توکل نیاوران، یک توکل سابق در طهران و ناحیه نیاوران میباشد که به امر ناصرالدین سلطان قاجار در سال ۱۲۹۷ق تأسیس شد. این توکل بارها گزینه مرمت و تجدید بنا قرار گرفته و هماینک بهتیتر یکی توکلهای فعال در طهران، صاحبخانه مراسم مذهبی شیعی میباشد. برگزاری تعزیه و نخلگردانی در روز ها محرم، از مهمترین مراسم برگزار گردیده دراین توکل مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
التفات و وضعیت
توکل نیاوران، دیرینترین توکل پابرجای طهران میباشد.[۱] این سازه در سال ۱۳۸۳ش در فهرست ملی به شماره ۱۱۲۰۳ به تصویب رسید.[۲] تکیۀ نیاوران از جملۀ توکلهای دولتی به شمار میآمده میباشد. در روز ها محرم دراین توکل، مراسم تعزیه و نخلگردانی و در ماه رمضان مراسم احیای شبهای قدر برگزار میشد. نصیبهایی از گروه تلویزیونی شب دهم، دراین سازه فیلمبرداری شدهاست.[۳] فعلا، این توکل در مناسبتهای متفاوت مذهبی، فعال میباشد و مراسم مذهبی همانند تعزیه در آن برگزا ر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۴]
تاریخچه
توکل نیاوران را به امر ناصرالدین فرمانروا قاجار در حوزه نیاوران احداث کردند. دستور تأسیس این توکل در سال ۱۲۷۳ق صادر شد. نقل شده میباشد که ناصرالدین پاد شاه در فصل تابستانها در نیاوران اقامت می کرد، و زیرا یکسری سال فصل تابستانها با محرم مقارن می شد، فرمان تشکیل داد توکلای دراین حیطه را اعطا کرد. این توکل در کنار راسته بازار و در محل تلاقی گلشن شاهی صاحبقرانیه و راءس محلۀ نیاوران برپا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.
[۵] روند ایجاد کرد توکل در سال ۱۲۹۷ق به نقطه نهایی رسیده و از به عبارتی سال تا ۱۳۱۳ق که پاد شاه در نیاوران بود و مراسم محرم در فصل تابستان قرار داشت، دراین توکل مراسم سوگواری محرم برگزار می شد. احتمال داده گردیده که بعد از درگذشت ناصرالدین فرمان روا تا استارت عصر پهلوی، در این جا، همچنان مراسم تعزیه برپا میشد. در عصر حکومت رضاشاه، با ممنوعیت سوگواری در ماه محرم، این جای به مخروبه تبدیل شد و اموال آن به غارت رفت و بنای توکل نیز تحت عنوان انبار گزینه استعمال قرار گرفت. در سالهای سپس، توکل بوسیله اهل یک محل حوزه، تجدید بنا شد و سقفی شیروانی بر روی آن قرار گرفت و یه خرده آنگاه، این سقف نیز مبتلا پوسیدگی شد. با گسترش خیابانهای دور و اطراف کاخ نیاوران نیز، زمزمههایی برای تخریب توکل منتشر شد. در سال ۱۳۴۸ش، فرح پهلوی ملکه وقت جمهوری اسلامی ایران بعداز مشاهده احوال ناخوشایند این سازه، امر بازسازی آن را صادر کرد. در سال ۱۳۶۳ش نیز توشه دیگر این توکل نوسازی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۶]
معماری
سقف توکل نیاوران از نمای داخلی
مساحت توکل نیاوران، در صدر بیش تر از ۶۰۰ مترمربع بود. این توکل نیز همانند دیگر توکلها سقفی از مال پارچۀ قطور داشت که به هنگام برگزاری مراسم، عزاداران را از آفتاب، باد و باران مصون نگاه میداشت. در باطن توکل نیز دو چادر سبز رنگ شغل گردیده بود. میدان این توکل نیز بوسیله نردههایی از بخش جلوی توکل غیروابسته گردیده بود. در معماری این توکل عملکرد گردیده بود تا مشابه به هندسه اتفاق کربلا ساخته گردد. در سالهای ۱۳۴۸ش و ۱۳۶۳ش توکل دو جايگاه مرمت و تجدید بنا شد که در درجه اولیه، بنای آجری به مکان بنای گلی و در جايگاه دوم بنای بتن و آهنی به مکان بنای آجری جایگزین شد. نمای ظاهری و فعلی توکل، آجری میباشد و سقفی شیروانی بر روی آن جای دارد. در تزئین این توکل از صنعت کاشیکاری و نگارگری مصرف شده میباشد.[۷] مساحت کنونی این توکل، همفعلا بیش تر از ۱۵۰۰ متر مربع میباشد.[۸]
توکل نیاوران، یک توکل سابق در طهران و ناحیه نیاوران میباشد که به امر ناصرالدین سلطان قاجار در سال ۱۲۹۷ق تأسیس شد. این توکل بارها گزینه مرمت و تجدید بنا قرار گرفته و هماینک بهتیتر یکی توکلهای فعال در طهران، صاحبخانه مراسم مذهبی شیعی میباشد. برگزاری تعزیه و نخلگردانی در روز ها محرم، از مهمترین مراسم برگزار گردیده دراین توکل مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
التفات و وضعیت
توکل نیاوران، دیرینترین توکل پابرجای طهران میباشد.[۱] این سازه در سال ۱۳۸۳ش در فهرست ملی به شماره ۱۱۲۰۳ به تصویب رسید.[۲] تکیۀ نیاوران از جملۀ توکلهای دولتی به شمار میآمده میباشد. در روز ها محرم دراین توکل، مراسم تعزیه و نخلگردانی و در ماه رمضان مراسم احیای شبهای قدر برگزار میشد. نصیبهایی از گروه تلویزیونی شب دهم، دراین سازه فیلمبرداری شدهاست.[۳] فعلا، این توکل در مناسبتهای متفاوت مذهبی، فعال میباشد و مراسم مذهبی همانند تعزیه در آن برگزا ر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۴]
تاریخچه
توکل نیاوران را به امر ناصرالدین فرمانروا قاجار در حوزه نیاوران احداث کردند. دستور تأسیس این توکل در سال ۱۲۷۳ق صادر شد. نقل شده میباشد که ناصرالدین پاد شاه در فصل تابستانها در نیاوران اقامت می کرد، و زیرا یکسری سال فصل تابستانها با محرم مقارن می شد، فرمان تشکیل داد توکلای دراین حیطه را اعطا کرد. این توکل در کنار راسته بازار و در محل تلاقی گلشن شاهی صاحبقرانیه و راءس محلۀ نیاوران برپا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.
[۵] روند ایجاد کرد توکل در سال ۱۲۹۷ق به نقطه نهایی رسیده و از به عبارتی سال تا ۱۳۱۳ق که پاد شاه در نیاوران بود و مراسم محرم در فصل تابستان قرار داشت، دراین توکل مراسم سوگواری محرم برگزار می شد. احتمال داده گردیده که بعد از درگذشت ناصرالدین فرمان روا تا استارت عصر پهلوی، در این جا، همچنان مراسم تعزیه برپا میشد. در عصر حکومت رضاشاه، با ممنوعیت سوگواری در ماه محرم، این جای به مخروبه تبدیل شد و اموال آن به غارت رفت و بنای توکل نیز تحت عنوان انبار گزینه استعمال قرار گرفت. در سالهای سپس، توکل بوسیله اهل یک محل حوزه، تجدید بنا شد و سقفی شیروانی بر روی آن قرار گرفت و یه خرده آنگاه، این سقف نیز مبتلا پوسیدگی شد. با گسترش خیابانهای دور و اطراف کاخ نیاوران نیز، زمزمههایی برای تخریب توکل منتشر شد. در سال ۱۳۴۸ش، فرح پهلوی ملکه وقت جمهوری اسلامی ایران بعداز مشاهده احوال ناخوشایند این سازه، امر بازسازی آن را صادر کرد. در سال ۱۳۶۳ش نیز توشه دیگر این توکل نوسازی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۶]
معماری
سقف توکل نیاوران از نمای داخلی
مساحت توکل نیاوران، در صدر بیش تر از ۶۰۰ مترمربع بود. این توکل نیز همانند دیگر توکلها سقفی از مال پارچۀ قطور داشت که به هنگام برگزاری مراسم، عزاداران را از آفتاب، باد و باران مصون نگاه میداشت. در باطن توکل نیز دو چادر سبز رنگ شغل گردیده بود. میدان این توکل نیز بوسیله نردههایی از بخش جلوی توکل غیروابسته گردیده بود. در معماری این توکل عملکرد گردیده بود تا مشابه به هندسه اتفاق کربلا ساخته گردد. در سالهای ۱۳۴۸ش و ۱۳۶۳ش توکل دو جايگاه مرمت و تجدید بنا شد که در درجه اولیه، بنای آجری به مکان بنای گلی و در جايگاه دوم بنای بتن و آهنی به مکان بنای آجری جایگزین شد. نمای ظاهری و فعلی توکل، آجری میباشد و سقفی شیروانی بر روی آن جای دارد. در تزئین این توکل از صنعت کاشیکاری و نگارگری مصرف شده میباشد.[۷] مساحت کنونی این توکل، همفعلا بیش تر از ۱۵۰۰ متر مربع میباشد.[۸]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله