حلف الفضول
حِلْفُ الْفُضول پیمانی میباشد دربین برخی طوایف قریش در زمانه نا آگاهی، برای حفاظت از ستمدیدگان در مکه. بنی هاشم و بنی مطّلب، فرزندان عبدمَناف، بنی زُهرة بن کلاب، بنی تَیم بن مُرَّه، و بنی اسد بن عبدالعُزّی بن قُصَی، طوایف کمپانی کننده دراین عهد بودند. بعداز اسلام نیز از این قول به خیر حافظه مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.
وجه اسمگذاری
در وجه اسمگذاری حلفالفضول گفتهاند زیرا حلفالفضول بعداز حلف المطیبین و حلف الاحلاف انعقاد شد و غیر از این دو عهدوپیمان و افزون بر آن ها بود، آن را بدین اسم خواندند.[۱]
همینطور گفتهاند این قول را به جهت ادب و برتری آن بر دیگر عهدهایی که تا آن روز در بین عرب سوابق داشت، و نیز به جهت شرافت و فضیلت افرادی که آن را انعقاد کردند، آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد حلفالفضول نامیدند.[۲]
این اسمگذاری را به زبیر بن عبدالمطلب، که از تیره بنی هاشم بود، نسبت داده[۳] و گفتهاند او این عهد و پیمان را برای آنها نوشت و اشعاری در این زمینه سرود.[۴] بعضی نیز گفتهاند که عرب یا این که قریش به صورت خاص، آن را اینگونه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نامیدند.[۵]
در سبب ساز اسمگذاری وجوه دیگری نیز مطرح کردهاند که چندان مورد قبول وجود ندارد، به عنوان مثال گفتهاند:
• درین قسم، سه بدن به اسم فَضْل (عده آن: فُضول) حضور داشتند؛ [۶]
• هم پیمانان در حلفالفضول اموال زائد بر نیاز خود (= فُضول) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد را بذل کردند؛
• آنها کاری را بر ذمه گرفتند که بر آنها واجب و ما یحتاج خلا؛
• اول توشه مردانی از جُرْهُم، که اسم هایشان مشتق از فَضْل بود، با یکدیگر هم قول شدند که از مظلوم نگهبانی نمایند و حق اورا بگیرند و این عهد و پیمان را، به تاسی از عهد جرهمیها، حلفالفضول نامیدند.[۷]
فرصت
گفتهاند که حلفالفضول بیست سال بعد از عام الفیل، در رجوع قریش از پیکار فِجار، اتفاق افتاد. نزاع فجار در شوال و حلفالفضول در ذیقعده اتفاق افتاد.[۸] با این هم اکنون، پارهای احادیث، مجال بستن این قول را پنج سال قبل از بعثت[۹] یا این که در خردسالی رسول نوشتهاند
حلف الفضول
حِلْفُ الْفُضول پیمانی میباشد دربین برخی طوایف قریش در زمانه نا آگاهی، برای حفاظت از ستمدیدگان در مکه. بنی هاشم و بنی مطّلب، فرزندان عبدمَناف، بنی زُهرة بن کلاب، بنی تَیم بن مُرَّه، و بنی اسد بن عبدالعُزّی بن قُصَی، طوایف کمپانی کننده دراین عهد بودند. بعداز اسلام نیز از این قول به خیر حافظه مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.
وجه اسمگذاری
در وجه اسمگذاری حلفالفضول گفتهاند زیرا حلفالفضول بعداز حلف المطیبین و حلف الاحلاف انعقاد شد و غیر از این دو عهدوپیمان و افزون بر آن ها بود، آن را بدین اسم خواندند.[۱]
همینطور گفتهاند این قول را به جهت ادب و برتری آن بر دیگر عهدهایی که تا آن روز در بین عرب سوابق داشت، و نیز به جهت شرافت و فضیلت افرادی که آن را انعقاد کردند، آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد حلفالفضول نامیدند.[۲]
این اسمگذاری را به زبیر بن عبدالمطلب، که از تیره بنی هاشم بود، نسبت داده[۳] و گفتهاند او این عهد و پیمان را برای آنها نوشت و اشعاری در این زمینه سرود.[۴] بعضی نیز گفتهاند که عرب یا این که قریش به صورت خاص، آن را اینگونه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد نامیدند.[۵]
در سبب ساز اسمگذاری وجوه دیگری نیز مطرح کردهاند که چندان مورد قبول وجود ندارد، به عنوان مثال گفتهاند:
• درین قسم، سه بدن به اسم فَضْل (عده آن: فُضول) حضور داشتند؛ [۶]
• هم پیمانان در حلفالفضول اموال زائد بر نیاز خود (= فُضول) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد را بذل کردند؛
• آنها کاری را بر ذمه گرفتند که بر آنها واجب و ما یحتاج خلا؛
• اول توشه مردانی از جُرْهُم، که اسم هایشان مشتق از فَضْل بود، با یکدیگر هم قول شدند که از مظلوم نگهبانی نمایند و حق اورا بگیرند و این عهد و پیمان را، به تاسی از عهد جرهمیها، حلفالفضول نامیدند.[۷]
فرصت
گفتهاند که حلفالفضول بیست سال بعد از عام الفیل، در رجوع قریش از پیکار فِجار، اتفاق افتاد. نزاع فجار در شوال و حلفالفضول در ذیقعده اتفاق افتاد.[۸] با این هم اکنون، پارهای احادیث، مجال بستن این قول را پنج سال قبل از بعثت[۹] یا این که در خردسالی رسول نوشتهاند
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: نقش فرهنگی، گردشگری و انتقال ارزشهای دینی