???? ???? ????? ??????? ????

مباحث کلامی و دینی بیعت
کلمه و واژه بیعت بعداز رحلت رسول(ص) مضمون‌ و رنگ سیاسی یافت و حتی به نظریه بعضا اهل سنت بعداز بیعت سقیفه بود که به اصطلاحی سیاسی تبدیل شد.[۶۱] هر تعدادی منابع کلامی و دینی اهل سنت برای بیعت با حکم کننده اثر ها مهمی برشمرده‌اند، ماهیت بیعت را کمتر گزینه مشاجره و ارزیابی قرار مسجد النبی کوهسنگی مشهد داده‌اند.

در منابع متأخّر فقاهتی، چه فقه عامه چه شیعه، آرای مختلفی درباره ماهیت حقوقی بیعت ابراز شد‌ه‌است. اکثری از آن‌ها با دقت به معنای لغوی بیعت و با الهام از همانندی آن با عقد بیع، بیعت را عقدی می دانند که در بردارنده تعهّد دوجانبه و به اصطلاح شرعی و حقوقی عقدی معوّض میباشد. از طریقه آن‌ها، تعهّد بیعت کننده در عقد بیعت، اموری مانند تاسی و اطاعت از بیعت شونده، التزام به دستورات او، وفاداری به وی، و تعهّد بیعت شونده نسبت به حکمرانی برطبق کتاب و سنت، دفاع از مبایع، و دوراندیشی صادقانه کارها بیعت کننده و مانند اینهاست.[۶۲][۶۳] بعضی محققان، مضمون‌ بیعت را در آیه ۱۰ سوره فتح، فروش جانها و نفسها در قبال پردیس آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد دانسته‌اند.[۶۴]

تأمّل در بیعت‌های مجال نبی اکرم(ص) هر تعدادی ماهیت عقدی بیعت را تأیید می‌نماید از سوی دیگر، نشانه می دهد که در تک تک آنان به موجب عقد بیعت، تنهاً تعهّدی مانند التزام به اسلام، نصرت رسول(ص) و اطاعت از وی، جهاد با کفّار و مانند آن ها بر ذمه بیعت کننده قرار می‌گرفته و هیچ تعهّد متقابلی بر ذمه نبی(ص) واقع شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمی‌گردیده است.

ولی در یک حدیث، از دستمزد متقابل بیعت کنندگان و بیعت شونده صحبت رفته میباشد[۶۵] و خواسته از دستمزد بیعت کننده، به استناد به عبارتی حدیث و نشانه‌ها قرآنی، نصرت و اجر الهی میباشد که در واقع فیض و ثمره کار بیعت کنندگان به مورد ها قول خود میباشد، خیر عوضِ قراردادی در عقد بیعت. در سخنان امیر مؤمنان(ع)[۶۶] نیز شغل به بیعت صرفا در زمره دستمزد حکم دهنده بر عموم نام برده میباشد. ظاهراً بر اساس همین ارزیابی، اکثری از محقّقان مضمون‌ بیعت را «پیمان بر طاعت» یا این که «بذل طاعت» دانسته‌اند[۶۷][۶۸] و بعضا گفته‌اند که بیعت عقدی غیر مُعَوَّض(سوای عوض) و شبیه عقد هبه میباشد[۶۹] و حتی برخی آن را از مقوله ایقاع شمرده‌اند.[۷۰] برخی نویسندگان نیز «بیعت» را متضمّن تعهّدی یک جانبه میدانند خیر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد تعاهد.[۷۱]

موادتشکیل دهنده و حالت بیعت
بیعت، بنابر اینکه ماهیت آن عقد باشد، سه رکن اصلی دارااست: بیعت کننده، بیعت شونده و زمینه بیعت. به موجب ماهیت عقدی آن، از بینش شرعی طرفین می بایست دارای شرایط مایحتاج مانند بلوغ، رویش و عقل باشند.[۷۲] ولی بیعت طفل در بعضا روایات عامه تجویز گردیده‌است.[۷۳] در برخی روایات نیز، یاراِ بیعت کننده شرط گردیده است.[۷۴] مثلا قوانینی که در منابع دینی بدان تأکید گردیده، وجود سپردن و فقدان اکراه در هر کدام از طرفین میباشد.[۷۵][۷۶] بعضا منابع اهل سنت، بیعت همدم با تحمیل یا این که اکراه را از منظر دینیً فاسد شمرده‌اند و در عین درحال حاضر، آن را با استخراج قوانینی، مؤثر و رسمی دانسته‌اند.[۷۷]

مباحث کلامی و دینی بیعت
کلمه و واژه بیعت بعداز رحلت رسول(ص) مضمون‌ و رنگ سیاسی یافت و حتی به نظریه بعضا اهل سنت بعداز بیعت سقیفه بود که به اصطلاحی سیاسی تبدیل شد.[۶۱] هر تعدادی منابع کلامی و دینی اهل سنت برای بیعت با حکم کننده اثر ها مهمی برشمرده‌اند، ماهیت بیعت را کمتر گزینه مشاجره و ارزیابی قرار مسجد النبی کوهسنگی مشهد داده‌اند.

در منابع متأخّر فقاهتی، چه فقه عامه چه شیعه، آرای مختلفی درباره ماهیت حقوقی بیعت ابراز شد‌ه‌است. اکثری از آن‌ها با دقت به معنای لغوی بیعت و با الهام از همانندی آن با عقد بیع، بیعت را عقدی می دانند که در بردارنده تعهّد دوجانبه و به اصطلاح شرعی و حقوقی عقدی معوّض میباشد. از طریقه آن‌ها، تعهّد بیعت کننده در عقد بیعت، اموری مانند تاسی و اطاعت از بیعت شونده، التزام به دستورات او، وفاداری به وی، و تعهّد بیعت شونده نسبت به حکمرانی برطبق کتاب و سنت، دفاع از مبایع، و دوراندیشی صادقانه کارها بیعت کننده و مانند اینهاست.[۶۲][۶۳] بعضی محققان، مضمون‌ بیعت را در آیه ۱۰ سوره فتح، فروش جانها و نفسها در قبال پردیس آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد دانسته‌اند.[۶۴]

تأمّل در بیعت‌های مجال نبی اکرم(ص) هر تعدادی ماهیت عقدی بیعت را تأیید می‌نماید از سوی دیگر، نشانه می دهد که در تک تک آنان به موجب عقد بیعت، تنهاً تعهّدی مانند التزام به اسلام، نصرت رسول(ص) و اطاعت از وی، جهاد با کفّار و مانند آن ها بر ذمه بیعت کننده قرار می‌گرفته و هیچ تعهّد متقابلی بر ذمه نبی(ص) واقع شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمی‌گردیده است.

ولی در یک حدیث، از دستمزد متقابل بیعت کنندگان و بیعت شونده صحبت رفته میباشد[۶۵] و خواسته از دستمزد بیعت کننده، به استناد به عبارتی حدیث و نشانه‌ها قرآنی، نصرت و اجر الهی میباشد که در واقع فیض و ثمره کار بیعت کنندگان به مورد ها قول خود میباشد، خیر عوضِ قراردادی در عقد بیعت. در سخنان امیر مؤمنان(ع)[۶۶] نیز شغل به بیعت صرفا در زمره دستمزد حکم دهنده بر عموم نام برده میباشد. ظاهراً بر اساس همین ارزیابی، اکثری از محقّقان مضمون‌ بیعت را «پیمان بر طاعت» یا این که «بذل طاعت» دانسته‌اند[۶۷][۶۸] و بعضا گفته‌اند که بیعت عقدی غیر مُعَوَّض(سوای عوض) و شبیه عقد هبه میباشد[۶۹] و حتی برخی آن را از مقوله ایقاع شمرده‌اند.[۷۰] برخی نویسندگان نیز «بیعت» را متضمّن تعهّدی یک جانبه میدانند خیر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد تعاهد.[۷۱]

موادتشکیل دهنده و حالت بیعت
بیعت، بنابر اینکه ماهیت آن عقد باشد، سه رکن اصلی دارااست: بیعت کننده، بیعت شونده و زمینه بیعت. به موجب ماهیت عقدی آن، از بینش شرعی طرفین می بایست دارای شرایط مایحتاج مانند بلوغ، رویش و عقل باشند.[۷۲] ولی بیعت طفل در بعضا روایات عامه تجویز گردیده‌است.[۷۳] در برخی روایات نیز، یاراِ بیعت کننده شرط گردیده است.[۷۴] مثلا قوانینی که در منابع دینی بدان تأکید گردیده، وجود سپردن و فقدان اکراه در هر کدام از طرفین میباشد.[۷۵][۷۶] بعضا منابع اهل سنت، بیعت همدم با تحمیل یا این که اکراه را از منظر دینیً فاسد شمرده‌اند و در عین درحال حاضر، آن را با استخراج قوانینی، مؤثر و رسمی دانسته‌اند.[۷۷]