???? ???? ????? ??????? ????

نقابت
نِفریمَت نهادی برای تحقیق و سرپرستی کارها سادات و یتیمان و تأمین نیازهای مالی و نیز محافظت احترام آن ها بود. این بنیان همینطور اداره اوقاف و داوری دربین سادات را در چنگ داشت. نقابت در حکومت بنی‌عباس با علت دوری از نارضایتی طالبیان و تأیید مقام آن ها تولید شد. نقیب، معمولا از اشخاص بانفوذ گزینش می گردید. بعضی از نقیبان در پیشرفت شیعه و مسائل سیاسی عمل می‌کردند. سید رضی، سید مرتضی و ابن طاووس از نقیبان دارای شهرت مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌باشند.

مضمون‌‌شناسی
نَقیب به کسی می‌گفتند که پیوسته از وضع زندگی خویشاوندان یا این که طایفه خویش مطلع باشد و خبر بگیرد.[۱] نقیب و نقابت از نَقب گرفته شد‌ه‌است. نقب به معنای شکافتن، شکاف کردن، خط مش مفتوح کردن و همینطور کاویدن عمق چیزها و گردش و جست‌وجوست.[۲]مشتقات واژه و کلمه نقب در قرآن سه توشه بکار رفته میباشد که یک توشه آن در آیه۱۲ سوره مائده درباره بنی اسرائیل میباشد و به نقیبان دوازده‌گانه آن ها اشاره گردیده‌است و مفسران مسلمان برای آن معانی مختلفی مانند رئیسان، شاهدان، ضامنان و فرزندان اسرائیل(یعقوب) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد برایش بیان کرده‌اند.[۳]

وظایف
وظیفه مهم نقیب، بازرسی به کارها اجتماعی، حقوقی و مالی سادات بود.[۴] نقیب عام اموری مانند اداره وقف، داوری، کارها یتیمان و توزیع سهم سادات را اعمال می‌بخشید.[۵] تصویب و بررسی نَسَب، ولادت و فوت، تزویج و اشتغال سادات را نقیبان خاص برعهده داشتند. هم‌اینگونه آن ها وظیفه داشتند از بی‌احترامی بقیه افراد به طالبیان و نیز از ارتکاب گناه و جرم و آزار بقیه افراد از سوی سادات پیشگیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمایند.[۶]

پروسه تاریخی
بنیان نقابت در نصفه دوم قرن سوم قمری در تشکیلات حکومت بنی‌عباس با تیتر دیوان نقابت برای اعمال کارها سادات طالبی بوجود آمد.[۷] در ۲۴۹ق، یحیی بن قدمت، از نوادگان زید بن علی، علیه حکومت مستعین (۲۵۵-۲۴۸ق) قیام کرد و در ۲۵۰ق کشته شد.‌[۸] وی از تأمین‌نشدن درخواست مالی خودش بوسیله قدمت بن فَرَج، مسئول مستمری بنی‌هاشم (طالبیان و بنی‌عباس) و خلق تند او، غمگین و خشمگین گردیده بود.[۹] یک سال بعد از آن حسین‌بن احمد، برادرزاده یحیی به مستعین سفارش کرد مسئول طالبیان را شخصی از خویش آن‌ها گزینش نماید. مستعین، خویش اورا تحت عنوان نقیب طالبیان برگزید.[۱۰] شریف مرتضی از سال ۴۰۶ق از سوی فرمانروا آل بویه و خلیفه عباسی، نقیب علویان، امیرالحاج و مدیر دیوان مظالم شد؛ مناصبی که قبل از وی بابا و برادرش شریف رضی بر ذمه داشتند.[۱۱] منصب نقابت سادات تا نقطه پايان زمان خلافت عباسی جزء مشاغل دیوانی اثبات دستگاه خلافت بود.[۱۲] نقابت در زمان آل بویه و سلجوقیان عنایت بیشتری یافت و نیز به ساختار حکومت‌های اهل ایران اضافه شد.[۱۳] هم‌اینگونه به سبب ساز ارتقاء جمعیت علویان، نسب‌شناسی گسترش کرد و نَسّابه‌های (اشخاص نسب‌شناس) اکثری کار می‌کردند.[۱۴] بعداز سقوط عباسیان به‌دست هلاکوخان، جایگاه نقابت و احترام سادات باقی ماند.[۱۵] در دولت ایلخانی، مراکزی بنام دارالسیادة نیز برای سرویس به سادات به‌وجود آمد که بیشتر کاربرد فرهنگی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشت.[۱۶]

در بعد از ظهر صفویه با وجود نقابت، بخشی از وظایف آن به ذمه رده صدارت نهاده شد. صدارت کارها مذهبی و موقوفات را به‌ذمه داشت و در طی تیموریان به وجود آمده بود و منحصربه‌فرد به سادات بود.[۱۷] در امپراتوری عثمانی نیز به پیروی از سلجوقیان و ایلخانیان رده نقابت وجود داشت و تیتر نقیب الاشراف به بالاترین جایگاه آن داده شد.[۱۸] تا اواخر قاجاریه اداره نقابت با تیتر «دار النقابة الشریفة» کار کلان داشت و گاهی تحت عنوان ابزار سیاسی یا این که اجتماعی شاهان قاجار استعمال میشد.[۱۹]

نقابت
نِفریمَت نهادی برای تحقیق و سرپرستی کارها سادات و یتیمان و تأمین نیازهای مالی و نیز محافظت احترام آن ها بود. این بنیان همینطور اداره اوقاف و داوری دربین سادات را در چنگ داشت. نقابت در حکومت بنی‌عباس با علت دوری از نارضایتی طالبیان و تأیید مقام آن ها تولید شد. نقیب، معمولا از اشخاص بانفوذ گزینش می گردید. بعضی از نقیبان در پیشرفت شیعه و مسائل سیاسی عمل می‌کردند. سید رضی، سید مرتضی و ابن طاووس از نقیبان دارای شهرت مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌باشند.

مضمون‌‌شناسی
نَقیب به کسی می‌گفتند که پیوسته از وضع زندگی خویشاوندان یا این که طایفه خویش مطلع باشد و خبر بگیرد.[۱] نقیب و نقابت از نَقب گرفته شد‌ه‌است. نقب به معنای شکافتن، شکاف کردن، خط مش مفتوح کردن و همینطور کاویدن عمق چیزها و گردش و جست‌وجوست.[۲]مشتقات واژه و کلمه نقب در قرآن سه توشه بکار رفته میباشد که یک توشه آن در آیه۱۲ سوره مائده درباره بنی اسرائیل میباشد و به نقیبان دوازده‌گانه آن ها اشاره گردیده‌است و مفسران مسلمان برای آن معانی مختلفی مانند رئیسان، شاهدان، ضامنان و فرزندان اسرائیل(یعقوب) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد برایش بیان کرده‌اند.[۳]

وظایف
وظیفه مهم نقیب، بازرسی به کارها اجتماعی، حقوقی و مالی سادات بود.[۴] نقیب عام اموری مانند اداره وقف، داوری، کارها یتیمان و توزیع سهم سادات را اعمال می‌بخشید.[۵] تصویب و بررسی نَسَب، ولادت و فوت، تزویج و اشتغال سادات را نقیبان خاص برعهده داشتند. هم‌اینگونه آن ها وظیفه داشتند از بی‌احترامی بقیه افراد به طالبیان و نیز از ارتکاب گناه و جرم و آزار بقیه افراد از سوی سادات پیشگیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمایند.[۶]

پروسه تاریخی
بنیان نقابت در نصفه دوم قرن سوم قمری در تشکیلات حکومت بنی‌عباس با تیتر دیوان نقابت برای اعمال کارها سادات طالبی بوجود آمد.[۷] در ۲۴۹ق، یحیی بن قدمت، از نوادگان زید بن علی، علیه حکومت مستعین (۲۵۵-۲۴۸ق) قیام کرد و در ۲۵۰ق کشته شد.‌[۸] وی از تأمین‌نشدن درخواست مالی خودش بوسیله قدمت بن فَرَج، مسئول مستمری بنی‌هاشم (طالبیان و بنی‌عباس) و خلق تند او، غمگین و خشمگین گردیده بود.[۹] یک سال بعد از آن حسین‌بن احمد، برادرزاده یحیی به مستعین سفارش کرد مسئول طالبیان را شخصی از خویش آن‌ها گزینش نماید. مستعین، خویش اورا تحت عنوان نقیب طالبیان برگزید.[۱۰] شریف مرتضی از سال ۴۰۶ق از سوی فرمانروا آل بویه و خلیفه عباسی، نقیب علویان، امیرالحاج و مدیر دیوان مظالم شد؛ مناصبی که قبل از وی بابا و برادرش شریف رضی بر ذمه داشتند.[۱۱] منصب نقابت سادات تا نقطه پايان زمان خلافت عباسی جزء مشاغل دیوانی اثبات دستگاه خلافت بود.[۱۲] نقابت در زمان آل بویه و سلجوقیان عنایت بیشتری یافت و نیز به ساختار حکومت‌های اهل ایران اضافه شد.[۱۳] هم‌اینگونه به سبب ساز ارتقاء جمعیت علویان، نسب‌شناسی گسترش کرد و نَسّابه‌های (اشخاص نسب‌شناس) اکثری کار می‌کردند.[۱۴] بعداز سقوط عباسیان به‌دست هلاکوخان، جایگاه نقابت و احترام سادات باقی ماند.[۱۵] در دولت ایلخانی، مراکزی بنام دارالسیادة نیز برای سرویس به سادات به‌وجود آمد که بیشتر کاربرد فرهنگی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشت.[۱۶]

در بعد از ظهر صفویه با وجود نقابت، بخشی از وظایف آن به ذمه رده صدارت نهاده شد. صدارت کارها مذهبی و موقوفات را به‌ذمه داشت و در طی تیموریان به وجود آمده بود و منحصربه‌فرد به سادات بود.[۱۷] در امپراتوری عثمانی نیز به پیروی از سلجوقیان و ایلخانیان رده نقابت وجود داشت و تیتر نقیب الاشراف به بالاترین جایگاه آن داده شد.[۱۸] تا اواخر قاجاریه اداره نقابت با تیتر «دار النقابة الشریفة» کار کلان داشت و گاهی تحت عنوان ابزار سیاسی یا این که اجتماعی شاهان قاجار استعمال میشد.[۱۹]