشه وران کارهایی دقیق مانند بزازان، عشق بندان، گوهریان و…بوده میباشد
از سرا یا این که کاروانسرای های کهن بازار کرمانشاه میتوان به سرای نماینده قانونی الدوله، سرای تازه، سرای خرمافروش ها و سرای اصفهانی ها اشاره نمود که هنوز هم شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد مانده میباشد.
مساجد بازار عبارتند از مسجد جامع، عماد الدوله، سود مهدوی و بنکدارها.

ستونهای شبستان مسجد تاریخانه یا این مسجد النبی کوهسنگی مشهد که دست‌کم ستونهای دهانه میانی، تزیینات گچبری دارا‌هستند (همچون ستونهای مسجد جامع نایین) ؛ چنان که در حین عملیات تاسیس شبکه دفع رطوبت در پشت دیوار شبستان مسجد قطعات گچبریهایی یافت شد.
بدور تا بدور چـهـار در بـزرگ ورودی صـحـن بـه عـرض ۳/۶۰ سانتیمتر آیاتی از سخن الله مجید، به صورت هلالی و به خط ثلث، بر روی کاشی سنتی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد خشتی سپید رنگ با مسئله لاجوردی نقش بسته میباشد.
اسم « خرد کرامتی » که گـویـا مصـارف معماری این قسمت را پرداخته در وردی صحن دیده می شود.
در جنوب غربی ایـن بـخش، محراب کاشی کاری مسجد قراردارد، که به مدل کاشی کاری محراب مسجد سید اصفهان تاسیس شده است.
به دور تا به دور محراب، با کاشی معرق زینت گردیده و آیه ۳۵ سوره فروغ، به خط ثلث وبا رنگ سپید بـر زمیـنه لاجوردی نگاشته شد‌ه‌است. امروزه نماز آدینه دامغان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد در‌این صحن اجرا مي شود.
منـاره شـامـل دو كـتـبـه بـه خـط کوفی میباشد که اولین در طول حدود ۱۰ متری قراردارد ، و با خشت تزیین گردیده است و ۳۵ سوره را دربر گـرفـتـه میباشد.
کتیبه دیگری در طول تقريباً ۲۹ متری واقع میباشد.
مسجد و مناره چهل ردیف (تاریخانه) با طرح های آجرکاری تزیین گردیده، که شایسته ترین و شاید جدا ترین مثال گره سازی دربناست و شایسته ترین نصیب آن «گره سازی چهارمقسم» میباشد که در بخشهای فوقانی مناره دیده می شود.
غیر از مناره، سردر ورودی مسجد شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد تاریخانه واقع میباشد که معمولی و بی تزیین میباشد. تا دو سه سال پیش، در سمت راست سردر ورودی، سنگ لوحی از فرامـن سلطان طـهـماسـب صفوی قرار داشت.

در این راه خطوط هندسی مسجد النبی کوهسنگی مشهد قانونی معمولا سوای به کارگیری از باریکه تاق آجری و با تکنیک های دیگری ساخت و ساز میشوند.. یکی این تکنیک ها ایجاد کرد خطوط قانونی به طور سردست و با گچبری می گردد مثال ای از این‌شیوه در آبگینه منزل ، منزل عامری های کاشان به چشم می‌خورد. پر‌نور میباشد که در‌این نوع قانونی ،خطوط نمایان بدل باریکه تاق بوده میباشد و نقش بنا ای ندارند. ولی این‌شیوه با وجود آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد فقدان نقش بنا ای آن امری فقط تزئینی و غیر ضروری وجود ندارد و با اکران نمادین مسیرهای جابجایی نیرو نقش معنایی انجام می نماید.

قانونی بندی در نما
نحوه تشکیل داد این نوع قانونی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد بندی برخلاف وضعیت کاربندی در نما غالبا فارغ از استعمال از باریکه تاق آجری و با تکنیک های دیگری همانند گچبری یا این که کاشی سنتی ساخت و ساز گردیده و به سقف فوقانی توکل می‌دهند. این‌راه در فضاهای از یک سو گشوده کاربرد دارا هستند که بیشترین استعمال از آن در سردر ، محراب ، تراس ، غرفه و تاقچه میباشد ورودی منزل عامری ها از مثال این قانونی بندی در پیاده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد سازی نما است.

رسیدگی های باستان شناختی نماد مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌دهد که الگوهای مختلفی از آئین مراسم تدفین در سراسر دنیا وجود داشته میباشد. رسوم مراسم تدفین پیوسته از خصوصیت های پررنگ ی فقاهتی به‌حساب می‌آید. سوزاندن، مومیایی کردن و در دامن طبیعت گذاشتن. این فرمان موجب تنوع مراسم تدفینی و به تبع آن گوناگونی صورت و کالبد آرامگاه ها و فضاهای تدفینی گردیده است.

سیرتکامل شـناسـی کالبدی آرامگاه در کشور ایران و بسـتر جغرافیایی
معماری آرامگاه در حوزه فلات کشور ایران دارنده گوناگونی و شباهتها و تفاوتهای متعددی میباشد. این و گستره تنوع کالبدی ضمن اثر پذیری از نوع مواجهه فرهنگی با مسئله خاک سپاری، به صورت قابل مراعات ای از مختصات اقلیمی و توپو گرافی یک حوزه‌ متاثر میباشد.

به عنوان مثال آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد سیرتکامل آرامگاه با پلان مربع و گنبدپوش یا این که به عبارتی آتشکده ای در همگی مکان کشور ایران به چشم میخورد. این نوع آرامگاه از دید تزیینات و نحوهی پوشش و هیبت گنبد و جداره ها در بخشها متعدد از یکدیگر متمایز میشود.

به عنوان مثال مصالح در گوشه دریای مدیترانه مقاوم در قبال رطوبت و صورت گنبد مخروطی است. در بندر چابهار و از مدل های هندی و پاکستانی به کارگیری می‌شود.

همین طرح رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد در حوزه‌ ی کوهستانی با جداره های کلفت و سقف کوتاه با طاق های گنبدی و بازشوهای خرد ساخته می‌شود.

در بخش ها گرم و کم آب مرکزی همین پلان گنبدی با مصالح خشتی و آجری گنبد منحنی سقف بلند می شود.

از سایر مثال آرامگاهای کشور‌ایران ساختمان بلند حرم ها میباشند هر یک سری استارت شغل این سیرتکامل از شمال کشور ایران بوده میباشد ولی در شهر ری پا شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گرفته میباشد و در خطه ی عجم و کنارهی خلیج عجم و دریای عمان چشم نمیشود.

آرامگاه باباطاهر همدانی در بخش شمال مسجد النبی کوهسنگی مشهد غربی شهر همدان قرار گرفته میباشد. بقعه باباطاهر مولف و شعر سرا اهل ایران یک کدام از موادتشکیل دهنده اصلی یکی‌از میدان‌های اساسی شهر همدان است.

تاریخچه آرامگاه باباطاهر
آرامگاه نخستین باباطاهر در عصر سلجوقیان تاسیس شده است این سازه در قرن ششم هجری برجی آجری و هشت ضلعی بوده میباشد که به گذر زمان مبتلا تخریب و ویرانی شوید.

در زمان حکومت رضاشاه پهلوی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نیز بنای آجری دیگری به مکان آن تشکیل‌شده بود. درجریان این تجدید بنا لوح کاشی اهل ایران فیروزه‌ای رنگی مرتبط با سده هفتم هجری به دست آمد که دارنده کتیبه‌ای به خط کوفی پررنگ و آیاتی از قرآن میباشد و حال در موزه جمهوری اسلامی ایران باستان محافظت میگردد.

تاسیس بنای تازه آرامگاه باباطاهر در سال ۱۳۴۴ شمسی به کارایی انجمن اثرها ملی و شهرداری وقت همدان و به وسیله مهندس محسن فروغی انجام یافته رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد و یکی بناهای آرامگاهی زیبای در کشور‌ایران میباشد.

آرامگاه باباطاهر در شرایط کلی بنایی هشت ضلعی با گنبد فیروزه ای است که در بالای تپه ای با طول نادر و در فضایی سرسبز قرار گرفته میباشد. خلال نمای بیرونی و سپید رنگ آن که با رنگ فیروزه ای گنبد، ترکیبی فوق العاده پیدا کرده است، در قسمت داخلی آن، از هنر خارق العاده ای مستعمل میباشد.

کافیست در لحظه ی ورود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد به بقاع باباطاهر، سرتان را بالا بگیرید تا مثال ای بی سابقه از کاشی کاری معماری اهل ایران را مشاهده فرمایید که به جرئت می اقتدار بیان کرد یک کدام از شایسته ترین کاشی کاری های بعد از ظهر حاضر میباشد.