از مجتهدان و منبریان معروف و تأثیرگذار در قرن ۱۳ و ۱۴ قمری. وی مولف کتاب الخصائص الحسینیه در گستردن زندگانی امام حسین(ع) و التفات و آفات سوگواری امام حسین(ع) بوده میباشد. کنگره بزرگداشت او در سال ۱۳۸۹ش در شوشتر برگزار شد.معرفی جعفر شوشتری در ۱۲۳۰ق در شوشتر بهعالم آمد.[۱] آقا بلندمرتبه تهرانی در نقباء البشر مینویسد: «حاج روحانی جعفر شوشتری فرزند حسین شوشتری، از بزرگان علما و فقهیان جلیلالقدر و مشاهیر پژوهشگران و از فراخوانان و دعوتکنندگان عموم بهسوی آفریدگار در بعد از ظهر خویش مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.»[۲]
پدرش، حسین شوشتری از فقها و شاگردان سید محمد مجاهد بود.[۳] وفات جعفر شوشتری در ۲۸ صفر سال سال ۱۳۰۳ق در حوالی کرمانشاه درگذشت و پیکرش در بقاع امام علی(ع) در نجف دفن شد.[۴] تحصیلات شوشتری بعد از قرائت مقدمات و ادبیات در زادگاهش به همدم پدرش به شهرهای نجف و کربلا مسافرت کرد و بعداز قرائت دروس حوزوی نزد اساتید آن مجال، برای مثال صاحب و مالک فصول و شریف العلمای مازندرانی، در سال ۱۲۵۵ق به شوشتر برگشت و مدتی را در آن شهر باقی ماند. بعد از آن مجدداً به نجف برگشت و از درس روحانی مرتضی انصاری به کار گرفت و به مرتبه اجتهاد رسید.[۵] بعد از مدتی به شوشتر برگشت و تا انتها قدمت در آن دیار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مقیم بود.[۶]
روحانی جعفر، مسافرتی به طهران داشت و با عالمان آن شهر مانند ملا علی کنی و همینطور با ناصرالدین سلطان قاجار دیدار کرد. بعداز آن به مشهد رفت و از آنجا به سمت نجف رهسپار شد.[۷]اساتید و شاگردان روحانی انصاری مالک فصول شریف العلمای مازندرانی علی بن جعفر کشف کنندهالغطاء روحانی محمدحسن صاحب و مالک جواهر.[۸] محمدباقر قائنی بیرجندی را ازشاگردان شوشتری برشمردهاند.[۹] ملاقات با ناصرالدین پاد شاه در سال ۱۳۰۱ق، روحانی جعفر به طهران رفت و مدتی در منزل ملا علی کنی حضور داشت. روضه خوان جعفر هر روز نماز را در مسجد مروی میخواند و بعداز آن حدود دو ساعت منبر می رفت که بعداز مدتی بهجهت فراوانی جمعیت برای نماز و ارشادوراهنمایی به مکتب سپهسالار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد رفت.[۱۰]
روزی ناصرالدین فرمانروا قاجار درخواست ملاقات با روضه خوان جعفر را کرد و نایب السلطنه را که سپهسالار بود، با کالسکه منحصر ارسال کرد و روحانی را به صاحبقرانیه، قصر ییلاقی پاد شاه بردند. جهانی شد که روضه خوان جعفر در ملاقات با سلطان گفته بود در عرب ترسیم میباشد که فردِ وارد، حق دارااست سه خواهش از صاحبخانه بکند و اینجانب سه خواهش دارم. فرمانروا با خوشحالی پاسخ بخشید هرچه بفرمایید حاضر به اعمال آن شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستم.[۱۱]
روحانی اعلام کرد به نظریه اینجانب مشابهخوانی در تعزیهداری سید الشهداء(ع)، حرام میباشد و بی آبرویی قوم پیامبر(ص) میباشد، اما زیرا مخالفت با نظریه عوام اختلال میباشد و نمیتوانید به کلی آن را موقوف نمائید، خواهش می کنم مشابهخوانی عروسی قاسم را حکم نمایید موقوف نمایند؛ چون این رخداد، لاف و از مجعولات میباشد؛ دوم آنکه عید هفتگی یعنی روز شنبه نزد یهود و یک شنبه نزد نصارا متشخص میباشد؛ اما مسلمین خصوصاً شیعه احترام آدینه را مراد نمیدارا هستند. قرار بدهید احترام آدینه را مراد داراهستند. سوم فلان قریه که در رویکرد عبور اینجانب و زوار واقع بود، از سنگینی مالیات گلایه داشتند و منرا شفیع کردهاند که اینجانب درخواست تخفیف از شما بکنم.[۱۲]
فرمان روا هر سه حاجت روضه خوان را قبول کرد. مالیات آن قریه را به کلی اعطا کرد و احکامی صادر کرد برای احترام آدینه که بازارها را ببندند و استخراج را موقوف نمایند و مشابه خوانی عروسی قاسم را در تعزیه داری جلوگیری کردن شدید کرد.[۱۳]
نفوذ حرف شوشتری
از شاخصههای روحانی جعفر شوشتری، نفوذ حرف او فی مابین عموم و روحانیون بود. روایتهایی از تأثیرگذاری منبر و سخنان او نقل شدهاست؛ به عنوان مثال:
آیتالله اراکی به گزارش عبدالکریم حائری یزدی (مؤسس حوزه علمیه قم) نقل نموده است:
روزی پای منبر حاج روضه خوان جعفر شوشتری بودم که ناگهان خاطرنشان کرد: میخواهم شمارا آزمون کنم و بیازمایم که آیا اهل ایمانید و ایمان دارید یا این که نه؟ چون آفریدگار می فرماید:
إنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ إذا ذُکرَ الله وَجِلَتْ قُلُاینترنتُهُمْ وَ إذا تُلِیتْ عَلَیهِمْ نشانههاُهُ زادَتْهُمْ إیماناً وَ عَلی رَبِّهِمْ یتَوَمجموعُونَ(۸أنفال/۲)
مؤمنان به عبارتی افرادی میباشند که زیرا خاطر آفریدگار به در میان آید دلهایشان خشیت گیرد و زیرا نشانهها اورا بر وی بخوانند، بر ایمانشان اضافه کند و بر پروردگارشان تکیه نمایند.
در حال حاضر آیاتی از قرآن را بر شما قرائت میکنم تا با مؤثر نبودن آن معین خواهد شد که اهل ایمانید یا این که نه. تا این گزاره را در منبر فرمود، اینجانب دشوار ترسیدم و به اندیشه فرورفتم که در صورتیکه آیاتی را که میخواند در اینجانب اثری نداشت چه کنم؟ باری، خویش را گردآوری کردم و فراهم نشستم تا گوش به آیه ها دهم. بعد استارت کرد و آیاتی از قرآن مهربان را خواندن کرد و الحمدلله حس کردم که آن آیهها شریفه در اینجانب تاثیر کرد
از مجتهدان و منبریان معروف و تأثیرگذار در قرن ۱۳ و ۱۴ قمری. وی مولف کتاب الخصائص الحسینیه در گستردن زندگانی امام حسین(ع) و التفات و آفات سوگواری امام حسین(ع) بوده میباشد. کنگره بزرگداشت او در سال ۱۳۸۹ش در شوشتر برگزار شد.معرفی جعفر شوشتری در ۱۲۳۰ق در شوشتر بهعالم آمد.[۱] آقا بلندمرتبه تهرانی در نقباء البشر مینویسد: «حاج روحانی جعفر شوشتری فرزند حسین شوشتری، از بزرگان علما و فقهیان جلیلالقدر و مشاهیر پژوهشگران و از فراخوانان و دعوتکنندگان عموم بهسوی آفریدگار در بعد از ظهر خویش مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.»[۲]
پدرش، حسین شوشتری از فقها و شاگردان سید محمد مجاهد بود.[۳] وفات جعفر شوشتری در ۲۸ صفر سال سال ۱۳۰۳ق در حوالی کرمانشاه درگذشت و پیکرش در بقاع امام علی(ع) در نجف دفن شد.[۴] تحصیلات شوشتری بعد از قرائت مقدمات و ادبیات در زادگاهش به همدم پدرش به شهرهای نجف و کربلا مسافرت کرد و بعداز قرائت دروس حوزوی نزد اساتید آن مجال، برای مثال صاحب و مالک فصول و شریف العلمای مازندرانی، در سال ۱۲۵۵ق به شوشتر برگشت و مدتی را در آن شهر باقی ماند. بعد از آن مجدداً به نجف برگشت و از درس روحانی مرتضی انصاری به کار گرفت و به مرتبه اجتهاد رسید.[۵] بعد از مدتی به شوشتر برگشت و تا انتها قدمت در آن دیار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مقیم بود.[۶]
روحانی جعفر، مسافرتی به طهران داشت و با عالمان آن شهر مانند ملا علی کنی و همینطور با ناصرالدین سلطان قاجار دیدار کرد. بعداز آن به مشهد رفت و از آنجا به سمت نجف رهسپار شد.[۷]اساتید و شاگردان روحانی انصاری مالک فصول شریف العلمای مازندرانی علی بن جعفر کشف کنندهالغطاء روحانی محمدحسن صاحب و مالک جواهر.[۸] محمدباقر قائنی بیرجندی را ازشاگردان شوشتری برشمردهاند.[۹] ملاقات با ناصرالدین پاد شاه در سال ۱۳۰۱ق، روحانی جعفر به طهران رفت و مدتی در منزل ملا علی کنی حضور داشت. روضه خوان جعفر هر روز نماز را در مسجد مروی میخواند و بعداز آن حدود دو ساعت منبر می رفت که بعداز مدتی بهجهت فراوانی جمعیت برای نماز و ارشادوراهنمایی به مکتب سپهسالار رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد رفت.[۱۰]
روزی ناصرالدین فرمانروا قاجار درخواست ملاقات با روضه خوان جعفر را کرد و نایب السلطنه را که سپهسالار بود، با کالسکه منحصر ارسال کرد و روحانی را به صاحبقرانیه، قصر ییلاقی پاد شاه بردند. جهانی شد که روضه خوان جعفر در ملاقات با سلطان گفته بود در عرب ترسیم میباشد که فردِ وارد، حق دارااست سه خواهش از صاحبخانه بکند و اینجانب سه خواهش دارم. فرمانروا با خوشحالی پاسخ بخشید هرچه بفرمایید حاضر به اعمال آن شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستم.[۱۱]
روحانی اعلام کرد به نظریه اینجانب مشابهخوانی در تعزیهداری سید الشهداء(ع)، حرام میباشد و بی آبرویی قوم پیامبر(ص) میباشد، اما زیرا مخالفت با نظریه عوام اختلال میباشد و نمیتوانید به کلی آن را موقوف نمائید، خواهش می کنم مشابهخوانی عروسی قاسم را حکم نمایید موقوف نمایند؛ چون این رخداد، لاف و از مجعولات میباشد؛ دوم آنکه عید هفتگی یعنی روز شنبه نزد یهود و یک شنبه نزد نصارا متشخص میباشد؛ اما مسلمین خصوصاً شیعه احترام آدینه را مراد نمیدارا هستند. قرار بدهید احترام آدینه را مراد داراهستند. سوم فلان قریه که در رویکرد عبور اینجانب و زوار واقع بود، از سنگینی مالیات گلایه داشتند و منرا شفیع کردهاند که اینجانب درخواست تخفیف از شما بکنم.[۱۲]
فرمان روا هر سه حاجت روضه خوان را قبول کرد. مالیات آن قریه را به کلی اعطا کرد و احکامی صادر کرد برای احترام آدینه که بازارها را ببندند و استخراج را موقوف نمایند و مشابه خوانی عروسی قاسم را در تعزیه داری جلوگیری کردن شدید کرد.[۱۳]
نفوذ حرف شوشتری
از شاخصههای روحانی جعفر شوشتری، نفوذ حرف او فی مابین عموم و روحانیون بود. روایتهایی از تأثیرگذاری منبر و سخنان او نقل شدهاست؛ به عنوان مثال:
آیتالله اراکی به گزارش عبدالکریم حائری یزدی (مؤسس حوزه علمیه قم) نقل نموده است:
روزی پای منبر حاج روضه خوان جعفر شوشتری بودم که ناگهان خاطرنشان کرد: میخواهم شمارا آزمون کنم و بیازمایم که آیا اهل ایمانید و ایمان دارید یا این که نه؟ چون آفریدگار می فرماید:
إنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ إذا ذُکرَ الله وَجِلَتْ قُلُاینترنتُهُمْ وَ إذا تُلِیتْ عَلَیهِمْ نشانههاُهُ زادَتْهُمْ إیماناً وَ عَلی رَبِّهِمْ یتَوَمجموعُونَ(۸أنفال/۲)
مؤمنان به عبارتی افرادی میباشند که زیرا خاطر آفریدگار به در میان آید دلهایشان خشیت گیرد و زیرا نشانهها اورا بر وی بخوانند، بر ایمانشان اضافه کند و بر پروردگارشان تکیه نمایند.
در حال حاضر آیاتی از قرآن را بر شما قرائت میکنم تا با مؤثر نبودن آن معین خواهد شد که اهل ایمانید یا این که نه. تا این گزاره را در منبر فرمود، اینجانب دشوار ترسیدم و به اندیشه فرورفتم که در صورتیکه آیاتی را که میخواند در اینجانب اثری نداشت چه کنم؟ باری، خویش را گردآوری کردم و فراهم نشستم تا گوش به آیه ها دهم. بعد استارت کرد و آیاتی از قرآن مهربان را خواندن کرد و الحمدلله حس کردم که آن آیهها شریفه در اینجانب تاثیر کرد
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله