???? ???? ????? ??????? ????

(متوفی ۲ق) پسرخاله حضرت محمد(ص) و از بزرگان قریش بود که نبی(ص) را بسیار آزرد. نضر یکی‌از پرچمداران قریش در نزاع بدر بود که بعداز اسارت به فرمان فرستاده اکرم(ص) کشته شد.به گفته ابن عباس، صحابی فرستاده، همگی‌ آیاتی که در آن لفظ «أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» (افسانه‌های پیشینیان) آمده میباشد اشاره به نضر بن حارث داراست. معاش‌طومار ،نضر بن حارث بن علقمة بن کَلَدة بن عبدمناف (متوفی ۲ق) پسرخاله حضرت محمد(ص)[۱]، از بزرگان قریش و از سرسخت‌ترین معاندان نبی معبود(ص) در مکه محسوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشد.[۲]

وی درایت‌هایی درباره ‌کتاب‌های ایرانیان و دیگر اقوام داشت و تاریخ آن‌ها را در حیره (در حوالی شهر نجف کنونی) خوانده بود و با مسیحیان و یهودیان نیز رابطه داشت.[۳] ابن کثیر، از مفسران قرن هشتم قمری، نوشته میباشد نضر بن حارث با نقل قصه‌های رستم و اسفندیار ادعای هماوردی با قرآن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.[۴]

او بعد از اسارت در نبرد بدر، در محلی به اسم «صفراء»[۵] و یا این که در «اثیل» (جایی فی مابین بدر و صفراء)[۶] با امر فرستاده(ص) و به دست امام علی(ع) کشته شد آزار و دشمنی علیه فرستاده(ص) .نضر بن حارث، از متعصب‌ترین اشخاص قریش در دشمنی و تکذیب حضرت محمد(ص) بود.[۸] در مخالفت وی با فرستاده اکرم آمده میباشد که هرگاه نبی(ص)، تبلیغ رسالت می‌نمود و سخن آفریدگار را بر عموم میخواند، وی نیز در تقابل با وی روایت رستم و اسفندیار و قصه‌ها و حکایت‌های پادشاهان کشور‌ایران را ‌بازگو رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکرد.[۹]

دیگر اقدامات نضر علیه رسول عبارتند از: تحریک و تغییر تحول موضع بقیه افراد علیه نبی(ص).[۱۰] برای مثال طراحان و هم‌پیمانان قریش در نقشه‌ قتل فرستاده اکرم(ص) در لیلة المبیت.[۱۱] تالیف کننده‌ عهد و پیمان‌طومار شعب ابی‌طالب، در محاصره مسلمانها و بنی‌هاشم.[۱۲] به گفته «ابوسعد خرگوشی»، از صوفیان و نویسندگان شافعی مذهب پر اسم و رسم در قرن چهارم هجری، نضر بن حارث در جریانی قصد جان رسول(ص) را کرده بود؛ البته با التفات خدا، واهمه و وحشت بر وی مستولی گشته و نتوانست نیت خویش را به جاری ساختن شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد درآورد

شأن نزول آیه‌ها درباره نضر
به اعتقادوباور بعضا از مفسران یکسری آیه از قرآن در مذمت نضر بن حارث نازل شد‌ه‌است. برای مثال آیه ۳ سوره حج، آیه ۴۲ سوره فاطر و آیه ۷ سوره جاثیه که بیان کنده طغیان و عناد کافران در قبال وحی میباشد،[۱۴] آیه ۵ سوره فرقان مرتبط با اتهام «بَشَری تلاوت قرآن»،[۱۵] آیه ۳۱ سوره انفال و ۵ سوره فرقان مرتبط با اتهام «افسانه پیشینیان بودن قصه‌های قرآن»[۱۶] و آیه ۳۲ سوره انفال و آیه ۱۶ سوره ص درباره «درخواست عذاب نضر بن حارث از آفریدگار».[۱۷]

به گفته ابن عباس، صحابی نبی، هشت آیه از نشانه‌ها سوره مداد درباره‌ نضر بن حارث نازل شد‌ه‌است، به ویژه آیه پانزدهم این سوره که میفرماید: «إِذا تُتْلی عَلَیهِ آیه هاُنا قال أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» (در حالی که هرگاه آیه ها ما بر وی خوانده خواهد شد می گوید: اینها افسانه‌های پیشینیان میباشد.) و کلیه‌ آیاتی که در آن لفظ «أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» آمده میباشد، اشاره به نضر دارااست.
نبرد بدر
نوشته ی علمیٔ مهم: غزوه بدر
ابن حارث از حریق‌افروزان نزاع بدر و یک کدام از پرچمداران قریش درین مبارزه بود.[۱۹] وی به یار و همدم عقبة بن ابی‌معیط و ابوجهل با نسبت واهمه دادن به عده ای که از حضور در مبارزه بدر اکراه داشتند، آنان‌را ناگزیر به کمپانی درین پیکار نمودند.[۲۰]

پانویس
زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۸۸.
ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۲، ص۷۳؛ زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن کثیر، تعبیر و تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۱۹ق، ج۴، ص۴۱.
الحمیری، السیرة النبویه، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص۵۲۷؛ ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۲۱؛ طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۴۵۹.
واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۴۹؛ بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۱۳؛ زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۰۱؛ طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۴۵۹.
بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱.
ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۸۸.
بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱.
طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۳۷۰؛ ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۱۷۶.
مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۴۳؛ سهیلی، الروض الأنف، ۱۴۱۲ق، ج‌۳، ص۲۸۲.
خرگوشی، شرف ‌النبی، ۱۳۶۱ش، ص۱۷۴-۱۷۵.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۷، ص۱۱۳؛ التفسیر الکبیر، فخر رازی، ۱۴۲۰ق، ج۲۳، ص۲۰۲؛ مکارم شیرازی، تعبیر و تفسیر مثال، ۱۳۸۰ش، ج۱۴، ص۱۲؛ بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۳۹؛ واعظ کاشفی، تعبیروتفسیر حسینی، بی‌تا، ص۱۱۱۹؛ کاشانی، منهج الصادقین، ۱۳۳۶ش، ج۸، ص۲۹۲.
روضه خوان طوسی، التبیان فی تعبیروتفسیر القرآن، بی‌تا، ج۷، ص۴۷۲.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۴۲۸؛ روحانی طوسی، التبیان، بی‌تا، ج۷، ص۴۷۲.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۴۶۰؛ واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۳۳؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۲، ص۱۶۶؛ هاشمی رفسنجانی، فرهنگ وتمدن قرآن، ۱۳۸۳ش، ج۳۰، ص۵۰۲.
الحمیری، السیرة النبویه، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص۳۰۰.
مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۱۰۰؛ بلاذری، جمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۲۹۳؛ واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۵۸.
بلاذری، جمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۲۹۲؛ مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۸۸.

(متوفی ۲ق) پسرخاله حضرت محمد(ص) و از بزرگان قریش بود که نبی(ص) را بسیار آزرد. نضر یکی‌از پرچمداران قریش در نزاع بدر بود که بعداز اسارت به فرمان فرستاده اکرم(ص) کشته شد.به گفته ابن عباس، صحابی فرستاده، همگی‌ آیاتی که در آن لفظ «أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» (افسانه‌های پیشینیان) آمده میباشد اشاره به نضر بن حارث داراست. معاش‌طومار ،نضر بن حارث بن علقمة بن کَلَدة بن عبدمناف (متوفی ۲ق) پسرخاله حضرت محمد(ص)[۱]، از بزرگان قریش و از سرسخت‌ترین معاندان نبی معبود(ص) در مکه محسوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشد.[۲]

وی درایت‌هایی درباره ‌کتاب‌های ایرانیان و دیگر اقوام داشت و تاریخ آن‌ها را در حیره (در حوالی شهر نجف کنونی) خوانده بود و با مسیحیان و یهودیان نیز رابطه داشت.[۳] ابن کثیر، از مفسران قرن هشتم قمری، نوشته میباشد نضر بن حارث با نقل قصه‌های رستم و اسفندیار ادعای هماوردی با قرآن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.[۴]

او بعد از اسارت در نبرد بدر، در محلی به اسم «صفراء»[۵] و یا این که در «اثیل» (جایی فی مابین بدر و صفراء)[۶] با امر فرستاده(ص) و به دست امام علی(ع) کشته شد آزار و دشمنی علیه فرستاده(ص) .نضر بن حارث، از متعصب‌ترین اشخاص قریش در دشمنی و تکذیب حضرت محمد(ص) بود.[۸] در مخالفت وی با فرستاده اکرم آمده میباشد که هرگاه نبی(ص)، تبلیغ رسالت می‌نمود و سخن آفریدگار را بر عموم میخواند، وی نیز در تقابل با وی روایت رستم و اسفندیار و قصه‌ها و حکایت‌های پادشاهان کشور‌ایران را ‌بازگو رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکرد.[۹]

دیگر اقدامات نضر علیه رسول عبارتند از: تحریک و تغییر تحول موضع بقیه افراد علیه نبی(ص).[۱۰] برای مثال طراحان و هم‌پیمانان قریش در نقشه‌ قتل فرستاده اکرم(ص) در لیلة المبیت.[۱۱] تالیف کننده‌ عهد و پیمان‌طومار شعب ابی‌طالب، در محاصره مسلمانها و بنی‌هاشم.[۱۲] به گفته «ابوسعد خرگوشی»، از صوفیان و نویسندگان شافعی مذهب پر اسم و رسم در قرن چهارم هجری، نضر بن حارث در جریانی قصد جان رسول(ص) را کرده بود؛ البته با التفات خدا، واهمه و وحشت بر وی مستولی گشته و نتوانست نیت خویش را به جاری ساختن شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد درآورد

شأن نزول آیه‌ها درباره نضر
به اعتقادوباور بعضا از مفسران یکسری آیه از قرآن در مذمت نضر بن حارث نازل شد‌ه‌است. برای مثال آیه ۳ سوره حج، آیه ۴۲ سوره فاطر و آیه ۷ سوره جاثیه که بیان کنده طغیان و عناد کافران در قبال وحی میباشد،[۱۴] آیه ۵ سوره فرقان مرتبط با اتهام «بَشَری تلاوت قرآن»،[۱۵] آیه ۳۱ سوره انفال و ۵ سوره فرقان مرتبط با اتهام «افسانه پیشینیان بودن قصه‌های قرآن»[۱۶] و آیه ۳۲ سوره انفال و آیه ۱۶ سوره ص درباره «درخواست عذاب نضر بن حارث از آفریدگار».[۱۷]

به گفته ابن عباس، صحابی نبی، هشت آیه از نشانه‌ها سوره مداد درباره‌ نضر بن حارث نازل شد‌ه‌است، به ویژه آیه پانزدهم این سوره که میفرماید: «إِذا تُتْلی عَلَیهِ آیه هاُنا قال أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» (در حالی که هرگاه آیه ها ما بر وی خوانده خواهد شد می گوید: اینها افسانه‌های پیشینیان میباشد.) و کلیه‌ آیاتی که در آن لفظ «أَساطِیرُ الْأَوَّلِینَ» آمده میباشد، اشاره به نضر دارااست.
نبرد بدر
نوشته ی علمیٔ مهم: غزوه بدر
ابن حارث از حریق‌افروزان نزاع بدر و یک کدام از پرچمداران قریش درین مبارزه بود.[۱۹] وی به یار و همدم عقبة بن ابی‌معیط و ابوجهل با نسبت واهمه دادن به عده ای که از حضور در مبارزه بدر اکراه داشتند، آنان‌را ناگزیر به کمپانی درین پیکار نمودند.[۲۰]

پانویس
زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۸۸.
ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۲، ص۷۳؛ زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن کثیر، تعبیر و تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۱۹ق، ج۴، ص۴۱.
الحمیری، السیرة النبویه، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص۵۲۷؛ ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۱۲۱؛ طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۴۵۹.
واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۴۹؛ بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۲، ص۱۳؛ زرکلی، الاعلام، ۱۹۸۰م، ج۸، ص۳۳.
ابن اثیر، اسدالغابه، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۰۱؛ طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۴۵۹.
بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱.
ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۸۸.
بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۴۱.
طبری، تاریخ طبری، بی‌تا، ج۲، ص۳۷۰؛ ابن‌کثیر، البدایة و النهایة، ۱۳۹۸ق، ج۳، ص۱۷۶.
مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۴۳؛ سهیلی، الروض الأنف، ۱۴۱۲ق، ج‌۳، ص۲۸۲.
خرگوشی، شرف ‌النبی، ۱۳۶۱ش، ص۱۷۴-۱۷۵.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۷، ص۱۱۳؛ التفسیر الکبیر، فخر رازی، ۱۴۲۰ق، ج۲۳، ص۲۰۲؛ مکارم شیرازی، تعبیر و تفسیر مثال، ۱۳۸۰ش، ج۱۴، ص۱۲؛ بلاذری، جُمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۱۳۹؛ واعظ کاشفی، تعبیروتفسیر حسینی، بی‌تا، ص۱۱۱۹؛ کاشانی، منهج الصادقین، ۱۳۳۶ش، ج۸، ص۲۹۲.
روضه خوان طوسی، التبیان فی تعبیروتفسیر القرآن، بی‌تا، ج۷، ص۴۷۲.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۴۲۸؛ روحانی طوسی، التبیان، بی‌تا، ج۷، ص۴۷۲.
طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۴۶۰؛ واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۱۳۳؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۱۲، ص۱۶۶؛ هاشمی رفسنجانی، فرهنگ وتمدن قرآن، ۱۳۸۳ش، ج۳۰، ص۵۰۲.
الحمیری، السیرة النبویه، ۱۳۸۳ق، ج۲، ص۳۰۰.
مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۱۰۰؛ بلاذری، جمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۲۹۳؛ واقدی، المغازی، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۵۸.
بلاذری، جمل اینجانب انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۱، ص۲۹۲؛ مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج‌۱، ص۸۸.