یَزید بن معاویة بن ابیسفیان (۲۶-۶۴ق)، دومین قاضی اُمَاو میباشد که به امر او، امام حسین(ع) و یارانش در کربلا به شهیدشدن رسیدند. یزید بعداز پدرش معاویه، سه سال و هشت ماه حکومت کرد و دراین دوران، دست به سه جنایت اصلی زد: در سال ۶۱ قمری، حادثه کربلا را رقم زد، سال ۶۳ قمری به مدینه حمله کرد که به کشته شدن هزاران نفر از صحابه و حافظان قرآن انجامید و به اتفاق حره مشهور شد و در سال ۶۴ قمری نیز برای سرکوب مخالفانش، به مکه حمله کرد و کعبه را با مَنجَنیق مقصود حریق قرار مسجد النبی کوهسنگی مشهد اعطا کرد.
مبتنی بر منابع تاریخی، یزید به طور آشکارا شراب مینوشید و طبعی شاعرانه داشت. وی اولیه کسی بود که مغایر سنت خلفای قبل، با انتصاب از سوی پدرش و به طور ارثی به خلافت رسید. همینطور برگزیدن وی مغایر صلحطومار امام حسن با معاویه بود. یزید از صورتهای منفور نزد شیعه ها میباشد. شیعهها و گروهی از اهلسنت، با استناد به کارهایی که یزید در زمانه خلافتش اجرا اعطا کرد، اورا لایق لعن می دانند و در برخی از احادیث، به لعن وی تصریح آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.
معاشطومار
بر طبق منابع تاریخی، یزید در سال ۲۵ [۱] یا این که سال ۲۶ هجری قمری متولد شد.[۲] بابا وی معاویه فرزند ابوسفیان و مادرش «مَیسون» دختر «بَحْدَل کلبی» میباشد.[۳] میسون بعداز تزویج با معاویه، نتوانست معاش در دمشق را تحمل نماید و بعداز طلاق از معاویه، به صحرا رجوع و برگشت. سازه بر احتمال منابع، وی درین هنگام، یزید را آبستن بوده یا این که یزید شیرخوار او بوده میباشد.[۴] یزید کودکی خویش را در بستگان میسون و در کنار مادرش سپری کرد.[۵] مردمان آن خاندان از قبایل حُوّارین(در حیطه حمص در شام) با پیشینه مسیحیت در حین قبل از اسلام و اهل شیوایی و شعر عربی بودند و یزید نیز پایین تأثیر آن ها صحبتپرداز و شعر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرا شد.[۶]
نبو
تبارنامه بنیامیه
امیه
عاص ابیالعاص حرب ابیعمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابیمعیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه امحبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید امکلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
معاویه به همدم پدرش ابوسفیان، مادرش هند جگرخوار و جمعای دیگر، بعداز فتح مکه اسلام آوردند و رسول(ص) آنها را طُلَقاء (اسیران آزادشده) خطاب نمود و از مجازات، عفو وبخشش کرد.[۷] حضرت زینب بعد از شهیدشدن امام حسین(ع)، در خطبهای یزید را فرزند طُلَقاء خطاب کرد.[۸] در زیارت عاشورا نیز با عبارت «وابنُ آکلةِ الاَکباد» (فرزند زن جگرخوار) از یزید حافظه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۹]
یزید یکسری فرزند برای مثال خالد، معاویه، ابوسفیان و عبدالله و همسرانی به اسمهای فاخته، امکلثوم و اممسکین داشته میباشد.[۱۰] وی بعداز سه سال و هشت ماه حکومت، در ۱۴ ربیعالاول سال سال ۶۴ق در ۳۸ سالگی درگذشت.[۱۱] گروهی سبب ساز مرگ اورا مستی بیشتراز حد بیان کردهاند.[۱۲]گفتهاند روزی در شرایط مستی، خوشیمن خویش را بر خری وحشی سوار کرده بود و در ادامه وی میتاخت تا اینکه از اسب فرو زمینخورد و از عالم رفت.[۱۳] بعضا نیز میگویند بر تاثیر بیماری ذاتُ الجَنْب (عفونت ریه) از عالم رفت.[۱۴] اورا در دمشق دفن کردند.[۱۵] نقل شدهاست زمانی عباسیان بر دمشق مسلط شدند، قبر او را نبش کردند و جز بقایایی مانند خاکستر چیزی نیافتند.[۱۶]
شخصیت یزید
بنی امیه
حاکمان
تیتر عصرٔ سلطنت
معاویه بن ابی سفیان ۴۱-۶۰
یزید بن معاویه ۶۰-۶۴
معاویة بن یزید ۶۴-۶۴
مروان بن حکم ۶۴-۶۵
عبدالملک بن مروان ۶۵-۸۶
ولید بن عبدالملک ۸۶-۹۶
سلیمان بن عبدالملک ۹۶-۹۹
قدمت بن عبدالعزیز ۹۹-۱۰۱
یزید بن عبدالملک ۱۰۱-۱۰۵
هشام بن عبدالملک ۱۰۵-۱۲۵
ولید بن یزید ۱۲۵-۱۲۶
یزید بن ولید ۱۲۶-۱۲۶
ابراهیم بن الولید ۱۲۶-۱۲۷
مروان بن محمد ۱۲۷-۱۳۲
وزیر و وزرا و امرای سرشناس
مغیرة بن شعبه ثقفی • زیاد بن ابیه • عمرو عاص • مسلم بن عقبه مری • عبیدالله بن زیاد • حجاج بن یوسف ثقفی
رویدادهای اصلی
صلح امام حسن • اتفاق عاشورا • اتفاق حره • حریقزدن کعبه • قیام مختار
نبو
بیشتر منابع تاریخی به روحیه شاعری و خوشگذرانی و شرابخواری یزید اشاره کردهاند.[۱۷]
خوشگذرانی
طبق نقل منابع، یزید خوشگذران و هوسگشوده بود.[۱۸] به طور آشکار شراب مینوشید و دراین عمل زیادهروی میکرد.[۱۹] بعضی صحابه نبی(ص) و نیز امام حسین(ع) به صراحت اورا گناه کار و اهل گناه خواندهاند.[۲۰] بلاذری اورا اول خلیفهای میداند که آشکارا شراب می نوشید، زنان خواننده و نوازنده را نزد خویش نگه میداشت و برای لذت بردن، سگها و خروسها را به نزاع همدیگر وامیداشت.[۲۱] وی میمونی داشت که اورا «اباقیس» نامید و به وی شراب مینوشاند و از حرکات او می خندید.[۲۲] به گفته مرتضی مطهری یزید بهاین حیوان جامه ابریشم و حریر و دیبا و خرقههای زربفت میپوشید و اورا در مجلس شراب خود حاضر می کرد و ماده قاطر چابکی داشت و گاهی ابا قیس که آموختن داده گردیده بود سوار آن مادهقاطر میشد و در مسابقه اسبها کمپانی می کرد. خودش خیلی عشق و علاقه داشت که اباقیس غالب مسابقه بشود (و شاید هم احیانا سوارکارها بهخیال و خاطر یزید عمداً مادهقاطر را جلو میانداختند.)[۲۳]
بعضی معتقدند رویش و رویش یزید، زیرتأثیر عقاید مسیحیان جدیدمسلمان خویشاوندان میسون، در شکل گیری شخصیت وی مؤثر بوده میباشد.[۲۴] آن ها وجود مشاوران مسیحی همچون سِرجون و اَخطَل نصرانی در دربار وی و سازگاری با رومیان شرقی را گواه بر ادعای خویش می دانند.[۲۵]
یَزید بن معاویة بن ابیسفیان (۲۶-۶۴ق)، دومین قاضی اُمَاو میباشد که به امر او، امام حسین(ع) و یارانش در کربلا به شهیدشدن رسیدند. یزید بعداز پدرش معاویه، سه سال و هشت ماه حکومت کرد و دراین دوران، دست به سه جنایت اصلی زد: در سال ۶۱ قمری، حادثه کربلا را رقم زد، سال ۶۳ قمری به مدینه حمله کرد که به کشته شدن هزاران نفر از صحابه و حافظان قرآن انجامید و به اتفاق حره مشهور شد و در سال ۶۴ قمری نیز برای سرکوب مخالفانش، به مکه حمله کرد و کعبه را با مَنجَنیق مقصود حریق قرار مسجد النبی کوهسنگی مشهد اعطا کرد.
مبتنی بر منابع تاریخی، یزید به طور آشکارا شراب مینوشید و طبعی شاعرانه داشت. وی اولیه کسی بود که مغایر سنت خلفای قبل، با انتصاب از سوی پدرش و به طور ارثی به خلافت رسید. همینطور برگزیدن وی مغایر صلحطومار امام حسن با معاویه بود. یزید از صورتهای منفور نزد شیعه ها میباشد. شیعهها و گروهی از اهلسنت، با استناد به کارهایی که یزید در زمانه خلافتش اجرا اعطا کرد، اورا لایق لعن می دانند و در برخی از احادیث، به لعن وی تصریح آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.
معاشطومار
بر طبق منابع تاریخی، یزید در سال ۲۵ [۱] یا این که سال ۲۶ هجری قمری متولد شد.[۲] بابا وی معاویه فرزند ابوسفیان و مادرش «مَیسون» دختر «بَحْدَل کلبی» میباشد.[۳] میسون بعداز تزویج با معاویه، نتوانست معاش در دمشق را تحمل نماید و بعداز طلاق از معاویه، به صحرا رجوع و برگشت. سازه بر احتمال منابع، وی درین هنگام، یزید را آبستن بوده یا این که یزید شیرخوار او بوده میباشد.[۴] یزید کودکی خویش را در بستگان میسون و در کنار مادرش سپری کرد.[۵] مردمان آن خاندان از قبایل حُوّارین(در حیطه حمص در شام) با پیشینه مسیحیت در حین قبل از اسلام و اهل شیوایی و شعر عربی بودند و یزید نیز پایین تأثیر آن ها صحبتپرداز و شعر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرا شد.[۶]
نبو
تبارنامه بنیامیه
امیه
عاص ابیالعاص حرب ابیعمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابیمعیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه امحبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید امکلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
معاویه به همدم پدرش ابوسفیان، مادرش هند جگرخوار و جمعای دیگر، بعداز فتح مکه اسلام آوردند و رسول(ص) آنها را طُلَقاء (اسیران آزادشده) خطاب نمود و از مجازات، عفو وبخشش کرد.[۷] حضرت زینب بعد از شهیدشدن امام حسین(ع)، در خطبهای یزید را فرزند طُلَقاء خطاب کرد.[۸] در زیارت عاشورا نیز با عبارت «وابنُ آکلةِ الاَکباد» (فرزند زن جگرخوار) از یزید حافظه شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۹]
یزید یکسری فرزند برای مثال خالد، معاویه، ابوسفیان و عبدالله و همسرانی به اسمهای فاخته، امکلثوم و اممسکین داشته میباشد.[۱۰] وی بعداز سه سال و هشت ماه حکومت، در ۱۴ ربیعالاول سال سال ۶۴ق در ۳۸ سالگی درگذشت.[۱۱] گروهی سبب ساز مرگ اورا مستی بیشتراز حد بیان کردهاند.[۱۲]گفتهاند روزی در شرایط مستی، خوشیمن خویش را بر خری وحشی سوار کرده بود و در ادامه وی میتاخت تا اینکه از اسب فرو زمینخورد و از عالم رفت.[۱۳] بعضا نیز میگویند بر تاثیر بیماری ذاتُ الجَنْب (عفونت ریه) از عالم رفت.[۱۴] اورا در دمشق دفن کردند.[۱۵] نقل شدهاست زمانی عباسیان بر دمشق مسلط شدند، قبر او را نبش کردند و جز بقایایی مانند خاکستر چیزی نیافتند.[۱۶]
شخصیت یزید
بنی امیه
حاکمان
تیتر عصرٔ سلطنت
معاویه بن ابی سفیان ۴۱-۶۰
یزید بن معاویه ۶۰-۶۴
معاویة بن یزید ۶۴-۶۴
مروان بن حکم ۶۴-۶۵
عبدالملک بن مروان ۶۵-۸۶
ولید بن عبدالملک ۸۶-۹۶
سلیمان بن عبدالملک ۹۶-۹۹
قدمت بن عبدالعزیز ۹۹-۱۰۱
یزید بن عبدالملک ۱۰۱-۱۰۵
هشام بن عبدالملک ۱۰۵-۱۲۵
ولید بن یزید ۱۲۵-۱۲۶
یزید بن ولید ۱۲۶-۱۲۶
ابراهیم بن الولید ۱۲۶-۱۲۷
مروان بن محمد ۱۲۷-۱۳۲
وزیر و وزرا و امرای سرشناس
مغیرة بن شعبه ثقفی • زیاد بن ابیه • عمرو عاص • مسلم بن عقبه مری • عبیدالله بن زیاد • حجاج بن یوسف ثقفی
رویدادهای اصلی
صلح امام حسن • اتفاق عاشورا • اتفاق حره • حریقزدن کعبه • قیام مختار
نبو
بیشتر منابع تاریخی به روحیه شاعری و خوشگذرانی و شرابخواری یزید اشاره کردهاند.[۱۷]
خوشگذرانی
طبق نقل منابع، یزید خوشگذران و هوسگشوده بود.[۱۸] به طور آشکار شراب مینوشید و دراین عمل زیادهروی میکرد.[۱۹] بعضی صحابه نبی(ص) و نیز امام حسین(ع) به صراحت اورا گناه کار و اهل گناه خواندهاند.[۲۰] بلاذری اورا اول خلیفهای میداند که آشکارا شراب می نوشید، زنان خواننده و نوازنده را نزد خویش نگه میداشت و برای لذت بردن، سگها و خروسها را به نزاع همدیگر وامیداشت.[۲۱] وی میمونی داشت که اورا «اباقیس» نامید و به وی شراب مینوشاند و از حرکات او می خندید.[۲۲] به گفته مرتضی مطهری یزید بهاین حیوان جامه ابریشم و حریر و دیبا و خرقههای زربفت میپوشید و اورا در مجلس شراب خود حاضر می کرد و ماده قاطر چابکی داشت و گاهی ابا قیس که آموختن داده گردیده بود سوار آن مادهقاطر میشد و در مسابقه اسبها کمپانی می کرد. خودش خیلی عشق و علاقه داشت که اباقیس غالب مسابقه بشود (و شاید هم احیانا سوارکارها بهخیال و خاطر یزید عمداً مادهقاطر را جلو میانداختند.)[۲۳]
بعضی معتقدند رویش و رویش یزید، زیرتأثیر عقاید مسیحیان جدیدمسلمان خویشاوندان میسون، در شکل گیری شخصیت وی مؤثر بوده میباشد.[۲۴] آن ها وجود مشاوران مسیحی همچون سِرجون و اَخطَل نصرانی در دربار وی و سازگاری با رومیان شرقی را گواه بر ادعای خویش می دانند.[۲۵]
مراسم محرم و صفر در مسجد النبی کوهسنگی مشهد