(۱۱۹۰-۱۲۷۵ق) مشهورترین فرزند میر صغیر، از فقیهان شیعه در قرن سیزدهم قمری بود. وی اثراتی در فقه و اصول داراست و به استنساخ کتابهای پیشینیان نیز میپرداخت. نوادگان وی به چهارسوقی یا این که چهارسویی آوازه دارا هستند. مشهورترین فرزند وی محمدباقر مالک روضات الجنات میباشد و نواده وی سید محمدمهدی خوانساری، مرجع پیروی عده ای از عموم اصفهان به شمار مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رفت.
نسب نوشتهعلمیٔ اساسی: بستگان خوانساری ،زینالعابدین مشهورترین فرزند ابوالقاسم جعفر بن حسین خوانساری دارای شهرت به میر صغیر بود. او را سرسلسه بستگان روضاتی دانستهاند، که نسبشان به خویشان خوانساری و امام کاظم(ع) می رسد.[۱] زینالعابدین خوانساری بعداز درگذشت پدرش در سال ۱۲۴۰ق از خوانسار به اصفهان رفت. و در محلۀ چهار سوق یا این که چهار سوی شیرازیها سکونت گزید؛ از این رو اعقاب او به چهار سوقی یا این که چهار سویی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مشهورند
زینالعابدین در ۱۱۹۰ق در خوانسار متولد شد و در ۱۲۷۵ق در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد در تکیۀ آقا روضه خوان محمدتقی (تکیۀ مامان شاهزاده) به خاک ودیعت شد. مزار وی آیتم دقت عموم میباشد.[۳]تحصیلات، زینالعابدین نزد بابا و عموزادگان خویش، ابوالقاسم بن حسن خوانساری و محمدمهدی بن حسن خوانساری درس خواند. زمان کوتاهی هم در نجف علم آموزی کرد. و در ۱۲۱۰ق به اصفهان رفت. در آنجا نزد ملا علی نوری، محمدابراهیم بن محمدحسن کرباسی و علیاکبر بن محمدباقر ایجی شاگردی کرد. و از آنها و محمدباقر شفتی، صدر الدین عاملی، محمدمعصوم رضوی مشهدی، و محمدباقر بیدآبادی اذن اجتهاد یا این که ماجرا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد گرفت.
دو فرزندش محمدباقر و محمدهاشم و حسن بن علی اصفهانی دارای شهرت به معلم و محمد خوانساری هم از وی اجازۀ اجتهاد و داستان داشتند.[۴]خوانساری از مجتهدان مبرّز و عالمان پر اسم و رسم اصفهان بود که کتابهای متعددی استنساخ کرد.[۵] اثرها ،بعضا اثر ها زین العابدین خوانساری عبارت شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستند از:
تفصیل بر معالم الاصول نوشته حسن بن زینالدین عاملی
تفصیل زبدة الاصول تاثیر روضه خوان بهائی
الطلع النضید در اصول فقه
رسالات گوناگون با موضوعاتی زیرا نیت، اجماع، تداخل اثاثیه، احباط و تکفیر و قواعد عربی
گستردن خلاصة الحساب روحانی بهائی
دسته کشکول سیرتکامل بهجة الناظر و سرور الخاطر
لبه بر بعضا کتابهای شرعی و اصولی[۶]
فرزندان و نوادگان
زینالعابدین خوانساری هشت پسر داشت؛ محمدجواد، محمد، علی (در کودکی از جهان رفت)، محمدباقر نویسندۀ روضات الجنات، محمدصادق، محمدکاظم، محمدهاشم، و حسن که در جوانی درگذشت. پسران وی و اعقاب لبریز تعداد وی غالباً از عالمان آئین و صاحب و مالک تألیفاتی بودهاند. مشهورترین آنها نوادگان محمدباقر خوانساری میباشند. که به روضاتی مشهورند، میان هشت پسر محمدباقر[۷]، محمدمهدی، محمدمسیح (د۱۳۲۵)، و میرزا احمد (د۱۳۴۱) آوازه بیشتری دارا هستند. سید حسن چهار سوقی روضاتی (د۱۳۷۷) پسر محمدمسیح روضاتی از فقها و مجتهدان اصفهان پر اسم و رسم میباشد که در نجف به خاک امانت گردیده است.
محمدعلی روضاتی نیز فرزند محمدهاشم بن جلالالدین بن محمدمسیح روضاتی میباشد. زندگانی آیة الله (حسن) چهار سوقی، جامع الانساب و فهرست کتاب ها خطی کتابخانههای اصفهان از اثرها اوست.[۸]
محمدمهدی موسوی اصفهانی، نوۀ محمدصادق بن زینالعابدین خوانساری، از عالمان فقهی بود، پدرش محمد (۱۳۵۵) نیز دانا آیین بود و در کاظمین سکونت گزید. محمدمهدی از عالمان عراق اجازۀ اجتهاد و داستان داشت و در کاظمین اقامۀ نماز جماعت می کرد. وی بیشتراز پنجاه تاثیر تألیف کرد که مشهورترین آن ها احسن الودیعة فی تراجم اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة یا این که تتمیم روضات الجنات میباشد. او در ۱۳۹۱ق درگذشت و در کاظمین به خاک امانت شد.[۹]
پانویس
ر.ک: سعیدی، بستگان خوانساری در دانشنامه دنیا اسلام، ج۱۶، ص۳۷۷-۳۸۳.
موسوی خوانساری، مناهجالمعارف یا این که فرهنگ و تمدن عقائد شیعه، ۱۳۵۱ش، پیشگفتار، ص ۲۲۰-۲۲۵؛ گزی برخواری، تذکرة القبور، ۱۳۷۱ش، ص ۴۴ـ۴۷.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۲-۲۲۰؛ گزی برخواری، ص۴۴-۴۷.
حبیب آبادی، ج۶، ص۲۰۸۴-۲۰۸۶؛ آقا بلندمرتبه طهرانی، طبقات الکرام؛ قسم۲، ص۵۹۰-۵۹۱؛ موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۰۱-۲۰۲.
محمدباقر خوانساری، ج ۲، ص ۱۹۹.
محمد باقر خوانساری، ج۲، ۱۰۸-۱۰۹؛ آقا گران قدر طهرانی، الذریعة، ج۱،ص۲۸۰؛ ج۱۱، ص۱۴۱، ج۱۳، ص۲۳۰، ۳۰۰، ج۱۵، ص۱۷۹؛موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۳-۲۲۴.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۴۴-۲۹۱
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۵-ص۲۲۲.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۹۹-۳۰۶؛ موسوی اصفهانی، ج۲، ص۲۷-۴۲.
منابع
منبع نوشتهیعلمی: سعیدی، فریده، بستگان خوانساری، در دانشنامه دنیا اسلام، 1393ش، طهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ج۱۶.
آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، الکرام البررة، عهد ۱-۲، مشهد، ۱۴۰۴ق، قسم۳، چاپ حیدر محمد علی بغدادی، و خلیل نایقی، قم، ۱۴۲۷ق.
گزی برخواری، عبدالکریمبن مهدی، تذکرة القبور، قم، چاپ ناصر باقری بیدهندی،۱۳۷۱ش.
محمد باقر خوانساری، روضات الجنات.
محمد رضا حبیب آبادی، مکارم الآثار، اصفهان، ج۲، ۱۳۶۲ش. ج۴، ۱۳۵۲ش، ج۶، ۱۳۶۴ش.
محمد مهدی موسوی اصفهانی، احسن الودیعة فی ترجمة اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة، وی، تتمیم روضات الجنات، بغداد، ۱۳۸۴.
موسوی خوانساری، جعفربن حسین، مناهجالمعارف یا این که فرهنگ و تمدن عقائد شیعه، طهران، چاپ احمد روضاتی،۱۳۵۱ش.
آقا والا طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت، ۱۴۰۳ق/۱۸۹۳م.
(۱۱۹۰-۱۲۷۵ق) مشهورترین فرزند میر صغیر، از فقیهان شیعه در قرن سیزدهم قمری بود. وی اثراتی در فقه و اصول داراست و به استنساخ کتابهای پیشینیان نیز میپرداخت. نوادگان وی به چهارسوقی یا این که چهارسویی آوازه دارا هستند. مشهورترین فرزند وی محمدباقر مالک روضات الجنات میباشد و نواده وی سید محمدمهدی خوانساری، مرجع پیروی عده ای از عموم اصفهان به شمار مسجد النبی کوهسنگی مشهد می رفت.
نسب نوشتهعلمیٔ اساسی: بستگان خوانساری ،زینالعابدین مشهورترین فرزند ابوالقاسم جعفر بن حسین خوانساری دارای شهرت به میر صغیر بود. او را سرسلسه بستگان روضاتی دانستهاند، که نسبشان به خویشان خوانساری و امام کاظم(ع) می رسد.[۱] زینالعابدین خوانساری بعداز درگذشت پدرش در سال ۱۲۴۰ق از خوانسار به اصفهان رفت. و در محلۀ چهار سوق یا این که چهار سوی شیرازیها سکونت گزید؛ از این رو اعقاب او به چهار سوقی یا این که چهار سویی آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مشهورند
زینالعابدین در ۱۱۹۰ق در خوانسار متولد شد و در ۱۲۷۵ق در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد در تکیۀ آقا روضه خوان محمدتقی (تکیۀ مامان شاهزاده) به خاک ودیعت شد. مزار وی آیتم دقت عموم میباشد.[۳]تحصیلات، زینالعابدین نزد بابا و عموزادگان خویش، ابوالقاسم بن حسن خوانساری و محمدمهدی بن حسن خوانساری درس خواند. زمان کوتاهی هم در نجف علم آموزی کرد. و در ۱۲۱۰ق به اصفهان رفت. در آنجا نزد ملا علی نوری، محمدابراهیم بن محمدحسن کرباسی و علیاکبر بن محمدباقر ایجی شاگردی کرد. و از آنها و محمدباقر شفتی، صدر الدین عاملی، محمدمعصوم رضوی مشهدی، و محمدباقر بیدآبادی اذن اجتهاد یا این که ماجرا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد گرفت.
دو فرزندش محمدباقر و محمدهاشم و حسن بن علی اصفهانی دارای شهرت به معلم و محمد خوانساری هم از وی اجازۀ اجتهاد و داستان داشتند.[۴]خوانساری از مجتهدان مبرّز و عالمان پر اسم و رسم اصفهان بود که کتابهای متعددی استنساخ کرد.[۵] اثرها ،بعضا اثر ها زین العابدین خوانساری عبارت شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هستند از:
تفصیل بر معالم الاصول نوشته حسن بن زینالدین عاملی
تفصیل زبدة الاصول تاثیر روضه خوان بهائی
الطلع النضید در اصول فقه
رسالات گوناگون با موضوعاتی زیرا نیت، اجماع، تداخل اثاثیه، احباط و تکفیر و قواعد عربی
گستردن خلاصة الحساب روحانی بهائی
دسته کشکول سیرتکامل بهجة الناظر و سرور الخاطر
لبه بر بعضا کتابهای شرعی و اصولی[۶]
فرزندان و نوادگان
زینالعابدین خوانساری هشت پسر داشت؛ محمدجواد، محمد، علی (در کودکی از جهان رفت)، محمدباقر نویسندۀ روضات الجنات، محمدصادق، محمدکاظم، محمدهاشم، و حسن که در جوانی درگذشت. پسران وی و اعقاب لبریز تعداد وی غالباً از عالمان آئین و صاحب و مالک تألیفاتی بودهاند. مشهورترین آنها نوادگان محمدباقر خوانساری میباشند. که به روضاتی مشهورند، میان هشت پسر محمدباقر[۷]، محمدمهدی، محمدمسیح (د۱۳۲۵)، و میرزا احمد (د۱۳۴۱) آوازه بیشتری دارا هستند. سید حسن چهار سوقی روضاتی (د۱۳۷۷) پسر محمدمسیح روضاتی از فقها و مجتهدان اصفهان پر اسم و رسم میباشد که در نجف به خاک امانت گردیده است.
محمدعلی روضاتی نیز فرزند محمدهاشم بن جلالالدین بن محمدمسیح روضاتی میباشد. زندگانی آیة الله (حسن) چهار سوقی، جامع الانساب و فهرست کتاب ها خطی کتابخانههای اصفهان از اثرها اوست.[۸]
محمدمهدی موسوی اصفهانی، نوۀ محمدصادق بن زینالعابدین خوانساری، از عالمان فقهی بود، پدرش محمد (۱۳۵۵) نیز دانا آیین بود و در کاظمین سکونت گزید. محمدمهدی از عالمان عراق اجازۀ اجتهاد و داستان داشت و در کاظمین اقامۀ نماز جماعت می کرد. وی بیشتراز پنجاه تاثیر تألیف کرد که مشهورترین آن ها احسن الودیعة فی تراجم اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة یا این که تتمیم روضات الجنات میباشد. او در ۱۳۹۱ق درگذشت و در کاظمین به خاک امانت شد.[۹]
پانویس
ر.ک: سعیدی، بستگان خوانساری در دانشنامه دنیا اسلام، ج۱۶، ص۳۷۷-۳۸۳.
موسوی خوانساری، مناهجالمعارف یا این که فرهنگ و تمدن عقائد شیعه، ۱۳۵۱ش، پیشگفتار، ص ۲۲۰-۲۲۵؛ گزی برخواری، تذکرة القبور، ۱۳۷۱ش، ص ۴۴ـ۴۷.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۲-۲۲۰؛ گزی برخواری، ص۴۴-۴۷.
حبیب آبادی، ج۶، ص۲۰۸۴-۲۰۸۶؛ آقا بلندمرتبه طهرانی، طبقات الکرام؛ قسم۲، ص۵۹۰-۵۹۱؛ موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۰۱-۲۰۲.
محمدباقر خوانساری، ج ۲، ص ۱۹۹.
محمد باقر خوانساری، ج۲، ۱۰۸-۱۰۹؛ آقا گران قدر طهرانی، الذریعة، ج۱،ص۲۸۰؛ ج۱۱، ص۱۴۱، ج۱۳، ص۲۳۰، ۳۰۰، ج۱۵، ص۱۷۹؛موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۳-۲۲۴.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۴۴-۲۹۱
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۲۵-ص۲۲۲.
موسوی خوانساری، مقدمۀ روضاتی، ص۲۹۹-۳۰۶؛ موسوی اصفهانی، ج۲، ص۲۷-۴۲.
منابع
منبع نوشتهیعلمی: سعیدی، فریده، بستگان خوانساری، در دانشنامه دنیا اسلام، 1393ش، طهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ج۱۶.
آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، الکرام البررة، عهد ۱-۲، مشهد، ۱۴۰۴ق، قسم۳، چاپ حیدر محمد علی بغدادی، و خلیل نایقی، قم، ۱۴۲۷ق.
گزی برخواری، عبدالکریمبن مهدی، تذکرة القبور، قم، چاپ ناصر باقری بیدهندی،۱۳۷۱ش.
محمد باقر خوانساری، روضات الجنات.
محمد رضا حبیب آبادی، مکارم الآثار، اصفهان، ج۲، ۱۳۶۲ش. ج۴، ۱۳۵۲ش، ج۶، ۱۳۶۴ش.
محمد مهدی موسوی اصفهانی، احسن الودیعة فی ترجمة اشهر مشاهیر مجتهدی الشیعة، وی، تتمیم روضات الجنات، بغداد، ۱۳۸۴.
موسوی خوانساری، جعفربن حسین، مناهجالمعارف یا این که فرهنگ و تمدن عقائد شیعه، طهران، چاپ احمد روضاتی،۱۳۵۱ش.
آقا والا طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، چاپ علی نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت، ۱۴۰۳ق/۱۸۹۳م.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله