???? ???? ????? ??????? ????

اشکال ریاودورویی در عبادت
قال الصّادق علیه السلام: فرستاده خداوند(ص) فرمود كه: زود باشد كه بر مردمان زمانى بيايد كه نهان آن‌ها خبيث و بد، و آشكار ايشان در آن نيكو باشد، به دلیل طمع در دنيا، و به آن، آن‏چه را كه در نزد آفریدگار ايشان میباشد عزم ندارند. دين ايشان ريا باشد، و هيچ واهمه به ايشان نياميزد، و آفریدگار ايشان را به عقاب سختى تعميم دهد كه همگی را فرا گيرد. پس اورا بخوانند، مانند دعاى كسى كه غرق گردیده باشد، و دعاى ايشان را مستجاب مسجد النبی کوهسنگی مشهد نگرداند

تحفة الأولیاء(ترجمه أصول کافى)؛ ج‏۳؛ ص۷۰۹

در بخشی از عبادت
ریا و دورویی سبب بطلان عبادت میباشد و فرقی ندارد که ریاودورویی در همگی اجزای یک عبادت چهره دهد، یا این که فقط در بخشی از آن. همینطور فرقی در بین اجزاى واجب و مستحب وجود ندارد.[۱۱] گرچه برخى از فقها ریاودورویی در اجزای مستحب عبادت، مانند قنوت را موجب بطلان عبادت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد ندانسته‌اند.[۱۲]

در مقدمات عبادت
دورویی در مقدمات عبادت و انجام دیگری که فارغ ماهیت عبادت باشد، منجر بطلان خویش عبادت نمی شود. از جمله در صورتی کسی ریاکارانه به مسجد برود، البته نمازی که می خواند را با اخلاص بخواند، نمازش فس رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.[۱۳]

در ویژگی شغل
در صورتیکه فردی اصولا عبادتش اخلاص داشته باشد اما بعضا خصوصیت‌های عملش برای خود نمایی و دورویی باشد، بعضا از فقها قائل به بطلان عبادت وی گردیده‌اند و بعضا دیگر، بطلان را نپذیرفته‌اند؛ مانند هر کس نمازش را برای ریاودورویی به جماعت یا این که نخستین وقت یا این که با خضوع و خشوع و فکر( طمأنینه) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بخواند.[۱۴]

متعلقات ریا و دورویی
ریاودورویی یک سری نوع میباشد:

اساسا ایمان: یعنی در ظواهر شهادتین بگوید البته در دل، آن را انکار و تکذیب نماید. این دورویی بی دینی و نفاق میباشد.
در عبادات با تصدیق اصل آئین: هر کس اصل آیین را قبول دارااست و در حضور عموم نیز عبادت‌ها را بجا می آورد، اما در خلوت خودش واجبات را رخنه‌ می‌نماید.
ریاودورویی در مستحبات.
در کیفیت و وصف عبادت واجب یا این که مستحب: مانند حضور در نماز جماعت قبل از عموم به قصد صف نخستین و امثال این.[۱۵]
اثر ها و حاصل
ریای ممدوح از نگاه نراقی در کتاب معراج السعاده:
در صورتیکه در اظهار عبادت، قصد صحیحی باشد مانند ترغیب عموم به کار نه، یا این که نحو آن، باکی در اظهار آن وجود ندارد، بلکه بسا باشد که اظهار آن افضل باشد به شرطی که مسلما شایبه ریائی در آن نباشد و مفسده دیگر هم بر آن مترتب نگردد، مثل هتک آبروی فقیری در اظهار تصدّق و در حالتی که اینگونه نباشد و احتمال ریاودورویی باشد، زنهار، که پیرامون اظهار آن نگردد و این موضع خطر و محل لغزش میباشد، زیرا پاکی نیت از جمیع شوایب ریا و دورویی در اظهارِ شغل میسّر وجود ندارد مگر از برای اربابِ نفوس قدسیّه و صاحبان قلوب کارکشتهّه و اکثری از اهل دانش و کار میباشند که خویش را خالی از ریاودورویی پندارند و در منزلت اظهار جاری ساختن خویش برمی آیند و حالا اینکه شیطان وی را فریفته و به نابودی انداخته. *

*منبع: نراقی، معراج السعاده،ص۶۱۹.

بنابر آیه ها و احادیث بعضی از پیامدهای ریاکاری به این شکل میباشد:

فسخ شدن انفاق.[۱۶]
محرومیّت از محبّت پروردگار.[۱۷]
همدمی با شیطان.[۱۸] [۱۹]
کفر خفی: از امام راستگو(ع) قصه گردیده: کُلُّ رئاءٍ شِرْکٌ إنَّه مَنْ عَمِلَ لِلنّاسِ کان ثَوابُهُ عَلَی النّاسِ و اینجانب عَمِلَ للهِ کان اجرُهُ عَلَی اللهِ. (ترجمه: هرگونه ریایی کفر میباشد، کسی که برای عموم فعالیت نماید پاداشش به عهدۀ عموم میباشد و هر که برای پروردگار شغل نماید ثوابش بر خداست.)
[۲۰]

شیوه معالجه
برخی از طرق معالجه ریاودورویی عبارت اند از:

اعتنا به خشم و غضب الاهی از فعالیت دورویی.
اعتنا به بی ارزشی جایزه و تشویق عموم در مقابل جایزه خدا قوی متعال.
اعتنا به خُلف وعده‌ها، نا سپاسی‌ها و فراموش کاری‌ها و ناتوانی‌های عموم در قدر دانی.
اعتنا به توان پروردگار در تسخیر دل‌ها و قلب‌ها.
دقت به اقتدار پروردگار در افشای ریاکاری‌ها در نزد عموم و رسوایی آن.
اعتنا به‌این که دورویی نابود کننده أجر و محرک اخروی جاری ساختن بشر میباشد.
عادت دادن خویش بدین که اجرا و شغل های نیک خویش را در پنهانی اجرا دهد. [۲۱]
مفاد مجاز برای نماد دادن اجرا به دیگر افراد
در بخش اعظمی از مفاد اجرا کاری به طور آشکار، دورویی محسوب نشده، بلکه به آن سفارش شد‌ه‌است. مثل ایفا آشکار انجام نیک و با تقوا به قصد تشویق دیگر افراد، یا این که به قصد تبلیغ آئین، یا این که پیکار با وسوسه‌های شیطان.[۲۲]

اشکال ریاودورویی در عبادت
قال الصّادق علیه السلام: فرستاده خداوند(ص) فرمود كه: زود باشد كه بر مردمان زمانى بيايد كه نهان آن‌ها خبيث و بد، و آشكار ايشان در آن نيكو باشد، به دلیل طمع در دنيا، و به آن، آن‏چه را كه در نزد آفریدگار ايشان میباشد عزم ندارند. دين ايشان ريا باشد، و هيچ واهمه به ايشان نياميزد، و آفریدگار ايشان را به عقاب سختى تعميم دهد كه همگی را فرا گيرد. پس اورا بخوانند، مانند دعاى كسى كه غرق گردیده باشد، و دعاى ايشان را مستجاب مسجد النبی کوهسنگی مشهد نگرداند

تحفة الأولیاء(ترجمه أصول کافى)؛ ج‏۳؛ ص۷۰۹

در بخشی از عبادت
ریا و دورویی سبب بطلان عبادت میباشد و فرقی ندارد که ریاودورویی در همگی اجزای یک عبادت چهره دهد، یا این که فقط در بخشی از آن. همینطور فرقی در بین اجزاى واجب و مستحب وجود ندارد.[۱۱] گرچه برخى از فقها ریاودورویی در اجزای مستحب عبادت، مانند قنوت را موجب بطلان عبادت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد ندانسته‌اند.[۱۲]

در مقدمات عبادت
دورویی در مقدمات عبادت و انجام دیگری که فارغ ماهیت عبادت باشد، منجر بطلان خویش عبادت نمی شود. از جمله در صورتی کسی ریاکارانه به مسجد برود، البته نمازی که می خواند را با اخلاص بخواند، نمازش فس رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.[۱۳]

در ویژگی شغل
در صورتیکه فردی اصولا عبادتش اخلاص داشته باشد اما بعضا خصوصیت‌های عملش برای خود نمایی و دورویی باشد، بعضا از فقها قائل به بطلان عبادت وی گردیده‌اند و بعضا دیگر، بطلان را نپذیرفته‌اند؛ مانند هر کس نمازش را برای ریاودورویی به جماعت یا این که نخستین وقت یا این که با خضوع و خشوع و فکر( طمأنینه) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بخواند.[۱۴]

متعلقات ریا و دورویی
ریاودورویی یک سری نوع میباشد:

اساسا ایمان: یعنی در ظواهر شهادتین بگوید البته در دل، آن را انکار و تکذیب نماید. این دورویی بی دینی و نفاق میباشد.
در عبادات با تصدیق اصل آئین: هر کس اصل آیین را قبول دارااست و در حضور عموم نیز عبادت‌ها را بجا می آورد، اما در خلوت خودش واجبات را رخنه‌ می‌نماید.
ریاودورویی در مستحبات.
در کیفیت و وصف عبادت واجب یا این که مستحب: مانند حضور در نماز جماعت قبل از عموم به قصد صف نخستین و امثال این.[۱۵]
اثر ها و حاصل
ریای ممدوح از نگاه نراقی در کتاب معراج السعاده:
در صورتیکه در اظهار عبادت، قصد صحیحی باشد مانند ترغیب عموم به کار نه، یا این که نحو آن، باکی در اظهار آن وجود ندارد، بلکه بسا باشد که اظهار آن افضل باشد به شرطی که مسلما شایبه ریائی در آن نباشد و مفسده دیگر هم بر آن مترتب نگردد، مثل هتک آبروی فقیری در اظهار تصدّق و در حالتی که اینگونه نباشد و احتمال ریاودورویی باشد، زنهار، که پیرامون اظهار آن نگردد و این موضع خطر و محل لغزش میباشد، زیرا پاکی نیت از جمیع شوایب ریا و دورویی در اظهارِ شغل میسّر وجود ندارد مگر از برای اربابِ نفوس قدسیّه و صاحبان قلوب کارکشتهّه و اکثری از اهل دانش و کار میباشند که خویش را خالی از ریاودورویی پندارند و در منزلت اظهار جاری ساختن خویش برمی آیند و حالا اینکه شیطان وی را فریفته و به نابودی انداخته. *

*منبع: نراقی، معراج السعاده،ص۶۱۹.

بنابر آیه ها و احادیث بعضی از پیامدهای ریاکاری به این شکل میباشد:

فسخ شدن انفاق.[۱۶]
محرومیّت از محبّت پروردگار.[۱۷]
همدمی با شیطان.[۱۸] [۱۹]
کفر خفی: از امام راستگو(ع) قصه گردیده: کُلُّ رئاءٍ شِرْکٌ إنَّه مَنْ عَمِلَ لِلنّاسِ کان ثَوابُهُ عَلَی النّاسِ و اینجانب عَمِلَ للهِ کان اجرُهُ عَلَی اللهِ. (ترجمه: هرگونه ریایی کفر میباشد، کسی که برای عموم فعالیت نماید پاداشش به عهدۀ عموم میباشد و هر که برای پروردگار شغل نماید ثوابش بر خداست.)
[۲۰]

شیوه معالجه
برخی از طرق معالجه ریاودورویی عبارت اند از:

اعتنا به خشم و غضب الاهی از فعالیت دورویی.
اعتنا به بی ارزشی جایزه و تشویق عموم در مقابل جایزه خدا قوی متعال.
اعتنا به خُلف وعده‌ها، نا سپاسی‌ها و فراموش کاری‌ها و ناتوانی‌های عموم در قدر دانی.
اعتنا به توان پروردگار در تسخیر دل‌ها و قلب‌ها.
دقت به اقتدار پروردگار در افشای ریاکاری‌ها در نزد عموم و رسوایی آن.
اعتنا به‌این که دورویی نابود کننده أجر و محرک اخروی جاری ساختن بشر میباشد.
عادت دادن خویش بدین که اجرا و شغل های نیک خویش را در پنهانی اجرا دهد. [۲۱]
مفاد مجاز برای نماد دادن اجرا به دیگر افراد
در بخش اعظمی از مفاد اجرا کاری به طور آشکار، دورویی محسوب نشده، بلکه به آن سفارش شد‌ه‌است. مثل ایفا آشکار انجام نیک و با تقوا به قصد تشویق دیگر افراد، یا این که به قصد تبلیغ آئین، یا این که پیکار با وسوسه‌های شیطان.[۲۲]