???? ???? ????? ??????? ????

حَمّاد بن عیسی جُهَنی، محدث و دانا امامیه در قرن دوم که ازامام درستگو(ع) و امام کاظم(ع) قصه نقل نموده است. بعضا اورا معاصر با امام رضا(ع) و امام جواد(ع) نیز دانسته‌اند. از حماد، در منابع حدیثی شیعه، افزون بر ۵۰۰‏۱ حدیث آورده شده که بیشتر احادیث وی مرتبط با احکام میباشد. وی در امامت و رفتار نیز احادیثی نقل نموده است. کتاب هایی نیز به وی منسوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

رجالیان شیعه اورا با صفاتی زیرا ثقه و صدوق ستوده‌اند اما بیشتر رجالیون اهل سنت، او‌را تضعیف و‌ گاه به تهمت و اوضاع حدیث جنایتکار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.

معاش طومار
در منابع رجالی، حماد بن عیسی را عربِ کوفی الاصل و مستقر بصره معرفی کرده‌اند.[۱] به این سبب ساز به بصری به شهرت رسیده است.[۲] مؤید این حیث، آوازه حماد به جُهنی میباشد که از انتساب او به خویشاوندان جُهَینه، شاخه‌ای از عربهای قُضاعه که بومی کوفه شدند، [۳] حکایت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۴]

جد حمّاد، عبیدة بن صیفی جهنی، از اصحاب نبی بوده و حماد به واسطه پدرش از وی حدیث نقل نموده است.[۵]

حماد در سال ۲۰۹، [۶] در نود و یکسری سالگی[۷] درگذشت. بنابر روایتی، امام کاظم (ع) برای وی دعا کرده بود که پنجاه حج نصیبش گردد. زمانی که او عازم حج پنجاه و یکم شد، در سیلی که از جحفه تا مسجد شجره و از آنجا تا مدینه ادامه داشت، غرق شد و به این منجر به غریق الجحفه نیز دارای شهرت میباشد.[۸] قبر وی مجاورت مدینه، شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.[۹]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام راست گو(ع)
۱ جَتمایل بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوست داستنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

امامان معاصر با حماد
حماد با امام راست گو(ع)، امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) معاصر بوده میباشد.[۱۰] با اعتنا به سنّش در هنگام وفات، احتمالا فی مابین سالهای ۱۱۰ تا ۱۲۰ متولد گردیده و در سود با امام راست گو(ع) (متوفی ۱۴۸) هم بعد از ظهر بوده میباشد. بعضا گفته‌اند که وی تا مجال امام رضا(ع) (متوفی ۲۰۳) زنده بوده میباشد.[۱۱] اما بهاءالدین اربلی[۱۲] از دیدار او با امام جواد علیه‌السلام حرف گفته میباشد. حماد از اصحاب مشترک امام درستگو(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) شمرده گردیده، [۱۳] هر چندین از وی روایتی از امام رضا(ع) و امام جواد(ع) باقی نمانده میباشد.

مختصات
بنابه گفته علامه حلّی، حماد اهل اعتنا و احتیاط در نقل حدیث بوده میباشد، [۱۴] به همین منجر با اینکه از امام راست گو(ع) هفتاد حدیث شنیده بوده، برای اعتقاد و باور، به قصه بیست حدیث بسنده نموده است.[۱۵]

طریقه علمای رجال
علمای شیعه
حمادبن عیسی از راویان مشترک شیعه و اهل سنّت میباشد. رجالیان شیعه او‌را با صفاتی زیرا ثقه و صدوق ستوده‌اند.[۱۶] به گفته روضه خوان طوسی[۱۷] تعدادی بدن از اصحاب امام کاظم(ع) با دیدن معجزات امام رضا(ع) از نظریه وقف برگشتند و به امامت او گردن نهادند که درین در میان از حماد نیز ذکر شده میباشد هرچند در دیگر منابع بدین مقاله اشاره نشده میباشد. کشّی[۱۸] حماد را یکی شش راوی دانا از اصحاب امام درست گو(ع) شمرده و گفته میباشد شیعه‌ها بر درستی احادیث، تصدیق منقولات و اعتراف به فقاهت آن ها اجماع دارا‌هستند. این جمع دانشمندترین اشخاص در طبقه جوان‌خیس شاگردان امام درست گو(ع) بودند.

علمای اهل سنت
از علمای اهل سنّت صرفا یحیی بن مشخص، حماد را روضه خوانِ با تقوا دانسته میباشد[۱۹] و سایر افراد او‌را تضعیف و‌گاه به بهتان و اوضاع حدیث تبهکار کرده‌اند.[۲۰] با این درحال حاضر، محدّثان اهل سنّت در کتابهای خویش احادیث او را از امام درست گو(ع)، حنظلة بن ابی سفیان جمحی، سفیان ثوری و ابن جریج نقل کرده‌اند.[۲۱]

از راویان حدیث
در ورقه ها بیش تر از ۸۰۰‏۱ حدیث با اسم حماد وجود داراست.[۲۲] این حماد ممکن میباشد حماد بن عیسی باشد و ممکن میباشد حماد بن عثمان باشد وتشخیص این که‌این حماد نام برده در مدرک کدام یک از این دو حماد میباشد با دقت به قراین دیگر قابل کشف میباشد؛ مثل این که سنجیده شود که‌این حماد، ماجرا را از چه کسی نقل نموده است. در‌صورتی‌که آن شخص حریز بن عبدالله سجستانی باشد، می‌قدرت اعلام‌کرد که خواسته از حماد، حماد بن عیسی میباشد و در حالتی‌که آن شخص عبیدالله بن علی حلبی باشد می‌‌قدرت ذکر کرد که خواسته از حماد، حماد بن عثمان میباشد.[۲۳]. خلال این اسم حماد بن عیسی در سلسله گواهی ۱۰۳۶ قصه وجود دارااست [۲۴]. این وسعت داستان نماد می دهد که او محدثی والا بوده میباشد.

حَمّاد بن عیسی جُهَنی، محدث و دانا امامیه در قرن دوم که ازامام درستگو(ع) و امام کاظم(ع) قصه نقل نموده است. بعضا اورا معاصر با امام رضا(ع) و امام جواد(ع) نیز دانسته‌اند. از حماد، در منابع حدیثی شیعه، افزون بر ۵۰۰‏۱ حدیث آورده شده که بیشتر احادیث وی مرتبط با احکام میباشد. وی در امامت و رفتار نیز احادیثی نقل نموده است. کتاب هایی نیز به وی منسوب مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

رجالیان شیعه اورا با صفاتی زیرا ثقه و صدوق ستوده‌اند اما بیشتر رجالیون اهل سنت، او‌را تضعیف و‌ گاه به تهمت و اوضاع حدیث جنایتکار آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.

معاش طومار
در منابع رجالی، حماد بن عیسی را عربِ کوفی الاصل و مستقر بصره معرفی کرده‌اند.[۱] به این سبب ساز به بصری به شهرت رسیده است.[۲] مؤید این حیث، آوازه حماد به جُهنی میباشد که از انتساب او به خویشاوندان جُهَینه، شاخه‌ای از عربهای قُضاعه که بومی کوفه شدند، [۳] حکایت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد داراست.[۴]

جد حمّاد، عبیدة بن صیفی جهنی، از اصحاب نبی بوده و حماد به واسطه پدرش از وی حدیث نقل نموده است.[۵]

حماد در سال ۲۰۹، [۶] در نود و یکسری سالگی[۷] درگذشت. بنابر روایتی، امام کاظم (ع) برای وی دعا کرده بود که پنجاه حج نصیبش گردد. زمانی که او عازم حج پنجاه و یکم شد، در سیلی که از جحفه تا مسجد شجره و از آنجا تا مدینه ادامه داشت، غرق شد و به این منجر به غریق الجحفه نیز دارای شهرت میباشد.[۸] قبر وی مجاورت مدینه، شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده میباشد.[۹]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام راست گو(ع)
۱ جَتمایل بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوست داستنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

امامان معاصر با حماد
حماد با امام راست گو(ع)، امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) معاصر بوده میباشد.[۱۰] با اعتنا به سنّش در هنگام وفات، احتمالا فی مابین سالهای ۱۱۰ تا ۱۲۰ متولد گردیده و در سود با امام راست گو(ع) (متوفی ۱۴۸) هم بعد از ظهر بوده میباشد. بعضا گفته‌اند که وی تا مجال امام رضا(ع) (متوفی ۲۰۳) زنده بوده میباشد.[۱۱] اما بهاءالدین اربلی[۱۲] از دیدار او با امام جواد علیه‌السلام حرف گفته میباشد. حماد از اصحاب مشترک امام درستگو(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) شمرده گردیده، [۱۳] هر چندین از وی روایتی از امام رضا(ع) و امام جواد(ع) باقی نمانده میباشد.

مختصات
بنابه گفته علامه حلّی، حماد اهل اعتنا و احتیاط در نقل حدیث بوده میباشد، [۱۴] به همین منجر با اینکه از امام راست گو(ع) هفتاد حدیث شنیده بوده، برای اعتقاد و باور، به قصه بیست حدیث بسنده نموده است.[۱۵]

طریقه علمای رجال
علمای شیعه
حمادبن عیسی از راویان مشترک شیعه و اهل سنّت میباشد. رجالیان شیعه او‌را با صفاتی زیرا ثقه و صدوق ستوده‌اند.[۱۶] به گفته روضه خوان طوسی[۱۷] تعدادی بدن از اصحاب امام کاظم(ع) با دیدن معجزات امام رضا(ع) از نظریه وقف برگشتند و به امامت او گردن نهادند که درین در میان از حماد نیز ذکر شده میباشد هرچند در دیگر منابع بدین مقاله اشاره نشده میباشد. کشّی[۱۸] حماد را یکی شش راوی دانا از اصحاب امام درست گو(ع) شمرده و گفته میباشد شیعه‌ها بر درستی احادیث، تصدیق منقولات و اعتراف به فقاهت آن ها اجماع دارا‌هستند. این جمع دانشمندترین اشخاص در طبقه جوان‌خیس شاگردان امام درست گو(ع) بودند.

علمای اهل سنت
از علمای اهل سنّت صرفا یحیی بن مشخص، حماد را روضه خوانِ با تقوا دانسته میباشد[۱۹] و سایر افراد او‌را تضعیف و‌گاه به بهتان و اوضاع حدیث تبهکار کرده‌اند.[۲۰] با این درحال حاضر، محدّثان اهل سنّت در کتابهای خویش احادیث او را از امام درست گو(ع)، حنظلة بن ابی سفیان جمحی، سفیان ثوری و ابن جریج نقل کرده‌اند.[۲۱]

از راویان حدیث
در ورقه ها بیش تر از ۸۰۰‏۱ حدیث با اسم حماد وجود داراست.[۲۲] این حماد ممکن میباشد حماد بن عیسی باشد و ممکن میباشد حماد بن عثمان باشد وتشخیص این که‌این حماد نام برده در مدرک کدام یک از این دو حماد میباشد با دقت به قراین دیگر قابل کشف میباشد؛ مثل این که سنجیده شود که‌این حماد، ماجرا را از چه کسی نقل نموده است. در‌صورتی‌که آن شخص حریز بن عبدالله سجستانی باشد، می‌قدرت اعلام‌کرد که خواسته از حماد، حماد بن عیسی میباشد و در حالتی‌که آن شخص عبیدالله بن علی حلبی باشد می‌‌قدرت ذکر کرد که خواسته از حماد، حماد بن عثمان میباشد.[۲۳]. خلال این اسم حماد بن عیسی در سلسله گواهی ۱۰۳۶ قصه وجود دارااست [۲۴]. این وسعت داستان نماد می دهد که او محدثی والا بوده میباشد.