???? ???? ????? ??????? ????

در معماری زمان اسلام دور و بر ها بر حسب کارکردشان مرتبه بندی میگردند: در شهرها، فضاهای مذهبی و فرهنگی ، قلب و کانون و نشان پررنگ شهر می باشند و بقیه ارکان فضایی بر حسب نوع عملکردشان مرتبه بندی و جای یابی می گردند . در درون بناها و منزل ها هم، دور و اطراف های جمعی در شالوده مهم و فضاهای شخصی و خدماتی و شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبوری در لبه قرار میگیرند .

در معماری زمانه اسلام مدام کانون دور و بر متناسب با حضور آدم خالی میباشد . در نماها از تقسیمات سه دربی و پنج دربی استعمال می‌شود که پایه راءس خلأ یا این که پنجره یا این که درب ورودی باشد . در تراس داخلی ، رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نقطه مرکزی آب نما میباشد که سیال ترین و مواج ترین و در عین حالا روشن ترین و روح نصیب ترین عنصر طبیعی ست و از آن‌جا که اسمان را در دل خویش دارااست روح انگیز و فرح قسمت خواهد بود .

از ساختن هر چیز بیهوده و غیر موثر در معماری زمانه اسلامی به شدت خودداری میگردد و در آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عین هم اکنون سعی در تأمین آحاد نیاز های دنیوی و معنوی آدم ها خواهد بود همینطور درین عصر از تزئینات نامناسب و ناهنجار و غیر ضروری به معنی تزئین آنچه زمینی و دنیوی میباشد ، به کارگیری نمیشود البته همواره فاخر و بی نیاز میباشد و از سخن الهی ، اشعار عارفانه ، نقوش و بافت های هندسی و از رنگهای متنوع و مطلوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد به صورت سزاوار و به جا بهره‌برداری می نماید .

این معماری ضمن اینکه هماهنگ با فضا زیست و اقلیم پیاده سازی می‌گردد ، تأمین کننده کل نیازهای دنیوی و روحی بشر ها میباشد، همینطور معماری زمان اسلامی به جهت اصالت بخشیدن به نیازهای فطری و نوعی آدم ها و در عین حالا احترام به دستاوردهای تجربی و تربیتی و کسبی آن‌ها ، قابلیت و امکان جامعی برای جهانی شدن را دارااست .

در ذکر خصوصیت های معماری زمان اسلامی که می‌تواند این معماری را دربین المللی نماید می بایست بیان کرد: حکمت نظری اسلام زیرا فطرت بالقوه و نوعی، آدم ها را تحت عنوان اصول ازلی ، ابدی ، فرازمانی ، فرامکانی و بر اساس وحی و حرف الهی که عقل مجموع میباشد پذیرفته و از طرفی حکمت عملی اسلام مطابق عدل به معنای قرار دادن هر چیز در مکان مطلوب و لایق خویش پایدار میباشد .

حکمت عملی اسلام در منزلت شغل نسبی بودن و متعلق بودن به کل موقعیت وقتی و مکانی نظیر اصل اضطرار، مصلحت یا این که احکام ثانویه را پذیرفته و اجتهاد خبرگان را بر مبنای اصول می پذیرد در عین حالا به تجربه تربیتی و کسبی فرهنگها و اقوام احترام میگذارد و مراتب کمال را مرحله ای میداند سازه بر این از آن‌گاه فلسفه هنر و زیبایی ، ساختاری جهانی و فرا وقتی و فرا مکانی و بی نقص را ارائه می نماید .

38476 Imam Mosquew Isafahan

مصالح ساختمانی مصرف شده در معماری اسلامی

خشت از مهم ترین مصالح ساختمان در کشور‌ایران گذشته و پس از اسلام بوده خشت های بکار رفته گردیده در معماری عموما مربع صورت میباشند از گونه های خشت در رنگهای متفاوت و در بعدها متفاوت و در قسمتهای متفاوت از سازه ها به کار گیری می گردیده،

(( گچ ))

در کل ادوار ازگچ بدلیل ارزان بها بودن و زود محکم شدن در معماری به کارگیری می گردیده و کاربردهای زیادی داشته میباشد برای آرایش کردن سطح های درون بناها تایپ کردن کتیبه ها تزئین محرابها و … از گچ به کارگیری می گردیده است.

التفات گچ بری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این حرفه به ((حصاص)) مشهور بودند و اسم بسیار از آن ها در کتیبه های بناها به یادگار ما‌نده

((کاشی))

استعمال از کاشی برای تزئین و استحکام بخشیدن به بناها از عصر سلجوقی شروع شد و در طول قرن ها متمادی بویژه در عهد و پیمان تیموری و صفوی به نقطع ی عطف رسیده کاشی نقش عمده ای در تزئین بناهای زمان اسلامی داشت و با راه‌های گوناگون بوسیله هنرمندان کاشیکار به فعالیت میرفت برای تزئین از کاشی های یک رنگ ، هفت رنگ، معرق در زمان سلجوقی و ایلخانی تیموری و صفوی استعمال میشد بخشهایی از سازه همچون نبد و مناره سطح ها باطن دیوارها و محراب با کاشیهای متفاوت تزئین می گردیده مانند مساجد گناباد،گوهرشاد – مسجد کبود(تبریز) مسجد روحانی لطف اله و مسجد امام (اصفهان)

((آجر ))

از مصالح معمول در معماری میباشد در زمان اسلامی یا این که همگی سازه از آجر بوده یا این که بخشی از دیوار از آجر و سایر از خشت بوده میباشد. از آنجایی که مقاومت آجر در قبال باد و باران و برف اندک میباشد بناهای خشتی متعددی از روزگاران پیشین باقی نمانده میباشد.

((سنگ))

در معماری اسلامی از سنگ برای شغل در مبنا ، بدنه ، فرش کردن کف و تزئین سازه استعمال می‌شد سود گیری از سن به طور تقریب در سراسر کشور ایران مرسوم و متداول بوده برای ساختن کتیبه سنگهای گوناگونی زیرا سنگ سیاه سنگ آهک ،سنگ مرمر به فعالیت می‌رفت مانند کاروانسرای مرند و کتیبه های مسجد میدان کاشان

((چوب))

استعمال از چوب برای ساختن در ،پنجره،صندوقهای بارگاه، ستونها و تیر سقف و چهارچوب از ویژگیهای معماری اسلامی میباشد که در منطقه مازندران و گیلان ترویج بیشتری داشته میباشد درختهای تبریزی ، سپیدار، چنار، کاج و گردو مثلا درختهایی بودند ه از چوب آن‌ها برای بخشهای متعدد سازه به کار گیری می شد‌ه‌است. مسجد جامع ورامین ارگ علیشاه در تبریز امامزاده با تقوا مناری از این مثال های میباشند.

((شیشه))

از شیشه های الوان به رنگهای سرخ ،آبی رنگ ، بنفش و سبز برای مدد نوروروشنایی و تزیین در و پنجره و قابهای

گنبد منزل ها و شبستانها به کارگیری می‌شد شیشه دارنده کاربرد وسیعی بوده مانند خوب قاپو اصفهان

مسجد نمادی بی سابقه از معماری اسلامی و نمایشگاهی از هنر اسلامی میباشد

اسلام خوب ترین صورت هنر را در معماری و بویژه معماری مساجد به اکران نهاده میباشد ، از روش معماری اسلامی ، جلوه هایی کبیر از شکوه اسلام عرضه میگردد که هر بیننده ای را جذب کرده و ذیل تأثیر قرار میدهد.

معماری مساجد از این امتیاز برخودار میباشد که موادتشکیل دهنده معنوی خاص و متافیزیکی، بر توشه شکوه اجلالی آن می افراید ، بدین ترتیب حالت ممتاز ، فرا محلی و جهانی بدست میاورد و به همین ادله ، پژوهشگران ، مشتاقان جلال و جمال ، اسلام شناسان و حتی غیر مسلمانها ، تمامی ساله از اطراف دنیا ، برای دیدار مساجد ، به کشورهای اسلامی ، برای مثال کشور ایران ، مهاجرت می نمایند تا از مجاورت در اعماق زلال زیباترین اشکال کاشی های هفت رنگ و دلفریب ، مقرنس سازی های موزون و … غور نمایند و فایده های فلسفی ، علمی ، هنری و اجرایی ببرند که بی شک این جذبه و کشش ، نشأت گرفته از مبانی عمیق عقیدتی اسلام میباشد .

معماری مساجد ، شناسنامه هنرمندان مسلمان در هر زمان از تاریخ میباشد . در مساجد، آئین با هنر ملاقات می نماید و مهم‌ترین نمودهای هنر اسلامی ، در معماری این اماکن تجلی می‌یابد .

صرفنظر ازاینکه مساجد، محل تزکیه مؤمنین می باشند ، این بناهای با شکوه ، در دیده هر مورخ نیز سزاوار آن میباشد که “نمایشگاههای هنر اسلامی ” نامیده شوند .

جلوه های بخش اعظمی از معماری و هنراسلامی در مساجد به چشم می خورد ، این معماری و هنر آمیخته با مهندسی ، گچبری ، آجرکاری ، موزائیک سازی ، کاشیکاری ، سفالگری ، سنگ تراشی ، مقرنس سازی ، آئینه کاری ، کنده کاری ، منبت کاری ، خاتم کاری ، نقاشی ، خوشنویسی ، تذهیب ، پرتو پردازی ، فضاآرائی ، محوطه سازی و …، میباشد که هرمورد به تنهایی مثال هائی از هنرمندی های بی بدیلی میباشد که به وسیله عاشقان ” الله ” در‌این مکانهای معنوی اعمال می گردد .

ازآنجا که “هنر” با “آرم” یاروهمدم و همواره مکمل یکدیگر میباشند و در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند ، براین اساس تیم هایی از هنر ، که در مساجد بکار می‌روند ، هریک پیامی دارا‌هستند که دانستن به آن‌ها در آشنایی هنر اسلامی و اهل ایران بسیار مؤثر خواهد بود .

ایجاد کرد گنبد ، محراب ، گلدسته ها ، ستونها و منبرها ، هرمورد به نوعی پیام خاص خویش را به مخاطبان القاء می نمایند . با تمرکز درین نمادها و پیامهای آنها متوجه خوا‌هیم شدکه این پیامها کلیه جاودانی و عرفانی می‌باشند .

هنر اسلامی ، در کل زوایای معاش ما مسلمان‌ها ریشه داراست، مغایر برخی ملتها و ادیان که هنرشان در کناره موزه ها و نمایشگاهها قرار داده گردیده تا بلکه کسی به دیدن آن برود .

تردید وجود ندارد که در زمان نسل ها و قرنها و اعصار متعدد ، هنر اسلامی ، نمایشگاهی تمیز خیس و امن خیس از مسجد نشناخته میباشد و گذر مجال به کامل شدن و تزئین مسجد ، با مراقبت مختصات معنوی و محلی ، یاری نموده است .

واضح میباشد ، در حالتی که ما در نگهداری مساجد و هنرهای به عمل رفته در آن‌ها کوتاهی کنیم ، آیندگان هیچ زمان ما‌را نمی بخشند که چرا اینگونه گوهرها و هنرهای گرانبهای جوشیده از متن عموم و آئین را به سادگی و بدنبال تاسی از هنر غربی ، از دست داده ایم .

بناهای مذهبی ، عینی ترین و پر‌نور ترین پیام اسلام را در هماهنگی ، تناسب ، صفا و وقار خویش متبلور می‌سازند .

هنر اسلامی در مساجد ، در حین قرن ها و اعصار متمادی ، محیطی آماده آورده که در آن مسلمان‌ها با به خاطر داشتن مستمر معبود و باعنایت و تأمل در ارتباط زیبایی ، که در غایت صرفا ناشی از آفریدگار میباشد که به مفهومی مطلق خوشگل میباشد ، معاش و فعالیت نمایند .

هنر اسلامی بطور بدون واسطه با روح قرآن و وحی اسلام مرتبط میباشد و اجتناب آن از عرضه هر سیرتکامل شکل شمایل سازانه یا این که تمثال پردازانه از الوهیت به همین عامل میباشد .

در معماری زمان اسلام دور و بر ها بر حسب کارکردشان مرتبه بندی میگردند: در شهرها، فضاهای مذهبی و فرهنگی ، قلب و کانون و نشان پررنگ شهر می باشند و بقیه ارکان فضایی بر حسب نوع عملکردشان مرتبه بندی و جای یابی می گردند . در درون بناها و منزل ها هم، دور و اطراف های جمعی در شالوده مهم و فضاهای شخصی و خدماتی و شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبوری در لبه قرار میگیرند .

در معماری زمانه اسلام مدام کانون دور و بر متناسب با حضور آدم خالی میباشد . در نماها از تقسیمات سه دربی و پنج دربی استعمال می‌شود که پایه راءس خلأ یا این که پنجره یا این که درب ورودی باشد . در تراس داخلی ، رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نقطه مرکزی آب نما میباشد که سیال ترین و مواج ترین و در عین حالا روشن ترین و روح نصیب ترین عنصر طبیعی ست و از آن‌جا که اسمان را در دل خویش دارااست روح انگیز و فرح قسمت خواهد بود .

از ساختن هر چیز بیهوده و غیر موثر در معماری زمانه اسلامی به شدت خودداری میگردد و در آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عین هم اکنون سعی در تأمین آحاد نیاز های دنیوی و معنوی آدم ها خواهد بود همینطور درین عصر از تزئینات نامناسب و ناهنجار و غیر ضروری به معنی تزئین آنچه زمینی و دنیوی میباشد ، به کارگیری نمیشود البته همواره فاخر و بی نیاز میباشد و از سخن الهی ، اشعار عارفانه ، نقوش و بافت های هندسی و از رنگهای متنوع و مطلوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد به صورت سزاوار و به جا بهره‌برداری می نماید .

این معماری ضمن اینکه هماهنگ با فضا زیست و اقلیم پیاده سازی می‌گردد ، تأمین کننده کل نیازهای دنیوی و روحی بشر ها میباشد، همینطور معماری زمان اسلامی به جهت اصالت بخشیدن به نیازهای فطری و نوعی آدم ها و در عین حالا احترام به دستاوردهای تجربی و تربیتی و کسبی آن‌ها ، قابلیت و امکان جامعی برای جهانی شدن را دارااست .

در ذکر خصوصیت های معماری زمان اسلامی که می‌تواند این معماری را دربین المللی نماید می بایست بیان کرد: حکمت نظری اسلام زیرا فطرت بالقوه و نوعی، آدم ها را تحت عنوان اصول ازلی ، ابدی ، فرازمانی ، فرامکانی و بر اساس وحی و حرف الهی که عقل مجموع میباشد پذیرفته و از طرفی حکمت عملی اسلام مطابق عدل به معنای قرار دادن هر چیز در مکان مطلوب و لایق خویش پایدار میباشد .

حکمت عملی اسلام در منزلت شغل نسبی بودن و متعلق بودن به کل موقعیت وقتی و مکانی نظیر اصل اضطرار، مصلحت یا این که احکام ثانویه را پذیرفته و اجتهاد خبرگان را بر مبنای اصول می پذیرد در عین حالا به تجربه تربیتی و کسبی فرهنگها و اقوام احترام میگذارد و مراتب کمال را مرحله ای میداند سازه بر این از آن‌گاه فلسفه هنر و زیبایی ، ساختاری جهانی و فرا وقتی و فرا مکانی و بی نقص را ارائه می نماید .

38476 Imam Mosquew Isafahan

مصالح ساختمانی مصرف شده در معماری اسلامی

خشت از مهم ترین مصالح ساختمان در کشور‌ایران گذشته و پس از اسلام بوده خشت های بکار رفته گردیده در معماری عموما مربع صورت میباشند از گونه های خشت در رنگهای متفاوت و در بعدها متفاوت و در قسمتهای متفاوت از سازه ها به کار گیری می گردیده،

(( گچ ))

در کل ادوار ازگچ بدلیل ارزان بها بودن و زود محکم شدن در معماری به کارگیری می گردیده و کاربردهای زیادی داشته میباشد برای آرایش کردن سطح های درون بناها تایپ کردن کتیبه ها تزئین محرابها و … از گچ به کارگیری می گردیده است.

التفات گچ بری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این حرفه به ((حصاص)) مشهور بودند و اسم بسیار از آن ها در کتیبه های بناها به یادگار ما‌نده

((کاشی))

استعمال از کاشی برای تزئین و استحکام بخشیدن به بناها از عصر سلجوقی شروع شد و در طول قرن ها متمادی بویژه در عهد و پیمان تیموری و صفوی به نقطع ی عطف رسیده کاشی نقش عمده ای در تزئین بناهای زمان اسلامی داشت و با راه‌های گوناگون بوسیله هنرمندان کاشیکار به فعالیت میرفت برای تزئین از کاشی های یک رنگ ، هفت رنگ، معرق در زمان سلجوقی و ایلخانی تیموری و صفوی استعمال میشد بخشهایی از سازه همچون نبد و مناره سطح ها باطن دیوارها و محراب با کاشیهای متفاوت تزئین می گردیده مانند مساجد گناباد،گوهرشاد – مسجد کبود(تبریز) مسجد روحانی لطف اله و مسجد امام (اصفهان)

((آجر ))

از مصالح معمول در معماری میباشد در زمان اسلامی یا این که همگی سازه از آجر بوده یا این که بخشی از دیوار از آجر و سایر از خشت بوده میباشد. از آنجایی که مقاومت آجر در قبال باد و باران و برف اندک میباشد بناهای خشتی متعددی از روزگاران پیشین باقی نمانده میباشد.

((سنگ))

در معماری اسلامی از سنگ برای شغل در مبنا ، بدنه ، فرش کردن کف و تزئین سازه استعمال می‌شد سود گیری از سن به طور تقریب در سراسر کشور ایران مرسوم و متداول بوده برای ساختن کتیبه سنگهای گوناگونی زیرا سنگ سیاه سنگ آهک ،سنگ مرمر به فعالیت می‌رفت مانند کاروانسرای مرند و کتیبه های مسجد میدان کاشان

((چوب))

استعمال از چوب برای ساختن در ،پنجره،صندوقهای بارگاه، ستونها و تیر سقف و چهارچوب از ویژگیهای معماری اسلامی میباشد که در منطقه مازندران و گیلان ترویج بیشتری داشته میباشد درختهای تبریزی ، سپیدار، چنار، کاج و گردو مثلا درختهایی بودند ه از چوب آن‌ها برای بخشهای متعدد سازه به کار گیری می شد‌ه‌است. مسجد جامع ورامین ارگ علیشاه در تبریز امامزاده با تقوا مناری از این مثال های میباشند.

((شیشه))

از شیشه های الوان به رنگهای سرخ ،آبی رنگ ، بنفش و سبز برای مدد نوروروشنایی و تزیین در و پنجره و قابهای

گنبد منزل ها و شبستانها به کارگیری می‌شد شیشه دارنده کاربرد وسیعی بوده مانند خوب قاپو اصفهان

مسجد نمادی بی سابقه از معماری اسلامی و نمایشگاهی از هنر اسلامی میباشد

اسلام خوب ترین صورت هنر را در معماری و بویژه معماری مساجد به اکران نهاده میباشد ، از روش معماری اسلامی ، جلوه هایی کبیر از شکوه اسلام عرضه میگردد که هر بیننده ای را جذب کرده و ذیل تأثیر قرار میدهد.

معماری مساجد از این امتیاز برخودار میباشد که موادتشکیل دهنده معنوی خاص و متافیزیکی، بر توشه شکوه اجلالی آن می افراید ، بدین ترتیب حالت ممتاز ، فرا محلی و جهانی بدست میاورد و به همین ادله ، پژوهشگران ، مشتاقان جلال و جمال ، اسلام شناسان و حتی غیر مسلمانها ، تمامی ساله از اطراف دنیا ، برای دیدار مساجد ، به کشورهای اسلامی ، برای مثال کشور ایران ، مهاجرت می نمایند تا از مجاورت در اعماق زلال زیباترین اشکال کاشی های هفت رنگ و دلفریب ، مقرنس سازی های موزون و … غور نمایند و فایده های فلسفی ، علمی ، هنری و اجرایی ببرند که بی شک این جذبه و کشش ، نشأت گرفته از مبانی عمیق عقیدتی اسلام میباشد .

معماری مساجد ، شناسنامه هنرمندان مسلمان در هر زمان از تاریخ میباشد . در مساجد، آئین با هنر ملاقات می نماید و مهم‌ترین نمودهای هنر اسلامی ، در معماری این اماکن تجلی می‌یابد .

صرفنظر ازاینکه مساجد، محل تزکیه مؤمنین می باشند ، این بناهای با شکوه ، در دیده هر مورخ نیز سزاوار آن میباشد که “نمایشگاههای هنر اسلامی ” نامیده شوند .

جلوه های بخش اعظمی از معماری و هنراسلامی در مساجد به چشم می خورد ، این معماری و هنر آمیخته با مهندسی ، گچبری ، آجرکاری ، موزائیک سازی ، کاشیکاری ، سفالگری ، سنگ تراشی ، مقرنس سازی ، آئینه کاری ، کنده کاری ، منبت کاری ، خاتم کاری ، نقاشی ، خوشنویسی ، تذهیب ، پرتو پردازی ، فضاآرائی ، محوطه سازی و …، میباشد که هرمورد به تنهایی مثال هائی از هنرمندی های بی بدیلی میباشد که به وسیله عاشقان ” الله ” در‌این مکانهای معنوی اعمال می گردد .

ازآنجا که “هنر” با “آرم” یاروهمدم و همواره مکمل یکدیگر میباشند و در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند ، براین اساس تیم هایی از هنر ، که در مساجد بکار می‌روند ، هریک پیامی دارا‌هستند که دانستن به آن‌ها در آشنایی هنر اسلامی و اهل ایران بسیار مؤثر خواهد بود .

ایجاد کرد گنبد ، محراب ، گلدسته ها ، ستونها و منبرها ، هرمورد به نوعی پیام خاص خویش را به مخاطبان القاء می نمایند . با تمرکز درین نمادها و پیامهای آنها متوجه خوا‌هیم شدکه این پیامها کلیه جاودانی و عرفانی می‌باشند .

هنر اسلامی ، در کل زوایای معاش ما مسلمان‌ها ریشه داراست، مغایر برخی ملتها و ادیان که هنرشان در کناره موزه ها و نمایشگاهها قرار داده گردیده تا بلکه کسی به دیدن آن برود .

تردید وجود ندارد که در زمان نسل ها و قرنها و اعصار متعدد ، هنر اسلامی ، نمایشگاهی تمیز خیس و امن خیس از مسجد نشناخته میباشد و گذر مجال به کامل شدن و تزئین مسجد ، با مراقبت مختصات معنوی و محلی ، یاری نموده است .

واضح میباشد ، در حالتی که ما در نگهداری مساجد و هنرهای به عمل رفته در آن‌ها کوتاهی کنیم ، آیندگان هیچ زمان ما‌را نمی بخشند که چرا اینگونه گوهرها و هنرهای گرانبهای جوشیده از متن عموم و آئین را به سادگی و بدنبال تاسی از هنر غربی ، از دست داده ایم .

بناهای مذهبی ، عینی ترین و پر‌نور ترین پیام اسلام را در هماهنگی ، تناسب ، صفا و وقار خویش متبلور می‌سازند .

هنر اسلامی در مساجد ، در حین قرن ها و اعصار متمادی ، محیطی آماده آورده که در آن مسلمان‌ها با به خاطر داشتن مستمر معبود و باعنایت و تأمل در ارتباط زیبایی ، که در غایت صرفا ناشی از آفریدگار میباشد که به مفهومی مطلق خوشگل میباشد ، معاش و فعالیت نمایند .

هنر اسلامی بطور بدون واسطه با روح قرآن و وحی اسلام مرتبط میباشد و اجتناب آن از عرضه هر سیرتکامل شکل شمایل سازانه یا این که تمثال پردازانه از الوهیت به همین عامل میباشد .