انگیزه اسمگذاری
عامل نامگذاری ناووسیه، انتساب آنها به شخصی به اسم ابن ناووس دانسته گردیده است.[۳۵] که حکایت از نفوذ بالای وی در بین آنان دارااست؛[۳۶] در اسم خرد وی اختلاف وجود دارااست. برخی رهبر این تیم را عبدالله بن ناووس[۳۷] و برخی عجلان بن ناووس[۳۸] دانستهاند. انگیزه ناووسی قرائت آن ها در پارهای از اثرها، انتسابشان به قریهای به اسم ناووسا یا این که ناووسیا[۳۹] میباشد که در محل آن نیز اختلافاتی مشاهده میشود. برای مثال آن کهاین شهر را در حوالی شهر الانبار، در حوالی شهر بغداد دانسته[۴۰] و بعضی آن را نزدیک به بصره میدانند که ولی میقدرت رابطه آنها با بصره را در بصری پی بردن رهبرشان نیز رویت کرد.[۴۱] چنان که گفتههایی که اورا مصری می داند[۴۲] نیز در برخی اثرها تصحیف بصره قلمداد گردیده است.[۴۳] هر تعدادی بعضا معتقدند که مکانی بهاین اسم جان دار مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.[۴۴]
بدین دسته صارمیه[۴۵] نیز گفته میشود به دلیل آنکه در قصه منقول از امام راستگو(ع)، وی خویش را دارای و صاحب و مالک چاقو معرفی میکند.[۴۶]
برخی ناووسیه را به نادرست، ممطوره که عنوانی مختص به واقفیان میباشد،[۴۷] خواندهاند.[۴۸]
انگیزه پیدایش
برخی از متکلمان شیعه اصولا وجود اینگونه فرقهای تشکیک کردهاند[۴۹] و آن را ساخته و پرداخته دانا وهم و خیال و خاطر دانستهاند؛[۵۰] البته جمعای از پژوهشگران حالت سخت شیعه بعد از رحلت امام درست گو(ع) و عدم قابلیت و امکان تصریح به امامت امام کاظم(ع) را در پدید وارد شدن این دسته و فرقههای دیگری زیرا فطحیه، اسماعیلیه و معتقدان به ولایت محمد دیباج بیتأثیر نمیدانند؛[۵۱] تا آنجا که امام به حسب ظواهر، برای نگهداری جان امام آتی، اشخاص زیادی را بهتیتر وصی خویش ذکر کرد.[۵۲] در هر حالا یک کدام از نقاط عطف در ساختوساز فرقههای شیعی را در همین مجال دانستهاند تا آنجا که بعضا از ۳[۵۳]و بعضا ۶ مجموعه ذکر شدهاند که از بدنه شیعه امامیه دراین فرصت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مستقل شدند.[۵۴] [یادداشت ۲]
محدثان شیعه در بعد از ظهر امامان باقر(ع) و راستگو(ع)، احادیث مرتبط با مهدویت را از لهجه وی، به صورت کلان در کتاب ها و اصول خویش آوردهاند.[۵۵] شاید بتوان احادیث امام راست گو(ع) پیرامون مهدویت[۵۶] را در پیدایش این فرقه بی اثر ندانست؛ چنان که بعضی از دانشمندان معاصر بر این اعتقادند که مهدی درک کردن امام کاظم(ع) در تاثیر وسعت زیاد احادیث مهدوی پدرشان بوده میباشد؛[۵۷] تا آنجا که حتی بعضا بر طبق گفتارهای مبهمی از امام باقر(ع)[۵۸] گمان میکردند که قائم به عبارتی امام راست گو(ع) میباشد؛ البته وی خویش این مورد را به صورت دیگری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد تبیین نمودند.[۵۹]
انقراض
ناووسیه پس از مدتی از در بین رفت و نتوانست عمری وقتگیر را تجارب نماید.[۶۰] برخی انقراض آنهارا دلیلی بر بطلان عقایدشان شمردهاند.[۶۱] قدمت کوتاه آنان چنان بوده میباشد که حتی به کتابی از آنها و یا این که دانشمندی بین آنها اشاره نشده میباشد؛[۶۲] از همین رو برخی از متکلمان گران قدر شیعه اصولا وجود جریانی به اسم ناووسیه تشکیک کردهاند.[۶۳] هیچکدام از اهلبیت(ع) نیز واکنشی به ادعای آنها نداشتهاند؛ در حالیکه در حادثه مشابهی در ارتباط واقفیه، امام رضا(ع) در نفی عقاید آن ها کوشش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکردند.[۶۴]
اعتبار احادیث
همینطور به گفته روحانی طوسی در کتاب العدة، درحالتی که راوی از فرق شیعه مانند فطحیه، ناووسیه و واقفه بود و در ودیعت آیتم اعتقاد و باور بود، در حالتیکه که روایتی برخلاف روایتش نباشد و امامیه برخلاف آن شغل نکرده باشد، بایستی به روایاتش کار گردد.[۶۵]
انگیزه اسمگذاری
عامل نامگذاری ناووسیه، انتساب آنها به شخصی به اسم ابن ناووس دانسته گردیده است.[۳۵] که حکایت از نفوذ بالای وی در بین آنان دارااست؛[۳۶] در اسم خرد وی اختلاف وجود دارااست. برخی رهبر این تیم را عبدالله بن ناووس[۳۷] و برخی عجلان بن ناووس[۳۸] دانستهاند. انگیزه ناووسی قرائت آن ها در پارهای از اثرها، انتسابشان به قریهای به اسم ناووسا یا این که ناووسیا[۳۹] میباشد که در محل آن نیز اختلافاتی مشاهده میشود. برای مثال آن کهاین شهر را در حوالی شهر الانبار، در حوالی شهر بغداد دانسته[۴۰] و بعضی آن را نزدیک به بصره میدانند که ولی میقدرت رابطه آنها با بصره را در بصری پی بردن رهبرشان نیز رویت کرد.[۴۱] چنان که گفتههایی که اورا مصری می داند[۴۲] نیز در برخی اثرها تصحیف بصره قلمداد گردیده است.[۴۳] هر تعدادی بعضا معتقدند که مکانی بهاین اسم جان دار مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.[۴۴]
بدین دسته صارمیه[۴۵] نیز گفته میشود به دلیل آنکه در قصه منقول از امام راستگو(ع)، وی خویش را دارای و صاحب و مالک چاقو معرفی میکند.[۴۶]
برخی ناووسیه را به نادرست، ممطوره که عنوانی مختص به واقفیان میباشد،[۴۷] خواندهاند.[۴۸]
انگیزه پیدایش
برخی از متکلمان شیعه اصولا وجود اینگونه فرقهای تشکیک کردهاند[۴۹] و آن را ساخته و پرداخته دانا وهم و خیال و خاطر دانستهاند؛[۵۰] البته جمعای از پژوهشگران حالت سخت شیعه بعد از رحلت امام درست گو(ع) و عدم قابلیت و امکان تصریح به امامت امام کاظم(ع) را در پدید وارد شدن این دسته و فرقههای دیگری زیرا فطحیه، اسماعیلیه و معتقدان به ولایت محمد دیباج بیتأثیر نمیدانند؛[۵۱] تا آنجا که امام به حسب ظواهر، برای نگهداری جان امام آتی، اشخاص زیادی را بهتیتر وصی خویش ذکر کرد.[۵۲] در هر حالا یک کدام از نقاط عطف در ساختوساز فرقههای شیعی را در همین مجال دانستهاند تا آنجا که بعضا از ۳[۵۳]و بعضا ۶ مجموعه ذکر شدهاند که از بدنه شیعه امامیه دراین فرصت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد مستقل شدند.[۵۴] [یادداشت ۲]
محدثان شیعه در بعد از ظهر امامان باقر(ع) و راستگو(ع)، احادیث مرتبط با مهدویت را از لهجه وی، به صورت کلان در کتاب ها و اصول خویش آوردهاند.[۵۵] شاید بتوان احادیث امام راست گو(ع) پیرامون مهدویت[۵۶] را در پیدایش این فرقه بی اثر ندانست؛ چنان که بعضی از دانشمندان معاصر بر این اعتقادند که مهدی درک کردن امام کاظم(ع) در تاثیر وسعت زیاد احادیث مهدوی پدرشان بوده میباشد؛[۵۷] تا آنجا که حتی بعضا بر طبق گفتارهای مبهمی از امام باقر(ع)[۵۸] گمان میکردند که قائم به عبارتی امام راست گو(ع) میباشد؛ البته وی خویش این مورد را به صورت دیگری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد تبیین نمودند.[۵۹]
انقراض
ناووسیه پس از مدتی از در بین رفت و نتوانست عمری وقتگیر را تجارب نماید.[۶۰] برخی انقراض آنهارا دلیلی بر بطلان عقایدشان شمردهاند.[۶۱] قدمت کوتاه آنان چنان بوده میباشد که حتی به کتابی از آنها و یا این که دانشمندی بین آنها اشاره نشده میباشد؛[۶۲] از همین رو برخی از متکلمان گران قدر شیعه اصولا وجود جریانی به اسم ناووسیه تشکیک کردهاند.[۶۳] هیچکدام از اهلبیت(ع) نیز واکنشی به ادعای آنها نداشتهاند؛ در حالیکه در حادثه مشابهی در ارتباط واقفیه، امام رضا(ع) در نفی عقاید آن ها کوشش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکردند.[۶۴]
اعتبار احادیث
همینطور به گفته روحانی طوسی در کتاب العدة، درحالتی که راوی از فرق شیعه مانند فطحیه، ناووسیه و واقفه بود و در ودیعت آیتم اعتقاد و باور بود، در حالتیکه که روایتی برخلاف روایتش نباشد و امامیه برخلاف آن شغل نکرده باشد، بایستی به روایاتش کار گردد.[۶۵]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله