???? ???? ????? ??????? ????

خناس
خَنّاس صفت شیطان به معنای جانور نهفته‌شونده میباشد. ازآنجاکه شیطان همواره بشر را وسوسه می‌نماید و هنگامی که خاطر خداوند در قلب بشر باشد، از قلب بشر فرار و گریز می‌نماید و نهفته میشود، با کلمه خناس تعریف گردیده است. این کلمه و واژه در سوره ناس به فعالیت رفته مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

مضمون‌‌شناسی
خناس از ریشه «خَنَسَ» میباشد که برای آن معنای مختلفی گفته شده میباشد. انقباض، تأخیر پرت کردن، کنار رفتن، بازگشتن و مخفی شدن به عنوان مثال معانی‌ آن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۱]

خناس به‌معنای شیطان در قرآن
در قرآن دو توشه از ریشهٔ این کلمه و واژه یعنی «خنس» استعمال‌ گردیده است:

آیه ۱۵ سوره تکویر «فَلَا أُقْسِمُ بِالخُنَّس؛ قسم و سوگند به ستارگانی که بازمی‌گردند.»
آیه ۴ سوره ناس «مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الخْنَّاس؛ از شر وسوسه‌گر نهفته‌شغل.»
بخش اعظمی از مفسران معتقدند که خناس در آیه چهارم سوره ناس به معنای شیطان به فعالیت رفته میباشد. آن‌ها تیتر کرده‌اند که خناس از اوصاف شیطان میباشد چرا‌که هر فرصت آدم به خاطر پروردگار باشد نهفته می شود و هر فرصت که بشر از خاطر معبود غافل شد به‌ سرعت گشوده میگردد.[۲] در تعبیر المیزان آمده میباشد خناس به کسی گفته می شود که همواره ظواهر میگردد و بعد نهفته می گردد. از همین رو با اعتنا به اینکه شیطان به‌طور مداوم بشر را وسوسه می‌نماید و به محضی که بشر به خاطر پروردگار میفتد نهفته می شود و هر فرصت که آدم از حافظه آفریدگار غافل شد مجدد برمی‌خواهد شد و بشر را وسوسه می‌نماید، برخی خواسته از خناس را به عبارتی شیطان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد دانسته‌اند.[۳]

بعضی مفسران در تعبیر «وسواس الخناس» گفته‌اند که شیطان خناس با سخن خفی به‌نحوی‌که هیچ صدا و شنیدنی در آن وجود نداشته باشد هدف و مضمون‌ خویش را به آدم منتقل می‌نماید.[۴] زمخشری این نظر را دارد که مطابق آنچه در قرآن کریم و مهربان بر اساس قابلیت و امکان شیطان بودن بشر و جن آمده، شیطانی که درین آیه متبوع میباشد تنها شیطان جنی وجود ندارد؛ بلکه شیطان انسانی و هر کس زیاد وسوسه می‌نماید را نیز مشمول می‌گردد.[۵] در تعبیروتفسیر مثال آمده میباشد که شیطان هدف ها خویش را با نهفته‌کاری جاری ساختن میدهد؛ چراکه این نهفته‌کاری منجر می شود آدم تصور نماید که آنچه می خواهد ایفا دهد اعتقاد و باور و اندیشه خودش میباشد و کسی به وی چیزی را اجبار نکرده میباشد. به همین عامل شل‌خیس و سریع‌خیس منحرف می‌گردد. پنهان‌کاری شیطان سبب ساز تزیین وسوسه‌های وی می شود. یعنی شیطان با نهفته‌کاری شغل های فسخ را در لعابی از حق و لاف، گناه را در جامه عبادت، و گمراهی را در پوشش هدایت به اطمینان و درنگ آدم تبدیل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌نماید.[۶]

بعضی معتقدند خواسته از وسوسه‌های خناس در سوره ناس بها‌های موهوم و ساختگی میباشد که قادر است جامعه و بها‌های خدایی را از دربین پیروزشود.[۷]

نهفته‌شدن خناس با خاطر معبود
در بعضی از احادیث نیز خناس به معنای شیطان مطرح‌ شد‌ه‌است:

در ماجرا دیگری وسواس خناس از یاران شیطان شمرده‌شد‌ه‌است. که عمل وی بر طبق این ماجرا وعده دادن و آرزومندکردن آدم میباشد. وی در مرحله آنگاه آدم را تشویق به ارتکاب گناه چهت نیل به آرزوهایش می‌نماید و هنگامی که آدم مبتلا گناه شد استغفار را از خاطر وی می برد.[۸]
در داستان دیگری زیر آیه ۴ سوره ناس آمده میباشد که هر انسانی که متولد می گردد در قلب وی وسواس خناسی میباشد. هنگامی که به خاطر خداست این وسواس نهفته می‌گردد و می‌رود البته هر مجال که از خاطر معبود غافل می‌گردد وسوسه گشوده می‌شود و بشر را گم راه می‌نماید.[۹]
در روایتی دیگر پایین این آیه آمده میباشد که شیطان خناس به‌ شکل خوکی آویزان در قلب آدم میباشد که معبود اورا بر بشر مسلط نموده است. این شیطان به طوری میباشد که زمانی آدم به خاطر آفریدگار میفتد از قلب بشر نهفته میگردد و از جسم و تن آدم فرارو گریز می‌نماید.[۱۰]

خناس
خَنّاس صفت شیطان به معنای جانور نهفته‌شونده میباشد. ازآنجاکه شیطان همواره بشر را وسوسه می‌نماید و هنگامی که خاطر خداوند در قلب بشر باشد، از قلب بشر فرار و گریز می‌نماید و نهفته میشود، با کلمه خناس تعریف گردیده است. این کلمه و واژه در سوره ناس به فعالیت رفته مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

مضمون‌‌شناسی
خناس از ریشه «خَنَسَ» میباشد که برای آن معنای مختلفی گفته شده میباشد. انقباض، تأخیر پرت کردن، کنار رفتن، بازگشتن و مخفی شدن به عنوان مثال معانی‌ آن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۱]

خناس به‌معنای شیطان در قرآن
در قرآن دو توشه از ریشهٔ این کلمه و واژه یعنی «خنس» استعمال‌ گردیده است:

آیه ۱۵ سوره تکویر «فَلَا أُقْسِمُ بِالخُنَّس؛ قسم و سوگند به ستارگانی که بازمی‌گردند.»
آیه ۴ سوره ناس «مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الخْنَّاس؛ از شر وسوسه‌گر نهفته‌شغل.»
بخش اعظمی از مفسران معتقدند که خناس در آیه چهارم سوره ناس به معنای شیطان به فعالیت رفته میباشد. آن‌ها تیتر کرده‌اند که خناس از اوصاف شیطان میباشد چرا‌که هر فرصت آدم به خاطر پروردگار باشد نهفته می شود و هر فرصت که بشر از خاطر معبود غافل شد به‌ سرعت گشوده میگردد.[۲] در تعبیر المیزان آمده میباشد خناس به کسی گفته می شود که همواره ظواهر میگردد و بعد نهفته می گردد. از همین رو با اعتنا به اینکه شیطان به‌طور مداوم بشر را وسوسه می‌نماید و به محضی که بشر به خاطر پروردگار میفتد نهفته می شود و هر فرصت که آدم از حافظه آفریدگار غافل شد مجدد برمی‌خواهد شد و بشر را وسوسه می‌نماید، برخی خواسته از خناس را به عبارتی شیطان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد دانسته‌اند.[۳]

بعضی مفسران در تعبیر «وسواس الخناس» گفته‌اند که شیطان خناس با سخن خفی به‌نحوی‌که هیچ صدا و شنیدنی در آن وجود نداشته باشد هدف و مضمون‌ خویش را به آدم منتقل می‌نماید.[۴] زمخشری این نظر را دارد که مطابق آنچه در قرآن کریم و مهربان بر اساس قابلیت و امکان شیطان بودن بشر و جن آمده، شیطانی که درین آیه متبوع میباشد تنها شیطان جنی وجود ندارد؛ بلکه شیطان انسانی و هر کس زیاد وسوسه می‌نماید را نیز مشمول می‌گردد.[۵] در تعبیروتفسیر مثال آمده میباشد که شیطان هدف ها خویش را با نهفته‌کاری جاری ساختن میدهد؛ چراکه این نهفته‌کاری منجر می شود آدم تصور نماید که آنچه می خواهد ایفا دهد اعتقاد و باور و اندیشه خودش میباشد و کسی به وی چیزی را اجبار نکرده میباشد. به همین عامل شل‌خیس و سریع‌خیس منحرف می‌گردد. پنهان‌کاری شیطان سبب ساز تزیین وسوسه‌های وی می شود. یعنی شیطان با نهفته‌کاری شغل های فسخ را در لعابی از حق و لاف، گناه را در جامه عبادت، و گمراهی را در پوشش هدایت به اطمینان و درنگ آدم تبدیل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌نماید.[۶]

بعضی معتقدند خواسته از وسوسه‌های خناس در سوره ناس بها‌های موهوم و ساختگی میباشد که قادر است جامعه و بها‌های خدایی را از دربین پیروزشود.[۷]

نهفته‌شدن خناس با خاطر معبود
در بعضی از احادیث نیز خناس به معنای شیطان مطرح‌ شد‌ه‌است:

در ماجرا دیگری وسواس خناس از یاران شیطان شمرده‌شد‌ه‌است. که عمل وی بر طبق این ماجرا وعده دادن و آرزومندکردن آدم میباشد. وی در مرحله آنگاه آدم را تشویق به ارتکاب گناه چهت نیل به آرزوهایش می‌نماید و هنگامی که آدم مبتلا گناه شد استغفار را از خاطر وی می برد.[۸]
در داستان دیگری زیر آیه ۴ سوره ناس آمده میباشد که هر انسانی که متولد می گردد در قلب وی وسواس خناسی میباشد. هنگامی که به خاطر خداست این وسواس نهفته می‌گردد و می‌رود البته هر مجال که از خاطر معبود غافل می‌گردد وسوسه گشوده می‌شود و بشر را گم راه می‌نماید.[۹]
در روایتی دیگر پایین این آیه آمده میباشد که شیطان خناس به‌ شکل خوکی آویزان در قلب آدم میباشد که معبود اورا بر بشر مسلط نموده است. این شیطان به طوری میباشد که زمانی آدم به خاطر آفریدگار میفتد از قلب بشر نهفته میگردد و از جسم و تن آدم فرارو گریز می‌نماید.[۱۰]