عملهای سیاسی
سید محمدحسین ادبالله از ملازمان مجاورت سید محمدباقر صدر در مسایل سیاسی و تشکیلاتی بود. ادبالله بعداز برگشت به لبنان بهدنبال طرح صبغه سیاسی اسلام در جامعه مسلمانها لبنان برآمد. هنگامی که مرزو بوم لبنان آیتم تهاجم رژیم صهیونیستی واقع شد، جوان ها متأثر از فضل و ادبالله، تکان نامنظم و غیر تشکیلاتی مقاومت اسلامی را به خط مشانداختند. این جنبش که حزبالله لبنان امروز صورت سازمانیافته و اساسیترین شاخه آن میباشد، همواره از ادبالله تغذیه فکری و سیاسی میشد. مقام فضل و ادبالله در تکان مقاومت اسلامی لبنان باعث شد تا یک توشه ربوده و چهار توشه ترور مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردد.[۱۷]
تفکر سیاسی
محمدحسین فضل و ادبالله بر مردمی بودن مشروعیت حکومت تأکید مینماید. بر این پایه، اجرا سلطه از سوی حاکمان را صرفا بر پایه ی اصول موضوعه اسلام درست میشمرد، خیر به طور ذوق و سلیقهای. او شرکت کردن مردمی و جاری ساختن اقتدار عموم را مهیاکننده فضای انتقاد حاکمان می داند؛ همان طور که در سیره حکومتی رسول اکرم(ص) و امام علی(ع) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.
تأکید بر نهادگرایی به جایی فردگرایی و تبدیل شدن دولت به بنیان، نکته مهمی دیگری میباشد که او در ارتباط حکومت مطرح میسازد. طایفهگرایی در نگاه وی، آفت گران قدر دیگری برخاسته از فردگرایی میباشد که در دنیا اسلام وجود دارااست و از دست اندرکاران عقبماندگی عالم اسلام میباشد. شهروندسالاری به معنای شم برابری همگی شهروندان از دید دستمزد و وظایف، گزینه تأکید او میباشد. تأکید مینماید در نظام سیاسی، قانون ها بایستی با نگاه ملی تدوین گردد و بها آن به واحد سنجش نگهبانی از وحدت و صیانت حاکمیت ملی و آمادهسازی وضعیت انسانی و خدماتی و علمی برای تمامی شهروندان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
او عقیده حکومتی ولایت عالم را در معنای حاکمیت سیاسی فرد بر جامعه قبول نداشت و معتقد بود شورایی متشکل از فقها می بایست بر کارها حکومتی رسیدگی نمایند؛ چه رهبر جامعه دانا باشد یا این که غیرفقیه. او همینطور تحقق نظام بر طبق ولایت عالم را هم مستلزم رأی عموم میدانست و معتقد بود فقید علاوه بر تکان در مسیر قانون ها اسلام، می بایست مصالح عموم را رعایت نماید و از خط عدل و داد بیرو شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نشود.[۱۸]
جانبداری از ایران
سید محمدحسین فضل و ادبالله از کشورایران مدد میکرد. به گفته فرزندش، سید علی ادبالله، وی به یک کدام از مسئولان گفته بود در شرایطی که شغل به جایی رسد که تمامی منرا سنگباران نمایند و یا این که به اینجانب بیاحترامی و توهین خواهد شد اینجانب از دفاع کشورایران دست بر نمیدارم چون کشور ایران نماینده اسلام و خط اهل بیت فرستاده الله و خط مقدم جنگ با استکبار جهانی میباشد.[۱۹] ولی بعضا رسانههای معارض جمهوری اسلامی، ارتباط او و جمهوری اسلامی را با تنش رسم کردهاند.[۲۰]
برخی از طریقهها
برخی از ایده ها و نگرشهای سید محمدحسین فضل و ادب الله عبارتند از:
نگاه مختلف به دستمزد زن
سید محمدحسین ادبالله معتقد بود که زن در زمان تاریخ مظلوم بوده میباشد با اینکه عقل و توان زن مثل عقل و بضاعت و توان مرد میباشد اما از صحنه معرفت و تجربیات کنار نهاده گردیده و بازیچه و کنیز مرد در لحاظ گرفته گردیدهاست.
از حیث وی زن بالغه و رشیده مثل مرد بالغ و رشید میباشد و هرمورد از آن دو در مسائل مالی معاش شخصیت رسمی مستقلی دارا هستند. از اینرو زن بالغه و رشیده راجع به وصلت خویش از بابا و جد پدری و اخوی خویش غیر وابسته میباشد؛ مثل مرد بالغ و رشید، و مشورت کردن دریافت کردن از بابا جنبه استحبابی دارااست و الزامی وجود ندارد. همینطور از منظر وی زن حق داراست برای حمایت از خویش، خشونت شوهرش را جواب بدهد. یعنی در صورتی مرد به خشونت حقوقی علیه زن دست زد و اورا از بعضا دستمزد زناشوییاش مثل نفقه یا این که آمیزش دستگیر، زن نیز به طور خود کار حق داراست که مرد را از حقوقی که بواسطه عقد بدان ملتزم شدهاست، بازدارد. وی همینطور این نظر را دارد: «روا وجود ندارد که مرد با سوءاستفاده از ضعف زنش علیه وی دست به خشونت بزند... وی همینطور زنان را تشویق میکرد که ورزشهای قدرتی حافظه بگیرند تا بتوانند از خودشان جانبداری نمایند.»[۲۱]
عملهای سیاسی
سید محمدحسین ادبالله از ملازمان مجاورت سید محمدباقر صدر در مسایل سیاسی و تشکیلاتی بود. ادبالله بعداز برگشت به لبنان بهدنبال طرح صبغه سیاسی اسلام در جامعه مسلمانها لبنان برآمد. هنگامی که مرزو بوم لبنان آیتم تهاجم رژیم صهیونیستی واقع شد، جوان ها متأثر از فضل و ادبالله، تکان نامنظم و غیر تشکیلاتی مقاومت اسلامی را به خط مشانداختند. این جنبش که حزبالله لبنان امروز صورت سازمانیافته و اساسیترین شاخه آن میباشد، همواره از ادبالله تغذیه فکری و سیاسی میشد. مقام فضل و ادبالله در تکان مقاومت اسلامی لبنان باعث شد تا یک توشه ربوده و چهار توشه ترور مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردد.[۱۷]
تفکر سیاسی
محمدحسین فضل و ادبالله بر مردمی بودن مشروعیت حکومت تأکید مینماید. بر این پایه، اجرا سلطه از سوی حاکمان را صرفا بر پایه ی اصول موضوعه اسلام درست میشمرد، خیر به طور ذوق و سلیقهای. او شرکت کردن مردمی و جاری ساختن اقتدار عموم را مهیاکننده فضای انتقاد حاکمان می داند؛ همان طور که در سیره حکومتی رسول اکرم(ص) و امام علی(ع) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.
تأکید بر نهادگرایی به جایی فردگرایی و تبدیل شدن دولت به بنیان، نکته مهمی دیگری میباشد که او در ارتباط حکومت مطرح میسازد. طایفهگرایی در نگاه وی، آفت گران قدر دیگری برخاسته از فردگرایی میباشد که در دنیا اسلام وجود دارااست و از دست اندرکاران عقبماندگی عالم اسلام میباشد. شهروندسالاری به معنای شم برابری همگی شهروندان از دید دستمزد و وظایف، گزینه تأکید او میباشد. تأکید مینماید در نظام سیاسی، قانون ها بایستی با نگاه ملی تدوین گردد و بها آن به واحد سنجش نگهبانی از وحدت و صیانت حاکمیت ملی و آمادهسازی وضعیت انسانی و خدماتی و علمی برای تمامی شهروندان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
او عقیده حکومتی ولایت عالم را در معنای حاکمیت سیاسی فرد بر جامعه قبول نداشت و معتقد بود شورایی متشکل از فقها می بایست بر کارها حکومتی رسیدگی نمایند؛ چه رهبر جامعه دانا باشد یا این که غیرفقیه. او همینطور تحقق نظام بر طبق ولایت عالم را هم مستلزم رأی عموم میدانست و معتقد بود فقید علاوه بر تکان در مسیر قانون ها اسلام، می بایست مصالح عموم را رعایت نماید و از خط عدل و داد بیرو شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نشود.[۱۸]
جانبداری از ایران
سید محمدحسین فضل و ادبالله از کشورایران مدد میکرد. به گفته فرزندش، سید علی ادبالله، وی به یک کدام از مسئولان گفته بود در شرایطی که شغل به جایی رسد که تمامی منرا سنگباران نمایند و یا این که به اینجانب بیاحترامی و توهین خواهد شد اینجانب از دفاع کشورایران دست بر نمیدارم چون کشور ایران نماینده اسلام و خط اهل بیت فرستاده الله و خط مقدم جنگ با استکبار جهانی میباشد.[۱۹] ولی بعضا رسانههای معارض جمهوری اسلامی، ارتباط او و جمهوری اسلامی را با تنش رسم کردهاند.[۲۰]
برخی از طریقهها
برخی از ایده ها و نگرشهای سید محمدحسین فضل و ادب الله عبارتند از:
نگاه مختلف به دستمزد زن
سید محمدحسین ادبالله معتقد بود که زن در زمان تاریخ مظلوم بوده میباشد با اینکه عقل و توان زن مثل عقل و بضاعت و توان مرد میباشد اما از صحنه معرفت و تجربیات کنار نهاده گردیده و بازیچه و کنیز مرد در لحاظ گرفته گردیدهاست.
از حیث وی زن بالغه و رشیده مثل مرد بالغ و رشید میباشد و هرمورد از آن دو در مسائل مالی معاش شخصیت رسمی مستقلی دارا هستند. از اینرو زن بالغه و رشیده راجع به وصلت خویش از بابا و جد پدری و اخوی خویش غیر وابسته میباشد؛ مثل مرد بالغ و رشید، و مشورت کردن دریافت کردن از بابا جنبه استحبابی دارااست و الزامی وجود ندارد. همینطور از منظر وی زن حق داراست برای حمایت از خویش، خشونت شوهرش را جواب بدهد. یعنی در صورتی مرد به خشونت حقوقی علیه زن دست زد و اورا از بعضا دستمزد زناشوییاش مثل نفقه یا این که آمیزش دستگیر، زن نیز به طور خود کار حق داراست که مرد را از حقوقی که بواسطه عقد بدان ملتزم شدهاست، بازدارد. وی همینطور این نظر را دارد: «روا وجود ندارد که مرد با سوءاستفاده از ضعف زنش علیه وی دست به خشونت بزند... وی همینطور زنان را تشویق میکرد که ورزشهای قدرتی حافظه بگیرند تا بتوانند از خودشان جانبداری نمایند.»[۲۱]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله