???? ???? ????? ??????? ????

تعبیر و تفسیر ترتیبی
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: تعبیر و تفسیر ترتیبی
شيوه رايج در تفسير قرآن از قسم تدوين تفسير تاكنون تفسير قرآن به ترتيب مصحف و تدوين قرآن، يعنى از سوره فاتحه تا سوره ناس، آیه به آيه و سوره به سوره، بوده میباشد. به اين شيوه از تفسير تفسير ترتيبى گويند. نزديك به همگی تفاسير پيشين، به جز پاره اى احكام القرآن هاى شيعى، به همين شيوه به تفسير مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته اند.

از تفسير ترتيبى با عناوين ديگرى نيز ياد شد‌ه‌است؛ شهيد صدر از آن با تیتر «تفسير تجزيئى» ياد كرده میباشد. در مقابل آن نيز بر تفسير موضوعى تیتر «تفسير توحيدى» اطلاق كرده میباشد. منظور از تفسير تجزيئى آن میباشد كه مفسر آيات قرآن را با به عبارتی ترتيب پيوسته اى كه در مصحف شريف آمده اند تفسير كند. در تفسير تجزيئى مفسر با تجزيه آيه به یک سری پاراگراف به تفسير كلمه به كلمه و پاراگراف به گزاره آن مى پردازد البته در مقابل، در تفسير توحيدى (موضوعى) مفسر همگی آيات مرتبط با موضوعى اعتقادى، اجتماعى، معرفتى يا ... را گردآورى كرده، آنها را تحت عنوان يك واحد و يك كل در لحاظ گرفته، حقايق و اشارات جان دار در آنها درباره مورد خاص را حصول آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مى كند.

تعبیروتفسیر موضوعی
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: تعبیر موضوعی
ذکر نکات و آموزه‌های مربوط به یک مورد خاص در آیه ها قرآن کریم و مهربان میباشد. مفسر در این‌راه، همگی آیه ها دور از هم قرآن درباره یک قضیه خاص را عده و به پژوهش آن می پردازد.[۴۲] سید محمدباقر صدر، تعبیر و تفسیر موضوعی را فقط ابزار حصول عقیده‌های اسلامی از قرآن مهربان دانسته[۴۳] و محمدتقی مصباح یزدی نیز فقط این‌راه را برای عرضه نظام‌مند معارف قرآن مطلوب رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میداند.[۴۴]

سید محمدحسین طباطبایی در تعبیر المیزان، موضوعات فراوانی را گزینه پژوهش تفسیری قرار داده و از همین رو پیشگام در تعبیروتفسیر موضوعی دانسته گردیده‌است.[۴۵] با این درحال حاضر به اعتقاد و باور جعفر سبحانی، علامه مجلسی را می‌اقتدار اولیه کسی دانست که به اجمال از تعبیر و تفسیر موضوعی سود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده میباشد.[۴۶]

اثر ها فراوانی به صورت غیر وابسته با منش تعبیر و تفسیر موضوعی تألیف گردیده‌است؛ به عنوان مثال منشور جاوید، تاثیر جعفر سبحانی، تعبیر موضوعی قرآن کریم و مهربان، نوشته عبدالله جوادی آملی، و معارف قرآن، نوشته محمدتقی مصباح یزدی. اثراتی نیز برای تسهیل دسترسی به آیه ها مربوط به یک مورد خاص تألیف گردیده که معجم موضوعی قرآن کریم ومهربان خوانده می شوند؛ برای مثال تمدن موضوعی قرآن کریم و مهربان، از محمود رامیار، و المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، نوشته محمد فؤاد عبدالباقی.

تعبیر و تفسیر تطبیقی
نوشته ی علمیٔ مهم: تعبیر و تفسیر تطبیقی (مقارن)
تعبیر تَطْبیقی یا این که تعبیروتفسیر مُقارَن، یک کدام از نحوه‌های تعبیر و تفسیر قرآن میباشد که معنای آیه با استعمال از مقایسه بعضا بینش‌های تفسیری با یکدیگر پر‌نور میگردد.[۴۷] با استفاده این نحوه، نقاظ ضعف و قوت بینش‌های متفاوت تفسیری، آشکار می گردد و آدم میتواند نگرش تفسیری رفیعتر را گزینش نماید.[۴۸] بعضا پژوهشگران، تعبیروتفسیر تطبیقی را بر سه پیمانِ ۱. تعبیر و تفسیر تطبیقی میان قرآن و عهدین، ۲. تعبیر تطبیقی میان مذهب‌ها اسلامی، ۳. تعبیر تطبیقی در بین قرآن و علم ها دیگر، تقسیم نموده است.[۴۹]

تعبیروتفسیر علمی
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: تعبیر و تفسیر علمی
در‌این طرز تفسیری، مفسر می کوشد فی مابین آیه‌ها قرآن و یافته‌های دانش تجربی ارتباطی بیابد و به گستردن آن بپردازد. از این نحوه، با بینش مخالف و موافق، تعاریف مختلفی گردیده و در اکثر اوقات آن‌ها به سخنان امام محمد غزالی (متوفی ۵۰۵) و عیب گیری ابوالقاسم شاطِبی (متوفی ۵۹۰) استناد شد‌ه‌است. این دو اندیشمند پیشگام، به رغم اینکه تعبیر و تفسیر مستقلی بر قرآن ننگاشته‌اند، در دعوا از علم ها ضروری برای ادراک قرآن، به‌این مسئله پرداخته‌اند که آیا می‌اقتدار در تعبیر و تفسیر قرآن از علومی سود گرفت که در طی نزول قرآن برای عموم ناشناخته بوده میباشد. غزالی موافق فایده گیری از این علم ها میباشد و به تقلید از آرای او، زرکشی (متوفی ۷۹۴) و سیوطی (متوفی ۹۱۱) آرایی در تأیید تعبیر علمی ابراز داشته‌اند. همینطور از در میان تفاسیر کهن، التفسیرالکبیر فخر رازی (متوفی ۶۰۶) را مثال‌ای عملی از این طریق دانسته‌اند. شاطبی اول مخالف این نگرش بوده میباشد.

تعبیر و تفسیر ترتیبی
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: تعبیر و تفسیر ترتیبی
شيوه رايج در تفسير قرآن از قسم تدوين تفسير تاكنون تفسير قرآن به ترتيب مصحف و تدوين قرآن، يعنى از سوره فاتحه تا سوره ناس، آیه به آيه و سوره به سوره، بوده میباشد. به اين شيوه از تفسير تفسير ترتيبى گويند. نزديك به همگی تفاسير پيشين، به جز پاره اى احكام القرآن هاى شيعى، به همين شيوه به تفسير مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته اند.

از تفسير ترتيبى با عناوين ديگرى نيز ياد شد‌ه‌است؛ شهيد صدر از آن با تیتر «تفسير تجزيئى» ياد كرده میباشد. در مقابل آن نيز بر تفسير موضوعى تیتر «تفسير توحيدى» اطلاق كرده میباشد. منظور از تفسير تجزيئى آن میباشد كه مفسر آيات قرآن را با به عبارتی ترتيب پيوسته اى كه در مصحف شريف آمده اند تفسير كند. در تفسير تجزيئى مفسر با تجزيه آيه به یک سری پاراگراف به تفسير كلمه به كلمه و پاراگراف به گزاره آن مى پردازد البته در مقابل، در تفسير توحيدى (موضوعى) مفسر همگی آيات مرتبط با موضوعى اعتقادى، اجتماعى، معرفتى يا ... را گردآورى كرده، آنها را تحت عنوان يك واحد و يك كل در لحاظ گرفته، حقايق و اشارات جان دار در آنها درباره مورد خاص را حصول آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مى كند.

تعبیروتفسیر موضوعی
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: تعبیر موضوعی
ذکر نکات و آموزه‌های مربوط به یک مورد خاص در آیه ها قرآن کریم و مهربان میباشد. مفسر در این‌راه، همگی آیه ها دور از هم قرآن درباره یک قضیه خاص را عده و به پژوهش آن می پردازد.[۴۲] سید محمدباقر صدر، تعبیر و تفسیر موضوعی را فقط ابزار حصول عقیده‌های اسلامی از قرآن مهربان دانسته[۴۳] و محمدتقی مصباح یزدی نیز فقط این‌راه را برای عرضه نظام‌مند معارف قرآن مطلوب رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میداند.[۴۴]

سید محمدحسین طباطبایی در تعبیر المیزان، موضوعات فراوانی را گزینه پژوهش تفسیری قرار داده و از همین رو پیشگام در تعبیروتفسیر موضوعی دانسته گردیده‌است.[۴۵] با این درحال حاضر به اعتقاد و باور جعفر سبحانی، علامه مجلسی را می‌اقتدار اولیه کسی دانست که به اجمال از تعبیر و تفسیر موضوعی سود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده میباشد.[۴۶]

اثر ها فراوانی به صورت غیر وابسته با منش تعبیر و تفسیر موضوعی تألیف گردیده‌است؛ به عنوان مثال منشور جاوید، تاثیر جعفر سبحانی، تعبیر موضوعی قرآن کریم و مهربان، نوشته عبدالله جوادی آملی، و معارف قرآن، نوشته محمدتقی مصباح یزدی. اثراتی نیز برای تسهیل دسترسی به آیه ها مربوط به یک مورد خاص تألیف گردیده که معجم موضوعی قرآن کریم ومهربان خوانده می شوند؛ برای مثال تمدن موضوعی قرآن کریم و مهربان، از محمود رامیار، و المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم، نوشته محمد فؤاد عبدالباقی.

تعبیر و تفسیر تطبیقی
نوشته ی علمیٔ مهم: تعبیر و تفسیر تطبیقی (مقارن)
تعبیر تَطْبیقی یا این که تعبیروتفسیر مُقارَن، یک کدام از نحوه‌های تعبیر و تفسیر قرآن میباشد که معنای آیه با استعمال از مقایسه بعضا بینش‌های تفسیری با یکدیگر پر‌نور میگردد.[۴۷] با استفاده این نحوه، نقاظ ضعف و قوت بینش‌های متفاوت تفسیری، آشکار می گردد و آدم میتواند نگرش تفسیری رفیعتر را گزینش نماید.[۴۸] بعضا پژوهشگران، تعبیروتفسیر تطبیقی را بر سه پیمانِ ۱. تعبیر و تفسیر تطبیقی میان قرآن و عهدین، ۲. تعبیر تطبیقی میان مذهب‌ها اسلامی، ۳. تعبیر تطبیقی در بین قرآن و علم ها دیگر، تقسیم نموده است.[۴۹]

تعبیروتفسیر علمی
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: تعبیر و تفسیر علمی
در‌این طرز تفسیری، مفسر می کوشد فی مابین آیه‌ها قرآن و یافته‌های دانش تجربی ارتباطی بیابد و به گستردن آن بپردازد. از این نحوه، با بینش مخالف و موافق، تعاریف مختلفی گردیده و در اکثر اوقات آن‌ها به سخنان امام محمد غزالی (متوفی ۵۰۵) و عیب گیری ابوالقاسم شاطِبی (متوفی ۵۹۰) استناد شد‌ه‌است. این دو اندیشمند پیشگام، به رغم اینکه تعبیر و تفسیر مستقلی بر قرآن ننگاشته‌اند، در دعوا از علم ها ضروری برای ادراک قرآن، به‌این مسئله پرداخته‌اند که آیا می‌اقتدار در تعبیر و تفسیر قرآن از علومی سود گرفت که در طی نزول قرآن برای عموم ناشناخته بوده میباشد. غزالی موافق فایده گیری از این علم ها میباشد و به تقلید از آرای او، زرکشی (متوفی ۷۹۴) و سیوطی (متوفی ۹۱۱) آرایی در تأیید تعبیر علمی ابراز داشته‌اند. همینطور از در میان تفاسیر کهن، التفسیرالکبیر فخر رازی (متوفی ۶۰۶) را مثال‌ای عملی از این طریق دانسته‌اند. شاطبی اول مخالف این نگرش بوده میباشد.