مسجد جامع ساوه در زمان های گوناگون بوسیله هنرمندان اهل ایران تزئین مسجد النبی کوهسنگی مشهد و بازسازی گردیده، اثری از بنای نخستین مسجد در زمان کنونی باقی نمانده میباشد. مسجد ساوه که به طور کاملً از آجر و گل تشکیل شده از صحن و گنبدی در جنوب، دو تراس، یک مناره، یک سری شبستان، محراب هـای متعـدد و کهن با خطـوط کوفی و دو محراب از زمان صفویه با خط ثلث در زمینی به حجم ۴۲۰۰ متر مربع تشکیلشده میباشد. شبسـتان هـا و دهلیزهای زیبای آجـری آن از آثـار سـده ششـم و عصـر سلجوقیان بهحساب میآید. صورت پلان مسجد غیر متقارن می باشد.
حیاط ورودی
سردر ورودی مسجد ساوه در چوبی و شیشه های رنگی اش میباشد که در قرن هفتم کهاین مسجد آنقدرها هم تاریخی نبـود، در ورودی و مجموعـه سـرد ، صحیح روبـه روی گنبدخانه قرار داشته و برای پا گذاشتن به صحن مسجد می بایست از یک طاق رفیع و ۲ منـاره در دو طرفش، می گذشتند. ۲ منـاره آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مسجد جـامع سـاوه، قـدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود.
حیاط مسجد ساوه
مسجد جامع ساوه دارنده دو تراس گسترده میباشد که در ضلع جنوبی و غربی تراس قراردارد. سازندگان این بخشها، نمای بیرونی آنها را با خشت و تماما هنرمندانـه تزئین کرده اند. پیرامون حیاط ها نیز شبستانها و حجره هایی تشکیل شده که از آنان تحت عنوان معبد و استراحت استعمال میشد.
دهلیزهـا و راهروهـای بـزرگ، این شبستان ها را به یکدیگر متصل می نماید که هر راهرو با عرضی موازی با ۳ متر و ۵۰۰ سانتی متر و ارتفاع تقریبی ۲۰ متر تاسیس شده است. آجرهای چهارگوش نیـز کف راهروها را فرش کرده و آن را قشنگ و تماشایی ساخته میباشد. در سمت راست تراس بنا شده در ضلع غربی مسجد، روش پلـه اکوچک و باریک جای دارد که درواقع شیوه ورودی به پشت بام مسجد میباشد شبستان و راهروها نیز پوشیده از سقفی از گنبدی صورت میباشد که با استعمال از کاهگل ، سطح بیرونی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آنان پوشیده گردیده است.
محراب
این مسجد مشتمل بر ۶ محراب بوده میباشد. باطن محراب و ربرروی ستون اولیه نوشته ها آیه ۲۵۴ سوره مبارکه بقره (آیه الکرسی) به خط ثلث گچبری شـده کـه قسمتی از آن از در میان رفتـه میباشد.
در ستون آجل آیه ۲۳۸ سوره بقره به خط ثلث گچبری شدهاست. بالای کتیبه نام برده ودر هشت لوزی صورت واژه و کلمه (علی) هشت توشه به خط کوفی تکرار گردیدهاست اصولا گچ تحت عنوان عنصری صورت پذیر کاربرد وسیعی در بناهای تاریخی خصوصا تزیین مساجد داشته میباشد به همین ادله مسجد جامع ساوه نیز از این ماده در سطح کبیر ای در بخـش هـای متعدد دربرگیرنده گنبد منزل اساسی وشبستان های جناح جنوبی و محراب به کارگیری شده و اثر ها بدیعی به وجود آمده میباشد.
مسجد_جامع_ساوه
مناره
در کناره شمال شرقی و خارج از مسجد ساوه ، منارهای رفیع و آجری مرتبط با شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد زمان سلجوقی واقع گردیده است. نصیب زیر این مناره معمولی و قسمتهای بالایی آن با نقوش آجری مزین گردیده و مبتنی بر شواهد و مستندات، به گذر زمان فرصت قسمتی از آن تخریب یا این که ریزش نموده است و ارتفـاع فعلی آن ۱۴ متر و با قطر ۳،۵ متر میباشد.
رویکرد پله ای مارپیچ که به نقوش متنوع و پررنگ مزین گردیده، قابلیت و امکان دسترسی به نوک مناره را آماده میاورد. در نصیب ذیل منار جملـه «لا پیامبر بعد از آن محمد» سه توشه به خط کوفی بنائی با خشت درج شده میباشد. درزیر لبه دو کتیبه ای وجود داشته که به خط ثلث در تاریخ ۵۰۴ هجری بوده میباشد.
صحن
ایوان مستطیل مربع صورت و حوضی هشت ضلعی بلندمرتبه نیز در میانه صحن مسجد جامع ساوه جایدارد که دلنشین و دوست داشـتنی جلـوه مـی کنـد و چهـار باغچـه با درختانی بلند در آن خود نمایی می نمایند.
شبستان
این مسجد دارنده سه شبستان است در جناح شرقی مسجد نیز یکسری شبستان با طاقهای بلند وجود داراست ودارای طاق نمای محرابی صورت می باشد در ایـن جناح نیز تغییر و تحول و تحولاتی بسیار انجام شده میباشد.
گنبد منزل
گنبد منزل مسجد جامع ساوه با تناسبات معماری اسلامی اهل ایران قرینه سازی و کناره سازی خوشگل به طول حدود ۱۷ متر سازه گردیدهاست. تزیینات کاشی کاری تحت گنبد و برگرداندن آن در پوشش فرنگی زیبایی جلوه خاصی بدین سازه بخشیده میباشد.
مسجد جامع ساوه در زمان های گوناگون بوسیله هنرمندان اهل ایران تزئین مسجد النبی کوهسنگی مشهد و بازسازی گردیده، اثری از بنای نخستین مسجد در زمان کنونی باقی نمانده میباشد. مسجد ساوه که به طور کاملً از آجر و گل تشکیل شده از صحن و گنبدی در جنوب، دو تراس، یک مناره، یک سری شبستان، محراب هـای متعـدد و کهن با خطـوط کوفی و دو محراب از زمان صفویه با خط ثلث در زمینی به حجم ۴۲۰۰ متر مربع تشکیلشده میباشد. شبسـتان هـا و دهلیزهای زیبای آجـری آن از آثـار سـده ششـم و عصـر سلجوقیان بهحساب میآید. صورت پلان مسجد غیر متقارن می باشد.
حیاط ورودی
سردر ورودی مسجد ساوه در چوبی و شیشه های رنگی اش میباشد که در قرن هفتم کهاین مسجد آنقدرها هم تاریخی نبـود، در ورودی و مجموعـه سـرد ، صحیح روبـه روی گنبدخانه قرار داشته و برای پا گذاشتن به صحن مسجد می بایست از یک طاق رفیع و ۲ منـاره در دو طرفش، می گذشتند. ۲ منـاره آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مسجد جـامع سـاوه، قـدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود.
حیاط مسجد ساوه
مسجد جامع ساوه دارنده دو تراس گسترده میباشد که در ضلع جنوبی و غربی تراس قراردارد. سازندگان این بخشها، نمای بیرونی آنها را با خشت و تماما هنرمندانـه تزئین کرده اند. پیرامون حیاط ها نیز شبستانها و حجره هایی تشکیل شده که از آنان تحت عنوان معبد و استراحت استعمال میشد.
دهلیزهـا و راهروهـای بـزرگ، این شبستان ها را به یکدیگر متصل می نماید که هر راهرو با عرضی موازی با ۳ متر و ۵۰۰ سانتی متر و ارتفاع تقریبی ۲۰ متر تاسیس شده است. آجرهای چهارگوش نیـز کف راهروها را فرش کرده و آن را قشنگ و تماشایی ساخته میباشد. در سمت راست تراس بنا شده در ضلع غربی مسجد، روش پلـه اکوچک و باریک جای دارد که درواقع شیوه ورودی به پشت بام مسجد میباشد شبستان و راهروها نیز پوشیده از سقفی از گنبدی صورت میباشد که با استعمال از کاهگل ، سطح بیرونی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آنان پوشیده گردیده است.
محراب
این مسجد مشتمل بر ۶ محراب بوده میباشد. باطن محراب و ربرروی ستون اولیه نوشته ها آیه ۲۵۴ سوره مبارکه بقره (آیه الکرسی) به خط ثلث گچبری شـده کـه قسمتی از آن از در میان رفتـه میباشد.
در ستون آجل آیه ۲۳۸ سوره بقره به خط ثلث گچبری شدهاست. بالای کتیبه نام برده ودر هشت لوزی صورت واژه و کلمه (علی) هشت توشه به خط کوفی تکرار گردیدهاست اصولا گچ تحت عنوان عنصری صورت پذیر کاربرد وسیعی در بناهای تاریخی خصوصا تزیین مساجد داشته میباشد به همین ادله مسجد جامع ساوه نیز از این ماده در سطح کبیر ای در بخـش هـای متعدد دربرگیرنده گنبد منزل اساسی وشبستان های جناح جنوبی و محراب به کارگیری شده و اثر ها بدیعی به وجود آمده میباشد.
مسجد_جامع_ساوه
مناره
در کناره شمال شرقی و خارج از مسجد ساوه ، منارهای رفیع و آجری مرتبط با شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد زمان سلجوقی واقع گردیده است. نصیب زیر این مناره معمولی و قسمتهای بالایی آن با نقوش آجری مزین گردیده و مبتنی بر شواهد و مستندات، به گذر زمان فرصت قسمتی از آن تخریب یا این که ریزش نموده است و ارتفـاع فعلی آن ۱۴ متر و با قطر ۳،۵ متر میباشد.
رویکرد پله ای مارپیچ که به نقوش متنوع و پررنگ مزین گردیده، قابلیت و امکان دسترسی به نوک مناره را آماده میاورد. در نصیب ذیل منار جملـه «لا پیامبر بعد از آن محمد» سه توشه به خط کوفی بنائی با خشت درج شده میباشد. درزیر لبه دو کتیبه ای وجود داشته که به خط ثلث در تاریخ ۵۰۴ هجری بوده میباشد.
صحن
ایوان مستطیل مربع صورت و حوضی هشت ضلعی بلندمرتبه نیز در میانه صحن مسجد جامع ساوه جایدارد که دلنشین و دوست داشـتنی جلـوه مـی کنـد و چهـار باغچـه با درختانی بلند در آن خود نمایی می نمایند.
شبستان
این مسجد دارنده سه شبستان است در جناح شرقی مسجد نیز یکسری شبستان با طاقهای بلند وجود داراست ودارای طاق نمای محرابی صورت می باشد در ایـن جناح نیز تغییر و تحول و تحولاتی بسیار انجام شده میباشد.
گنبد منزل
گنبد منزل مسجد جامع ساوه با تناسبات معماری اسلامی اهل ایران قرینه سازی و کناره سازی خوشگل به طول حدود ۱۷ متر سازه گردیدهاست. تزیینات کاشی کاری تحت گنبد و برگرداندن آن در پوشش فرنگی زیبایی جلوه خاصی بدین سازه بخشیده میباشد.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: نقش فرهنگی، گردشگری و انتقال ارزشهای دینی