???? ???? ????? ??????? ????

آئین جنیان
با اعتنا به اینکه جنیان قبل از آدم آفریده گردیده و دارنده عقل و تکلیف می باشند، پیش از حضرت انسان(ع) پیامبرانی از محصول خویش داشته‌اند و چه بسا بعداز آن نیز آفریدگار برای آن ها رسولان و پیامبرانی از کالا خودشان نبی باشد.[۹۷] از سوی دیگر در آیه ها ۳۰-۳۱ سوره احقاف[۹۸] زمینه ایمان وی به حضرت موسی(ع) و فرستاده اسلام(ص) آورده شده که نشانه می دهد جنیان وظیفه پیروی از برخی انسانها را نیز مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارا‌هستند.

بعضی از جنیان به فرستادگان پروردگار، ایمان آوردند و گروهی کافر شدند،[۹۹] برخی درستکارند و بعضا گنهکار،[۱۰۰] و برخی نبوت نبی اسلام(ص) را پذیرفتند و گروهی انکار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.[۱۰۱]

در روایات شیعه، اهل بیت(ع) بین جنّیان هم پیروانی دارا‌هستند و هم دشمنانی.[۱۰۲] جنّیان با امامان رابطه داشتند و از آن ها سوال‌های شرعی می‌کردند.[۱۰۳] از دیدار امام علی(ع)، امام راستگو(ع) و امام رضا(ع) با جنّیان گزارشهای زیادی نقل گردیده است.[۱۰۴] به گفته امام باقر(ع)، امام علی(ع) میان جنّیان نماینده داشته میباشد[۱۰۵] و در روایتی، سلمان فارسی نزاع علی(ع) را با گروهی از جنّیان یاغی و منافق گزارش نموده است.[۱۰۶] همینطور خبر‌ها بخش اعظمی در منابع شیعه و سنّی داستان شد‌ه‌است که جنّیان بر شهیدشدن امام حسین(ع) گریستند. اشعاری نیز از عهدوپیمان جنّیان در رثای آن حضرت نقل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.[۱۰۷]

جنیان سُنی
بعضا اعتقاددارند تمامی جنیانِ مسلمان، شیعه می باشند و مستند آن‌ها کلامی از حسن زاده آملی در کتاب هزار و یک واژه میباشد. وی از آیت الله سید علی حکم دهنده طباطبایی نقل می‌نماید که کسی از جنی پرسیده میباشد: طایفه جن به چه مذهب‌اند؟ آن جن در پاسخ اظهار کرد: طایفه جن مانند بشر‌ها دارنده مذهب‌ها مختلف‌اند، جز این که سُنی ندارند، برای آن که بین ما عده ای می‌باشند که در حادثه غدیر خم حضور داشته و شاهد داستان شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده‌اند.[۱۰۸]

با اعتنا به اینکه سؤال کننده معلوم وجود ندارد و راستگویی آن جن نیز نامعلوم میباشد نمی‌قدرت از این مقاله به کارگیری خاصی کرد.

در مقابل، دسته دیگری این مقاله را نپذیرفته و با اعتنا به تفویض جنیان، برای مسلمانهاِ آن‌ها نیز دو دسته شیعه و سنی قائلند.[۱۰۹]

باورهای عامیانه
فی مابین عموم در زمینه‌ی جن باورهای خیره کننده و غیر مستند متعددی وجود داراست، روایت‌های فراوانی که دراین باره نقل می‌نمایند از حد فزون میباشد، گاه متناقض و گاه باورپذیر. کتاب‌های فراوانی نیز دراین مورد نگاشته شد‌ه‌است که وجه مشترک آن ها غیر قابل متکی بودن بودن آنهاست. پری، آل، مردآزما، زار، غول، هوا، باد، هانتو، پِپو و دیگر مثال‌ها از این موجودات وهمی در باورهای عموم مرزوبوم‌های شرق تا غرب، هر کدام دربردارندۀ معانی و مفاهیمی با قدمتی به مراتب بیشتر از اندیشۀ جن در اسلام دارا هستند. علامه طباطبایی فیلسوف و مفسر قرن ۱۴ش. این صحبت رائج فی مابین عموم که [فرشته جسم لطیفی میباشد که به هرشکلی جز سگ و خوک در می آید و جن می تواند حتی به طور سگ و خوک در بیاید] را سخنی فارغ از برهان عقلی و نقلی( آیه و داستان دارای اعتبار) دانسته میباشد و ادعای اجماع مسلمانها را که بعضی بر این حرف کرده‌اند خطا و بر فرض اینگونه اجماعی درین سیرتکامل مسائل اعتقادی، آن را خالی از حجیت دانسته میباشد. [۱۱۰]

غول
بعضا هر نوع جنّ، چه مذکر چه مؤنث، که به طور‌های متعدد ظواهر گردد را غول می‌نامند.[۱۱۱] ابن عباس (متوفی ۶۸) سگِ سیاه و و سگِ خالدار را جنّ می‌دانست.[۱۱۲]

عهد دیگر جنّ، که در منابع فارسی و عربی مذکور میباشد، نَسناس اسم دارااست که یک دیده و یک پا بیشتر نداشته و با تولید حریق سوزی در منزل‌ها، آزار می‌رسانده میباشد. جنّ دیگری به اسم غَدّار، به جاری ساختن جنسی عشق داشته و گاه به منظور بر خلاف خویش می‌رسیده میباشد.[۱۱۳]

آئین جنیان
با اعتنا به اینکه جنیان قبل از آدم آفریده گردیده و دارنده عقل و تکلیف می باشند، پیش از حضرت انسان(ع) پیامبرانی از محصول خویش داشته‌اند و چه بسا بعداز آن نیز آفریدگار برای آن ها رسولان و پیامبرانی از کالا خودشان نبی باشد.[۹۷] از سوی دیگر در آیه ها ۳۰-۳۱ سوره احقاف[۹۸] زمینه ایمان وی به حضرت موسی(ع) و فرستاده اسلام(ص) آورده شده که نشانه می دهد جنیان وظیفه پیروی از برخی انسانها را نیز مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارا‌هستند.

بعضی از جنیان به فرستادگان پروردگار، ایمان آوردند و گروهی کافر شدند،[۹۹] برخی درستکارند و بعضا گنهکار،[۱۰۰] و برخی نبوت نبی اسلام(ص) را پذیرفتند و گروهی انکار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.[۱۰۱]

در روایات شیعه، اهل بیت(ع) بین جنّیان هم پیروانی دارا‌هستند و هم دشمنانی.[۱۰۲] جنّیان با امامان رابطه داشتند و از آن ها سوال‌های شرعی می‌کردند.[۱۰۳] از دیدار امام علی(ع)، امام راستگو(ع) و امام رضا(ع) با جنّیان گزارشهای زیادی نقل گردیده است.[۱۰۴] به گفته امام باقر(ع)، امام علی(ع) میان جنّیان نماینده داشته میباشد[۱۰۵] و در روایتی، سلمان فارسی نزاع علی(ع) را با گروهی از جنّیان یاغی و منافق گزارش نموده است.[۱۰۶] همینطور خبر‌ها بخش اعظمی در منابع شیعه و سنّی داستان شد‌ه‌است که جنّیان بر شهیدشدن امام حسین(ع) گریستند. اشعاری نیز از عهدوپیمان جنّیان در رثای آن حضرت نقل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.[۱۰۷]

جنیان سُنی
بعضا اعتقاددارند تمامی جنیانِ مسلمان، شیعه می باشند و مستند آن‌ها کلامی از حسن زاده آملی در کتاب هزار و یک واژه میباشد. وی از آیت الله سید علی حکم دهنده طباطبایی نقل می‌نماید که کسی از جنی پرسیده میباشد: طایفه جن به چه مذهب‌اند؟ آن جن در پاسخ اظهار کرد: طایفه جن مانند بشر‌ها دارنده مذهب‌ها مختلف‌اند، جز این که سُنی ندارند، برای آن که بین ما عده ای می‌باشند که در حادثه غدیر خم حضور داشته و شاهد داستان شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده‌اند.[۱۰۸]

با اعتنا به اینکه سؤال کننده معلوم وجود ندارد و راستگویی آن جن نیز نامعلوم میباشد نمی‌قدرت از این مقاله به کارگیری خاصی کرد.

در مقابل، دسته دیگری این مقاله را نپذیرفته و با اعتنا به تفویض جنیان، برای مسلمانهاِ آن‌ها نیز دو دسته شیعه و سنی قائلند.[۱۰۹]

باورهای عامیانه
فی مابین عموم در زمینه‌ی جن باورهای خیره کننده و غیر مستند متعددی وجود داراست، روایت‌های فراوانی که دراین باره نقل می‌نمایند از حد فزون میباشد، گاه متناقض و گاه باورپذیر. کتاب‌های فراوانی نیز دراین مورد نگاشته شد‌ه‌است که وجه مشترک آن ها غیر قابل متکی بودن بودن آنهاست. پری، آل، مردآزما، زار، غول، هوا، باد، هانتو، پِپو و دیگر مثال‌ها از این موجودات وهمی در باورهای عموم مرزوبوم‌های شرق تا غرب، هر کدام دربردارندۀ معانی و مفاهیمی با قدمتی به مراتب بیشتر از اندیشۀ جن در اسلام دارا هستند. علامه طباطبایی فیلسوف و مفسر قرن ۱۴ش. این صحبت رائج فی مابین عموم که [فرشته جسم لطیفی میباشد که به هرشکلی جز سگ و خوک در می آید و جن می تواند حتی به طور سگ و خوک در بیاید] را سخنی فارغ از برهان عقلی و نقلی( آیه و داستان دارای اعتبار) دانسته میباشد و ادعای اجماع مسلمانها را که بعضی بر این حرف کرده‌اند خطا و بر فرض اینگونه اجماعی درین سیرتکامل مسائل اعتقادی، آن را خالی از حجیت دانسته میباشد. [۱۱۰]

غول
بعضا هر نوع جنّ، چه مذکر چه مؤنث، که به طور‌های متعدد ظواهر گردد را غول می‌نامند.[۱۱۱] ابن عباس (متوفی ۶۸) سگِ سیاه و و سگِ خالدار را جنّ می‌دانست.[۱۱۲]

عهد دیگر جنّ، که در منابع فارسی و عربی مذکور میباشد، نَسناس اسم دارااست که یک دیده و یک پا بیشتر نداشته و با تولید حریق سوزی در منزل‌ها، آزار می‌رسانده میباشد. جنّ دیگری به اسم غَدّار، به جاری ساختن جنسی عشق داشته و گاه به منظور بر خلاف خویش می‌رسیده میباشد.[۱۱۳]