الفتوح (کتاب)
الفتوح کتابی تاریخی و به گویش عربی تاثیر احمد بن اعثم کوفی (درگذشت: بعداز ۳۲۰ق) میباشد. این تاثیر دربردارنده گزارشهای اساسی و بعضیً دست اولین از رویدادها قرن نخستین تا سوم هجری قمری مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
مداقه کتاب الفتوح بهخیال و خاطر شمول رویدادها مرتبط با اتفاق کربلا میباشد. در جلد پنجم کتاب (از کل ۸ جلد) به نزاع کربلا تخصیص یافته و گزارشهایی را از اثرها دیگر و خصوصاً مقتل ابومخنف نقل نموده است. مؤلف در جلد ششم، به قضیه قیامها و تبعات بعداز اتفاق کربلا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته میباشد.
ابناعثم در تایپ کردن این تاثیر، از مدل تاریخ تحلیلی به کارگیری کرده و قصد داشته تا با تودهآوری قصههای منابع متعدد تاریخی، به یک گزارش واحد از اتفاق ها اساسی قرن نخستین تا سوم قمری رسد.امروزه از الفتوح، یک ورژن خطی باقیمانده و بارها در لبنان و کشورایران تجدید رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد چاپ گردیدهاست.
التفات و رده
به نظریه رفیعی، محقق حوزه تاریخ، کتاب الفتوح یکی اوراق اصلی تاریخی صدر اسلام میباشد.[۱] نکته مهمی کهاین تاثیر را برای شیعه پراهمیت مینماید، تخصیص دو جلد از این کتاب به حادثه کربلا و اتفاق ها بعداز آن میباشد. الفتوح تحت عنوان یکیاز اثر ها دستاولیه در قضیه رخداد کربلا به حساب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میآید.[۲]
اعتبار الفتوح نزد شیعه و سنی محل اختلاف میباشد. نعمتالله صالحی نجفآبادی، تاریخپژوه شیعه، ابناعثم را تاریخنویس سنی مذهب که در صدد القای عقاید اهل سنت با لافپردازی میباشد، میداند.[۳] در همین خصوص، برخی محققان شیعی، داستان ابن اعثم از اتفاق کربلا را از منظر تحریف اتفاق ها، گزینه نظارت قرار دادهاند.[۴]
محمد نورولی، از دانشمندان سنی مذهب تاریخ اسلام، با اعتنا به وجود طعن خلفاء در اثرها ابن اعثم، اورا شیعه و اعتبار کتابش را آیتم خدشه دانسته میباشد.[۵] رحمان حمد، از دانشمندان حوزه تاریخ اسلام بر این اعتقاد میباشد که ابناعثم با هر مذهبی، در ماجرا اتفاق ها مبارزه کربلا، گزارشگریِ بیطرفانهای داشته میباشد.[۶]
خصوصیات تاثیر
نویسنده
نوشتهیعلمیٔ مهم: ابناعثم کوفی
احمد بن اعثم بن نذیر کوفی، دارای اسم و رسم به ابناعثم کوفی، مؤلف کتاب الفتوح میباشد.[۷] از تاریخ به دنیاآمدن، تفصیل اکنون معاش، اساتید و شاگردان ابناعثم اطلاعاتی نیست.[۸] مبتنی بر گزارش کتاب الذریعه، ابناعثم در سال ۳۱۴ ه.ق درگذشت.[۹] با این هم اکنون با استناد به اینکه او تاریخ روزگار حکومت مقتدر عباسی (د ۳۲۰ق) را هم نوشته، به طور طبیعیً بایستی سال درگذشتش بعداز ۳۲۰ق باشد.[۱۰] دربارهٔ مذهب وی اختلاف وجود دارااست. آقابزرگ تهرانی[۱۱] و سید محسن امین[۱۲] و یاقوت حمویی اورا شیعه و افرادی زیرا علامه مجلسی[۱۳] و حکم کننده نورالله شوشتری او را از اهلسنت برشمردهاند.[۱۴]
اسم کتاب
اسم کتاب با اختلاف در منابع به فعالیت رفته میباشد. حاجیخلیفه، تاریخنگار حنفی مذهب، این تاثیر را با اسم «الفتوح الشام»،[۱۵] علامه مجلسی، محدث شیعه با اسم «تاریخ الفتوح»،[۱۶] یاقوت حمویی، تاریخنویس سنی مذهب با اسم «کتاب الفتوح»[۱۷] و در برخی از اثرها با تیتر «فتوح الاسلام» حافظه کردهاند. دراین فی مابین مشهورترین اسم برای این تاثیر، به عبارتی «الفتوح» میباشد.[۱۸]
الفتوح (کتاب)
الفتوح کتابی تاریخی و به گویش عربی تاثیر احمد بن اعثم کوفی (درگذشت: بعداز ۳۲۰ق) میباشد. این تاثیر دربردارنده گزارشهای اساسی و بعضیً دست اولین از رویدادها قرن نخستین تا سوم هجری قمری مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
مداقه کتاب الفتوح بهخیال و خاطر شمول رویدادها مرتبط با اتفاق کربلا میباشد. در جلد پنجم کتاب (از کل ۸ جلد) به نزاع کربلا تخصیص یافته و گزارشهایی را از اثرها دیگر و خصوصاً مقتل ابومخنف نقل نموده است. مؤلف در جلد ششم، به قضیه قیامها و تبعات بعداز اتفاق کربلا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد پرداخته میباشد.
ابناعثم در تایپ کردن این تاثیر، از مدل تاریخ تحلیلی به کارگیری کرده و قصد داشته تا با تودهآوری قصههای منابع متعدد تاریخی، به یک گزارش واحد از اتفاق ها اساسی قرن نخستین تا سوم قمری رسد.امروزه از الفتوح، یک ورژن خطی باقیمانده و بارها در لبنان و کشورایران تجدید رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد چاپ گردیدهاست.
التفات و رده
به نظریه رفیعی، محقق حوزه تاریخ، کتاب الفتوح یکی اوراق اصلی تاریخی صدر اسلام میباشد.[۱] نکته مهمی کهاین تاثیر را برای شیعه پراهمیت مینماید، تخصیص دو جلد از این کتاب به حادثه کربلا و اتفاق ها بعداز آن میباشد. الفتوح تحت عنوان یکیاز اثر ها دستاولیه در قضیه رخداد کربلا به حساب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میآید.[۲]
اعتبار الفتوح نزد شیعه و سنی محل اختلاف میباشد. نعمتالله صالحی نجفآبادی، تاریخپژوه شیعه، ابناعثم را تاریخنویس سنی مذهب که در صدد القای عقاید اهل سنت با لافپردازی میباشد، میداند.[۳] در همین خصوص، برخی محققان شیعی، داستان ابن اعثم از اتفاق کربلا را از منظر تحریف اتفاق ها، گزینه نظارت قرار دادهاند.[۴]
محمد نورولی، از دانشمندان سنی مذهب تاریخ اسلام، با اعتنا به وجود طعن خلفاء در اثرها ابن اعثم، اورا شیعه و اعتبار کتابش را آیتم خدشه دانسته میباشد.[۵] رحمان حمد، از دانشمندان حوزه تاریخ اسلام بر این اعتقاد میباشد که ابناعثم با هر مذهبی، در ماجرا اتفاق ها مبارزه کربلا، گزارشگریِ بیطرفانهای داشته میباشد.[۶]
خصوصیات تاثیر
نویسنده
نوشتهیعلمیٔ مهم: ابناعثم کوفی
احمد بن اعثم بن نذیر کوفی، دارای اسم و رسم به ابناعثم کوفی، مؤلف کتاب الفتوح میباشد.[۷] از تاریخ به دنیاآمدن، تفصیل اکنون معاش، اساتید و شاگردان ابناعثم اطلاعاتی نیست.[۸] مبتنی بر گزارش کتاب الذریعه، ابناعثم در سال ۳۱۴ ه.ق درگذشت.[۹] با این هم اکنون با استناد به اینکه او تاریخ روزگار حکومت مقتدر عباسی (د ۳۲۰ق) را هم نوشته، به طور طبیعیً بایستی سال درگذشتش بعداز ۳۲۰ق باشد.[۱۰] دربارهٔ مذهب وی اختلاف وجود دارااست. آقابزرگ تهرانی[۱۱] و سید محسن امین[۱۲] و یاقوت حمویی اورا شیعه و افرادی زیرا علامه مجلسی[۱۳] و حکم کننده نورالله شوشتری او را از اهلسنت برشمردهاند.[۱۴]
اسم کتاب
اسم کتاب با اختلاف در منابع به فعالیت رفته میباشد. حاجیخلیفه، تاریخنگار حنفی مذهب، این تاثیر را با اسم «الفتوح الشام»،[۱۵] علامه مجلسی، محدث شیعه با اسم «تاریخ الفتوح»،[۱۶] یاقوت حمویی، تاریخنویس سنی مذهب با اسم «کتاب الفتوح»[۱۷] و در برخی از اثرها با تیتر «فتوح الاسلام» حافظه کردهاند. دراین فی مابین مشهورترین اسم برای این تاثیر، به عبارتی «الفتوح» میباشد.[۱۸]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: نقش فرهنگی، گردشگری و انتقال ارزشهای دینی