???? ???? ????? ??????? ????

طرح عقیده ولایت عالم
محمدتقی برغانی بعداز فتح ولایات شمال جمهوری اسلامی ایران بوسیله ارتش شوروی و دخالت فرانسه و انگلستان در کارها داخلی مملکت، عقیده ولایت عالم را مطرح کرد.[۸۴] بیان شده وی او‌لین فردی بود که ولایت عالم را مطرح و حکومت پادشاهی را نامشروع اظهار‌کرد.[۸۵] دربار پادشاه، علمای تراز اولیه طهران را دعوت کرد و در حضور سلطان، نظرها فقاهتی در این مورد ذکر شد و ملا محمدتقی عقیده رهبری فقیهان در بعد از ظهر غایب بودن کبرا را مطرح کرد و خواهان سلب تفویض پادشاه و شاهزادگان مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.

[۸۶] برادرش ملا محمدصالح نیز با تأیید نگرش اخوی خویش به تبیین آن پرداخت.[۸۷] گروهی از علما سخنان وی را تأیید کردند؛ البته نشست با مخالفت یکی‌از علمای در حدود دربار، متشنج شد.[۸۸] اورده شده فتحعلی‌پاد شاه برای دوری و رویا رویی با این عقیده، مجتهد برغانی و برادرانش را به عراق تبعید کرد؛[۸۹] ولی بعداز مدتی با پادرمیانی جعفر کشف کننده‌الغطاء نزد فتحعلی‌سلطان، با برگشت آن‌ها به جمهوری اسلامی ایران به شرط عدم حضور در طهران موافقت شد. او شهر قزوین را محل معاش خویش قرار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بخشید.[۹۰]

صفحه های نهایی کتاب مجالس المتقین برغانی که در آن صحنه شهید شدن وی هم نگارگری گردیده و هم گستردن داده گردیده است. عکس از شبکه تلگرامی کتابخانه تخصصی اسلام و رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کشور ایران.
محمدتقی برغانی در سال ۱۲۵۳ق در بعد از ظهر سلطنت محمدشاه قاجار، حکومت بعد از ظهر خود را غیرشرعی و از دولت‌های ظالم قلمداد کرد و قائل به غصب زمام کارها مرزوبوم به وسیله حکومت شد.[۹۱]

کار‌های اجتماعی
ملا محمدتقی برغانی عمل‌های فراوانی در قضیه‌های گوناگون اجتماعی داشت که بعضا از آن ها عبارتند از:

پیکار با انحرافات مذهبی
یک کدام از دلایل آوازه ملا محمدتقی، عکس العمل تاریخی و قاطع وی با جریان شیخیه و در غایت بابیه بود. این روایت از رویدادها اصلی تاریخ کشور ایران و تشیع در بعدازظهر قاجار محسوب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده‌است.[۹۲]

روضه خوان احمد احسایی مؤسس فرقه شیخیه در هجرت خویش به کشور‌ایران در سال ۱۲۴۰ق، آیتم استقبال عموم شهرهای متعدد قرار گرفت. اورده شده با مطرح شدن ذهن ها و عقاید انحرافی وی در مجامع فقاهتی و علمی، ملا محمدتقی سازه به درخواست توده‌ای از علما، احسایی را به مناظره دعوت کرد که نتیجه ها آن تکفیر احسایی از جانب برغانی بود.[۹۳] سید محمدمهدی، فرزند سید علی طباطبایی، محمدجعفر استرآبادی، ملا آقای دربندی، سید محمدحسین اصفهانی، سید ابراهیم موسوی قزوینی و محمدحسن نجفی از عالمانی بودند که به پیروی از برغانی، حکم به شرک احسایی نمودند.[۹۴]

فتوای مجتهد برغانی به‌سرعت در جامعه اسلامی منعکس شدن یافت و باعث طرد و انزوای احسایی و طرفدارانش شد.[۹۵] احسایی ناگزیر کشور ایران را به اراده مسافرت حج شکاف کرد و بعد از چندی درگذشت.[۹۶] ملا محمدتقی بعداز مرگ احسایی، جانشین وی سید کاظم رشتی را نیز تکفیر کرد.[۹۷] نقل شده تا بعد از ظهر حاضر شیعه‌ها امامی در کشور ایران، عراق و بقیه مرکز ها شیعه حتی‌در محل تولد احسایی از این فتوا تبعیت کرده‌اند.[۹۸]

او با پیدایش فرقه بابیه بر شدت نزاع خویش خاطر نشان کرد و با فتوای خویش آنها‌را گم راه معرفی کرده و حکم به بی دینی آنان اعطا کرد.[۹۹] آورده شده این فتوا تأثیر قابل توجهی در انزوای فرقه بابیه اعمال کرد.[۱۰۰]

برغانی از صوفیه زمانه خویش نیز به شدت عیب گیری می کرد که‌این زمینه باعث آزرده خیال شدن حاج میرزا آقاسی،‌ صدر اعظم محمدشاه قاجار شد و در صدد اخراج وی از جمهوری اسلامی ایران برآمد.[۱۰۱]

کمپانی در نزاع با شوروی
محمدتقی برغانی به همدم سید محمد مجاهد و علمای دیگر در مبارزه کشور ایران و شوروی[۱۰۲] در میان سال‌های ۱۲۴۱ق تا ۱۲۴۳ق کمپانی کرد؛[۱۰۳] همین دستور منجر شد تا اورا از علمای مجاهد قلمداد نمایند.[۱۰۴] وی در انتهای یکی‌از کتاب‌های خویش برای برد ایرانیان در قبال شوروی که تبریز و نواحی آذربایجان را در مشت گرفته بود، دعا کرد.[۱۰۵]

مدیر حوزه علمیه قزوین

مسجد شهیدی یا این که شهید ثالث در قزوین
محمدتقی برغانی مدتی مدیر حوزه علمیه قزوین را برعهده داشت. به یقین بعضا پژوهشگران، حوزه علمیه قزوین با کارایی وی به رویش و بالندگی رسید[۱۰۶] و تبدیل به یک مدرسه اساسی فکری در عالم تشیع[۱۰۷] و همینطور پیکار با استبداد و انحرافات مذهبی شد.[۱۰۸] وی نقش عمده‌ای در انتشار تمدن تشیع و مسلک اصولی داشت.[۱۰۹] سید جمال‌الدین اسدآبادی را از ثمرات حوزه علمیه قزوین و از شاگردان فکری قبیله برغانی برشمرده‌اند.[۱۱۰]

تاسیس مسجد
ملا محمدتقی برغانی در حین حضور در عراق، مسجدی در کربلا ایجاد کرد و به امام جماعت و موعظه عموم درگیر شد. این مسجد به مسجد برغانی آوازه داشت و بعداز شهادتش به مسجد شهید ثالث مشهور شد.[۱۱۱] برغانی، مسجد دیگری به اسم جامع صغیر نیز در قزوین تاسیس کرد که بعداز شهادتش، به مسجد شهیدی آوازه یافت.[۱۱۲]

طرح عقیده ولایت عالم
محمدتقی برغانی بعداز فتح ولایات شمال جمهوری اسلامی ایران بوسیله ارتش شوروی و دخالت فرانسه و انگلستان در کارها داخلی مملکت، عقیده ولایت عالم را مطرح کرد.[۸۴] بیان شده وی او‌لین فردی بود که ولایت عالم را مطرح و حکومت پادشاهی را نامشروع اظهار‌کرد.[۸۵] دربار پادشاه، علمای تراز اولیه طهران را دعوت کرد و در حضور سلطان، نظرها فقاهتی در این مورد ذکر شد و ملا محمدتقی عقیده رهبری فقیهان در بعد از ظهر غایب بودن کبرا را مطرح کرد و خواهان سلب تفویض پادشاه و شاهزادگان مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.

[۸۶] برادرش ملا محمدصالح نیز با تأیید نگرش اخوی خویش به تبیین آن پرداخت.[۸۷] گروهی از علما سخنان وی را تأیید کردند؛ البته نشست با مخالفت یکی‌از علمای در حدود دربار، متشنج شد.[۸۸] اورده شده فتحعلی‌پاد شاه برای دوری و رویا رویی با این عقیده، مجتهد برغانی و برادرانش را به عراق تبعید کرد؛[۸۹] ولی بعداز مدتی با پادرمیانی جعفر کشف کننده‌الغطاء نزد فتحعلی‌سلطان، با برگشت آن‌ها به جمهوری اسلامی ایران به شرط عدم حضور در طهران موافقت شد. او شهر قزوین را محل معاش خویش قرار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بخشید.[۹۰]

صفحه های نهایی کتاب مجالس المتقین برغانی که در آن صحنه شهید شدن وی هم نگارگری گردیده و هم گستردن داده گردیده است. عکس از شبکه تلگرامی کتابخانه تخصصی اسلام و رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کشور ایران.
محمدتقی برغانی در سال ۱۲۵۳ق در بعد از ظهر سلطنت محمدشاه قاجار، حکومت بعد از ظهر خود را غیرشرعی و از دولت‌های ظالم قلمداد کرد و قائل به غصب زمام کارها مرزوبوم به وسیله حکومت شد.[۹۱]

کار‌های اجتماعی
ملا محمدتقی برغانی عمل‌های فراوانی در قضیه‌های گوناگون اجتماعی داشت که بعضا از آن ها عبارتند از:

پیکار با انحرافات مذهبی
یک کدام از دلایل آوازه ملا محمدتقی، عکس العمل تاریخی و قاطع وی با جریان شیخیه و در غایت بابیه بود. این روایت از رویدادها اصلی تاریخ کشور ایران و تشیع در بعدازظهر قاجار محسوب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده‌است.[۹۲]

روضه خوان احمد احسایی مؤسس فرقه شیخیه در هجرت خویش به کشور‌ایران در سال ۱۲۴۰ق، آیتم استقبال عموم شهرهای متعدد قرار گرفت. اورده شده با مطرح شدن ذهن ها و عقاید انحرافی وی در مجامع فقاهتی و علمی، ملا محمدتقی سازه به درخواست توده‌ای از علما، احسایی را به مناظره دعوت کرد که نتیجه ها آن تکفیر احسایی از جانب برغانی بود.[۹۳] سید محمدمهدی، فرزند سید علی طباطبایی، محمدجعفر استرآبادی، ملا آقای دربندی، سید محمدحسین اصفهانی، سید ابراهیم موسوی قزوینی و محمدحسن نجفی از عالمانی بودند که به پیروی از برغانی، حکم به شرک احسایی نمودند.[۹۴]

فتوای مجتهد برغانی به‌سرعت در جامعه اسلامی منعکس شدن یافت و باعث طرد و انزوای احسایی و طرفدارانش شد.[۹۵] احسایی ناگزیر کشور ایران را به اراده مسافرت حج شکاف کرد و بعد از چندی درگذشت.[۹۶] ملا محمدتقی بعداز مرگ احسایی، جانشین وی سید کاظم رشتی را نیز تکفیر کرد.[۹۷] نقل شده تا بعد از ظهر حاضر شیعه‌ها امامی در کشور ایران، عراق و بقیه مرکز ها شیعه حتی‌در محل تولد احسایی از این فتوا تبعیت کرده‌اند.[۹۸]

او با پیدایش فرقه بابیه بر شدت نزاع خویش خاطر نشان کرد و با فتوای خویش آنها‌را گم راه معرفی کرده و حکم به بی دینی آنان اعطا کرد.[۹۹] آورده شده این فتوا تأثیر قابل توجهی در انزوای فرقه بابیه اعمال کرد.[۱۰۰]

برغانی از صوفیه زمانه خویش نیز به شدت عیب گیری می کرد که‌این زمینه باعث آزرده خیال شدن حاج میرزا آقاسی،‌ صدر اعظم محمدشاه قاجار شد و در صدد اخراج وی از جمهوری اسلامی ایران برآمد.[۱۰۱]

کمپانی در نزاع با شوروی
محمدتقی برغانی به همدم سید محمد مجاهد و علمای دیگر در مبارزه کشور ایران و شوروی[۱۰۲] در میان سال‌های ۱۲۴۱ق تا ۱۲۴۳ق کمپانی کرد؛[۱۰۳] همین دستور منجر شد تا اورا از علمای مجاهد قلمداد نمایند.[۱۰۴] وی در انتهای یکی‌از کتاب‌های خویش برای برد ایرانیان در قبال شوروی که تبریز و نواحی آذربایجان را در مشت گرفته بود، دعا کرد.[۱۰۵]

مدیر حوزه علمیه قزوین

مسجد شهیدی یا این که شهید ثالث در قزوین
محمدتقی برغانی مدتی مدیر حوزه علمیه قزوین را برعهده داشت. به یقین بعضا پژوهشگران، حوزه علمیه قزوین با کارایی وی به رویش و بالندگی رسید[۱۰۶] و تبدیل به یک مدرسه اساسی فکری در عالم تشیع[۱۰۷] و همینطور پیکار با استبداد و انحرافات مذهبی شد.[۱۰۸] وی نقش عمده‌ای در انتشار تمدن تشیع و مسلک اصولی داشت.[۱۰۹] سید جمال‌الدین اسدآبادی را از ثمرات حوزه علمیه قزوین و از شاگردان فکری قبیله برغانی برشمرده‌اند.[۱۱۰]

تاسیس مسجد
ملا محمدتقی برغانی در حین حضور در عراق، مسجدی در کربلا ایجاد کرد و به امام جماعت و موعظه عموم درگیر شد. این مسجد به مسجد برغانی آوازه داشت و بعداز شهادتش به مسجد شهید ثالث مشهور شد.[۱۱۱] برغانی، مسجد دیگری به اسم جامع صغیر نیز در قزوین تاسیس کرد که بعداز شهادتش، به مسجد شهیدی آوازه یافت.[۱۱۲]